Persbericht, 11 januari 1999
BACTERIEN IN ZOETWATER BLIJKEN WERELDBURGERS

NIEUWERSLUIS - Alaska, New York en Loosdrecht: wat hebben deze ver van elkaar verwijderde plaatsen gemeen? In de meren aldaar blijken dezelfde bacterien voor te komen. Onderzoek in de bodem op verschillende plaatsen op aarde leverde slechts totaal verschillende bacterien op, iedere plek lijkt zijn eigen 'beesten' te hebben. Met de resultaten in zoetwater komt een Nederlandse theorie van 70 jaar geleden weer om de hoek kijken: 'Alles is overal'. De gevonden kosmopolieten zouden wel eens erg nuttig kunnen zijn voor waterbeheerders.

Bepaalde zoetwater bacterien komen verspreid over de wereld voor. Net voor de jaarwisseling publiceerden onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Oecologisch Onderzoek (NIOO) over deze kosmopolieten. De zoetwater-bacterien die zij in de Loosdrechtse plassen vonden bleken een genetische code te hebben IDENTIEK aan die van bacterien die collega's aantroffen in meren in Amerika. De zoetwater-biologen vergeleken hiervoor een deel van het DNA, de zogenaamde 16S rRNA-genen.

De onderzochte meren liggen in Alaska, de staat New York en Loosdrecht. Deze zoete wateren zijn heel verschillend. De Loosdrechtse Plassen zijn voedselrijk en troebel. Toolik Lake in Alaska en de Adirondack Mountain Lakes in New York bevatten juist weinig voedingsstoffen en zijn glashelder. NIOO-onderzoeker Gabriel Zwart: "Als de bacterien in zulke verschillende milieus voorkomen, dan moeten ze heel goed zijn in wat ze doen. Mogelijk vervullen ze een sleutel rol in de ecologie van het zoete water. Als we meer leren over deze organismen maakt hun weide verspreiding ze misschien geschikt als INDICATOREN voor bepaalde processen in het water." Voor beheerders van oppervlakte water en drinkwater bedrijven is de vraag: Welke bacterien zijn er in hun water te vinden en wat betekent dat?

De Nederlandse microbiologen BEIJERINCK en Baas Becking zeiden het al rond
1930: "Alles is overal. Maar de omgeving selecteert." Deze moeilijk te bewijzen stelling werd tegengesproken door resultaten van de laatste tien jaar. Moleculaire microbiologen onderzochten de diversiteit aan micro-organismen in ver van elkaar gelegen gebieden. Maar weinig organismen bezaten dezelfde 'genetische vingerafdrukken'. In het zoete water liggen de verhoudingen anders: de aangetoonde wereldburgers ondersteunen de oude theorie.

Het NIOO-Centrum voor Limnologie te Nieuwersluis doet fundamenteel onderzoek aan zoetwater-ecosystemen. Het Nederlands Instituut voor Oecologisch Onderzoek (NIOO) maakt deel uit van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).

Deel: ' Bacterien in zoetwater blijken wereldburgers '




Lees ook