Europese berenkou

Terwijl in West-Europa de winter op een laag pitje staat, gaat het noordoosten van Europa gebukt onder extreme kou, precies zoals het Europees Centrum voor deze winter heeft verwacht.

Experimentele temperatuurverwachting ECMWF voor de winter van 1998/1999; de afbeelding toont het verwachte gemiddelde over de drie wintermaanden (rood is zachter dan normaal; blauw is kouder dan normaal) In het noordoosten van Europa zien we een blauwe vlek, wat betekent dat de kans op een koude winter daar groot is.

Op 24 januari meldde Pecora in Rusland -48,3 graden en op 25 januari stond de thermometer in Kojnas op -47,5 graden. De kou heeft ook Lapland bereikt: Ivalo in Noord-Finland noteerde op 25 januari -45,4 en op 24 januari -43,6 graden. Ook de vorige winter was het hier steeds bar koud en vooral in februari lag de temperatuur toen veelal onder -40 graden Celsius.

Nu komt 40 graden vorst zeker in het continentale gebied bij de poolcirkel, waar de zon in de winter in de poolnacht zo'n 50 dagen achtereen niet boven de horizon komt wel vaker voor, maar zo'n serie diepvriesdagen is ook hier uitzonderlijk. Het uiterst noordelijk dichtbij zee gelegen Narjan Mar in Rusland, heeft in februari een gemiddelde temperatuur van -18 graden; overdag vriest het er gewoonlijk zo'n 14 graden en 's nachts is -22 graden normaal. Op 10 februari 1998 wezen de thermometers daar -45,5 graden en andere plaatsen in de buurt waren met -43 en -44 graden nauwelijks minder erg. Op 17 februari 1998 meldde Pecora in Rusland opnieuw -44,4 graden.

Het uiterste noorden van Scandinavië deed er nauwelijks voor onder en op diverse plaatsen in het noorden van Noorwegen, Zweden en Finland zijn in 1998 met 40 tot 45 graden vorst nieuwe records bijgeschreven. In Galanito in het uiterste noorden van Noorwegen is begin februari -55 graden gemeten, waarmee het record uit 1986

(-51,4 graden in Karasjok) ruim zou zijn overtroffen. Hiermee is ook het absolute minimum op Europees grondgebied geëvenaard: op 29 december 1978 noteerde Koinas in het noorden van Rusland eveneens -55 graden. Voor Zweden bedraagt het minimum van de eeuw -53,5 graden in december 1941 in Laxbäcken. In het noorden van Finland staat het record op -50,4 in 1985, een waarde die deze winter op enkele dagen is benaderd.

In Noord-Europa ligt nu zo'n 70 centimeter sneeuw, maar in 1998 was het sneeuwdek nog dikker. In het noorden van Lapland rapporteerde het Finse weerstation Sodankyla een sneeuwdikte van 98 cm, waarmee het februarirecords van 91 cm uit 1973 is overtroffen. Het noordwesten van Zweden tekende sneeuwdieptes op tot 135 cm. In het algemeen wordt in dit gebied pas midden maart de dikste sneeuwlaag gemeten, dus wellicht komt er nog sneeuw bij.

Voor vragen en opmerkingen over deze pagina: Harry Geurts Copyright © KNMI Laatste wijziging : 25 januari 1999

Deel: ' Berenkou in Noordoosten van Europa '




Lees ook