UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK AMSTERDAM

Bibliotheken in actie tegen prijsverhogingen

UKB, 3 augustus 1999

De Nederlandse wetenschappelijke bibliotheken, verenigd in het samenwerkingsverband UKB (alle universiteitsbibliotheken, de Koninklijke Bibliotheek en het NIWI, de bibliotheek van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) hebben besloten een gemeenschappelijk beleid te voeren ten aanzien van uitgevers die naar hun oordeel onredelijke prijsverhogingen voor wetenschappelijke tijdschriften afkondigen. Zij zullen een gezamenlijk standpunt bepalen over de door uitgevers aangekondigde prijsstijgingen en aangesloten bibliotheken adviseren over continuering van abonnementen. Zij zullen zich inspannen om een dergelijk beleid ook tot ontwikkeling te doen komen in het buitenland, waar vele bibliotheekverenigingen (zogenaamde consortia) bestaan, die met precies dezelfde problemen geconfronteerd worden.
De wetenschappelijk bibliotheken hopen en verwachten dat zij gesteund worden door de wetenschappelijke wereld, die immers evenmin gebaat is bij een verschraling van het aanbod van informatie in de bibliotheken. De wetenschappelijke wereld werkt nota bene dikwijls gratis mee aan de totstandkoming van veel wetenschappelijke tijdschriften.

Bibliotheken over de hele wereld worden al jaren achtereen geconfronteerd met zeer grote prijsstijgingen van wetenschappelijke publicaties, in het bijzonder die van tijdschriften. Dit is mogelijk doordat het aanbod van wetenschappelijke informatie beheerst wordt door de uitgevers, die zich in toenemende mate concentreren in grote, wereldwijd opererende bedrijven. Het wetenschappelijk tijdschrift is in de laatste decennia het belangrijkste communicatiemiddel geworden voor wetenschappers over de hele wereld. De bibliotheken moeten echter als gevolg van de prijsstijgingen steeds meer abonnementen opzeggen, omdat hun budgetten niet voldoende meestijgen. Op die manier wordt hun functie steeds verder uitgehold. De ontwikkeling van de wetenschap en de informatievoorziening is hiermee uiteraard niet gediend: grotere uitgeverijen drukken de kleinere van de markt en het aanbod van informatie wordt voor hen die op bibliotheken zijn aangewezen steeds schraler. Ook het aanbod van digitale informatie (bijvoorbeeld tijdschriften in elektronische vorm) stagneert hierdoor: bibliotheken kunnen de prijs daarvan domweg niet betalen.

De belangrijkste actiepunten van de bibliotheken zijn:


- Het creëren van een platform van waaruit de afzonderlijke bibliotheken advies krijgen over het opzeggen of continueren van abonnementen bij bepaalde uitgevers en waarin de acties van de individuele bibliotheken kunnen worden gecoördineerd. Dit platform kan ook fungeren als overlegpartner voor uitgevers die hun beleid willen afstemmen op de mogelijkheden en behoeften van hun klanten. De bibliotheken zijn immers niet uit op een confrontatie met de uitgevers, die naar de mening van de bibliotheken een belangrijke taak vervullen in de verspreiding van wetenschappelijke kennis.
- Het uitdragen van hun standpunten en hun beleid bij hun buitenlandse zusterinstellingen, in de hoop dat deze vergelijkbare maatregelen gaan treffen ten aanzien van hun relaties met de uitgevers.
- Het uitdragen en toelichten van hun beleid bij individuele wetenschappers en hun werk- of belangenorganisaties. Op deze manier zouden wetenschappers gestimuleerd kunnen worden niet langer mee te werken aan publicaties van uitgevers die door hun prijsbeleid de belangen van de wetenschap in gevaar brengen.

Om deze acties op gang te brengen en te coördineren zal het secretariaat van het UKB versterkt worden. De aangekondigde maatregelen zullen al betrekking hebben op de eerstvolgende verlengingsperiode: over continuering van de abonnementen in het jaar 2000 moet voor 1 oktober a.s. worden besloten.

Meer informatie (onder andere een uitvoeriger tekst omtrent het beleid en de standpunten van de Nederlandse bibliotheken) is te verkrijgen bij de UKB-projectsecretaris:
Azim Koning
p/a Universiteitsbibliotheek Amsterdam
tel. 020-525.2308
e-mail: koning@uba.uva.nl
Zowel de Nederlands- als Engelstalige versie van de door UKB op 24 juni jl. vastgestelde notitie zijn voor de pers nu ook via internet opvraagbaar:
https://www.uba.uva.nl/nl/projecten/ts-prijzen-ukb/beleidsnotitie.html

https://www.uba.uva.nl/en/projects/journals-pricing-ukb/policy.html

Contactpersoon namens UKB is N. Verhagen, bibliothecaris van de Universiteit van Amsterdam, telefoon 020 - 525.2307.

03 aug 99 13:15

Deel: ' Bibliotheken in actie tegen prijsverhogingen '




Lees ook