Persbericht Algemene Rekenkamer



Beleidsinformatie Betuweroute

22 juni 2000 (samenvatting)

Persbericht

Besluitvorming Betuweroute: lessen voor de overheid

De overheid heeft bij de besluitvorming over de aanleg van de Betuweroute te weinig gebruik gemaakt van goede beleidsinformatie. De beschikbare informatie was vaak onvolledig of gebrekkig. Het besluitvormingsproces is gedomineerd door het uitgangspunt dat de Betuweroute van strategisch belang is voor economie en milieu. Het degelijk onderbouwen van dit standpunt had geen prioriteit. Zo ontbrak een goede kostenbaten-analyse. Dat schrijft de Rekenkamer in haar rapport Beleidsinformatie Betuweroute. Zij heeft gekeken naar de vervoerprognoses, informatie over alternatieven en milieu-informatie. Zij vindt dat het Rijk lering moet trekken uit de fouten die in dit besluitvormingsproces zijn gemaakt.

Belangrijke gebreken in vervoersprognoses
Het Ministerie van Verkeer & Waterstaat (V&W) gebruikte - ook in de contacten met potentiële private financiers - prognoses over de ontwikkelingen in het goederenvervoer die vaak niet goed onderbouwd waren en bovendien nogal eens gebaseerd waren op florissante veronderstellingen. V&W ging daarbij ook nog uit van flankerend overheidsbeleid dat de vervoersomvang per spoor positief zou beïnvloeden, terwijl voor een deel van dat beleid (forse heffingen op het wegvervoer) niet vaststond dat het gerealiseerd zou worden. Daarnaast werd tot en met de meest recente prognoses geen rekening gehouden met een toekomstige infrastructuurheffing voor het spoorvervoer. De bruikbaarheid van de prognoses kwam daarmee voor een belangrijk deel te vervallen. De mogelijkheden om de onzekerheid bij het gebruik van prognoses te beheersen, werden te weinig benut. Bovendien is het maar de vraag of de capaciteit op het vervolgtraject in Duitsland voldoende is. Het ministerie heeft beschikbaar onderzoek over dit probleem nog weinig serieus genomen.
Geen evenwichtige, integrale afweging van alternatieven V&W heeft relevante alternatieven voor de Betuweroute niet of onvoldoende onderzocht. Vooral het optimaliseren van de combinatie van binnenvaart én bestaand spoor is als alternatief nooit serieus genomen. Door het ontbreken van een integrale afweging van alternatieven is niet zeker dat voor de meest gunstige optie is gekozen.

Betuweroute draagt slechts beperkt bij aan milieudoelen Hoewel het kabinet de Betuweroute presenteerde als een spoorlijn die goed is voor het milieu, is de reductie van de uitstoot van schadelijke stoffen gering. Van de alternatieven voor de Betuweroute was nauwelijks beleidsinformatie voorhanden over milieu-aspecten zoals (geluid)hinder en externe veiligheid. Een goede milieuafweging tussen alternatieven was daardoor niet mogelijk.

Leerproces voor besluitvorming toekomstige projecten De overheid kan leren van de fouten van het besluitvormingsproces rondom de Betuweroute. Besluitvorming voor toekomstige projecten, zoals de Zuidtak of de Zuiderzeelijn, moet standaard waarborgen in zich dragen voor de kwaliteit, betrouwbaarheid en vergelijkbaarheid van beleidsinformatie. Er moet een evenwichtige afweging van alternatieven plaatsvinden op basis van volledige en betrouwbare informatie. Daartoe moet een integrale maatschappelijke kostenbaten-analyse worden opgesteld.

De ministers van V&W en van VROM delen de conclusies van de Rekenkamer op hoofdlijnen en hebben toegezegd de aanbevelingen voor nieuwe projecten te zulen overnemen.

Deel: ' Besluitvorming Betuweroute lessen voor de overheid '




Lees ook