Gemeente Amsterdam


Gemeente en bonden akkoord over uitgangs-punten arbeidsvoorwaarden GVB NV

College neemt definitief besluit over externe verzelfstandiging GVB

GVB NV
Het college van B&W zal aan de gemeenteraad voorstellen om het Gemeentevervoerbedrijf (GVB) op 1 januari 2002 definitief te verzelfstandigen. Op dat moment zal de GVB NV worden opgericht. De gemeente wordt voor 100% aandeelhouder van deze Naamloze Vennootschap. Het personeel van het GVB komt in dienst van de NV. De werknemers zijn dan geen ambtenaar meer.

Het doel van de verzelfstandiging is een verbetering van de kwaliteit van het openbaar vervoer. Het GVB moet een efficiënt en klantgericht bedrijf worden dat de belangen van de reizigers centraal stelt, aldus het college.

Door de externe verzelfstandiging ontstaat er een relatie tussen gemeente en bedrijf die meer duidelijkheid schept over ieders verantwoordelijkheid. De gemeente kan meer nadruk leggen op de rol van opdrachtgever, terwijl het GVB zich kan concentreren op de bedrijfsvoering.

Ten opzichte van de huidige situatie is de grootste verandering dat deze nieuwe relatie in juridisch afdwingbare contracten wordt vastgelegd. De gemeente is niet meer verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering, maar blijft wel verantwoordelijk voor de kwaliteit van het openbaar vervoer in de stad. Er zijn voldoende waarborgen dat de gemeente deze verantwoordelijkheid kan waarmaken. Van de andere kant krijgt het nieuwe bedrijf alle kansen om op eigen benen te staan. In de raadsvoordracht wordt voorgesteld om het bedrijf een eigen vermogen mee te geven en mogelijke toekomstige risico's worden afgedekt.

Daarnaast ligt er een plan tot een kostenreductie dat moet leiden tot een marktconform bedrijf dat de concurrentie van andere bedrijven bij een openbare aanbesteding in 2006 aankan. Aan het begin van dit jaar had de gemeenteraad al een principebesluit genomen over de verzelfstandiging, maar het definitieve besluit zou pas worden genomen als er inzicht was in alle relevante aspecten. In de loop van het jaar heeft de gemeenteraad besluiten genomen over de hoofdlijnen en over de uitgangspunten van de verzelfstandiging. Een aantal van die besluiten wordt nu in de definitieve raadsvoordracht verder uitgewerkt. ^

Opdrachtgeverschap
Wat het opdrachtgeverschap van 2002 tot 2005 betreft wordt er uitgegaan van een overeenkomst die de gemeente Amsterdam en de GVB NV sluiten voor het exploiteren van het openbaar vervoer binnen het concessiegebied Amsterdam, de zgn. concessieovereenkomst. Hierin worden bepalingen opgenomen over het gewenste prestatieniveau, de bekostiging, het kwaliteitsniveau etc. Deze concessieovereenkomst wordt jaarlijks uitgewerkt in jaarcontracten. De gemeente stelt daartoe jaarlijks een Programma van Eisen op waarin ze haar eisen ten aanzien van het openbaar vervoer formuleert. Hieraan zal een intensief traject van inspraak voorafgaan.

Om de consumentenbescherming te waarborgen heeft de gemeenteraad in juli jl. een Reizigers Advies Raad ingesteld, die zowel de gemeente Amsterdam als de GVB NV van advies zal dienen. Het Programma van Eisen is het uitgangspunt voor het jaarlijks openbaar vervoeraanbod van de GVB NV. Verder wordt voorgesteld de exploitatie en het beheer en onderhoud van de veren tot en met 2005 door de GVB NV te laten verrichten. Daarnaast zal de GVB NV de komende jaren in opdracht van de gemeente Amsterdam het collectief gehandicaptenvervoer (Stadsmobiel) uitvoeren.

Aangezien het Regionaal Orgaan Amsterdam (ROA) de wettelijke concessieverlener voor Amsterdam is, moeten de concessie, de concessieovereenkomst en het Programma van Eisen passen in het overkoepelende Programma van Richtlijnen dat de Regioraad op 26 juli jl. heeft vastgesteld.

Eerder heeft de gemeenteraad al uitgesproken dat, als met de ondernemingsraad (OR) van het GVB meetbare en controleerbare afspraken worden gemaakt over het bereiken van marktconforme kostprijzen per 2005, de gemeente een inspanningsverplichting heeft om te bewerkstelligen dat voor de periode 2006-2012 het openbaar vervoer in Amsterdam, met uitzondering van de Noord/Zuidlijn, in één concessie wordt aanbesteed. Hierover zal een convenant worden gesloten tussen de gemeente, de OR en de directie van het GVB. Het ligt in de rede dat de gemeente Amsterdam zich ook in ROA-verband aan de inspanningsverplichting gebonden acht.
^

Personeel
Hoewel de gemeenteraad op zo kort mogelijke termijn voor het personeel van het GVB een landelijke CAO Stadsvervoer wil, hebben de besprekingen met betrokken partijen hierover uitgewezen dat een dergelijke CAO niet voor 1 januari 2002 realiseerbaar is. Daarom zal het GVB voorlopig een eigen ondernemings-CAO hanteren. De bepalingen uit het Ambtenaren Reglement Amsterdam (ARA) die betrekking hebben op het ambtenarenrecht worden omgezet in bepalingen naar burgerlijk recht. Daarbij gaat het vooral om omzetting van aanstellings- en ontslagbepalingen. De terminologie van het ARA wordt omgezet naar de nieuwe situatie: 'medewerker' in plaats van 'ambtenaar' en 'werkgever' in plaats van 'burgemeester en wethouders'. De pensioenregeling van het APB blijft voor de medewerkers van toepassing. Medewerkers van de GVB NV die ten gevolge van het Businessplan 2002-2005 overtollig worden, wordt een voorrangspositie toegekend bij het solliciteren naar functies binnen de gemeente Amsterdam.

Over het Sociaal Plan en de uitgangspunten voor het arbeidsvoorwaardenpakket hebben de gemeente, de directie van het GVB, de vakbonden en de Ondernemingsraad inmiddels een akkoord bereikt. ^

Financiën
Het college heeft ingestemd met de tussen gemeente, directie GVB en OR GVB overeengekomen structurele kostenreductie van 76 miljoen gulden ( 34 miljoen) in 2005 ten opzichte van het jaar 2000. De kostenreductie is nodig om de concurrentiepositie van het bedrijf bij een openbare aanbesteding in 2006 zo sterk mogelijk te maken. De financiële ruimte die deze kostenreductie oplevert zal voor een groot deel worden gebruikt (40 miljoen gulden = 18,15 miljoen) voor extra openbaar vervoer en/of extra kwaliteit voor de klant.

Het college is verder akkoord gegaan met de in het businessplan opgenomen openingsbalans waarin de verdeling van de reserves en voorzieningen is opgenomen. De gemeente zal het eigen vermogen van de GVB NV aanvullen tot 132 miljoen gulden ( 60 miljoen).

Om niet voor verrassingen te komen staan heeft het college alle plannen door een extern bureau laten beoordelen op financieel, economisch en juridisch gebied en laten zoeken naar onvoorziene zaken. Uit dit onderzoek bleek onder meer dat (nog) niet alle milieuvergunningen op orde zijn en dat de administratieve organisatie op korte termijn verbeterd moet worden.
^

Juridische zaken
De naam van de NV wordt GVB Holding NV, te noemen GVB NV. Naast de holding zijn er dochters: de GVB Exploitatie OV BV, GVB Activa BV, GVB Veren BV, GVB Beheer en Onderhoud Infra BV en de GVB Mea BV.

De commissarissen van de GVB NV worden door de gemeente Amsterdam benoemd en ontslagen. De onderneming heeft minimaal twee en maximaal vijf statutaire directeuren. De leden van de directie worden benoemd en ontslagen door de raad van commissarissen. Een belangrijke aan de statuten te stellen voorwaarde is dat zij de beoogde strategische invloed van de gemeente Amsterdam als aandeelhouder mogelijk maken.

Ook wordt in een te sluiten convenant overeengekomen dat directeuren en commissarissen rekening zullen houden met de bijzondere rol van de gemeente Amsterdam als enerzijds behartiger van het publiek belang bij efficiënt openbaar vervoer en anderzijds als enig aandeelhouder van de GVB Holding NV. Een aparte regeling is gewijd aan het voorkomen van inbreuken op het imago van de gemeente Amsterdam. Al eerder werd besloten dat de gemeente eigenaar blijft en dus de volledige verantwoordelijkheid voor de railinfrastructuur houdt.

In de raadsvoordracht wordt geconstateerd dat sinds het verschijnen van het rapport van de commissie-Van der Zwan in 1997 dat als titel had 'Erop of Eronder' er bij het GVB veel ten goede is veranderd en verbeterd. De externe verzelfstandiging van het bedrijf is in zekere mate het sluitstuk van het proces dat na het verschijnen van het rapport is ingezet, aldus het college.

De voordracht wordt op 11 en 18 oktober in de Commissie van Advies besproken en op 31 oktober in de gemeenteraad.

Huub Winthagen ^


-

© gemeente Amsterdam - 26-09-2001

Deel: ' B&W A'dam definitief besluit externe verzelfstandiging GVB '




Lees ook