Partij van de Arbeid


Bijdrage van Jaap Jelle Feenstra aan het algemeen overleg over verwerking gebruikte splijtstof, radioactieve transporten en verdrag nucleaire veiligheid
19 januari 2000 PvdA

De Kamer heeft nu tweemaal eerder over de verwerking van gebruikte splijtstof gesproken (jan 98 en juni 99), dit heeft twee onderzoeksrapporten opgeleverd, eerst van ECN en meer recent van het NRG, en een coalitiemotie (maart 98).
De regering heeft aangegeven geen principiele voorkeur voor opwerking of directe opslag te hebben; men neemt eerder een volgend dan een initierend standpunt in; men ziet vanwege kosten en kostenzekerheid geen zwaarwegende en dringende belangen die een beleidswijziging rechtvaardigen; maar geeft ook aan dat met de huidige kennis een ander besluit dan opwerking zou zijn genomen. De regering sluit zich feitelijk aan bij de conclusies van het ECN; uit oogpunt van milieu en proliferatie kan er geen voorkeur worden uitgesproken voor een van beide alternatieven; inderdaad een volgend kabinetsstandpunt.
Maar geeft het NRG-rapport ook aanleiding tot zo'n schijnbaar gelijkwaardig beeld?
De PvdA ziet in het NRG-rapport enkele punten, die nadelig uitpakken voor de opwerk-optie en dus het schijnbare evenwicht tussen beide opties beinvloeden;


- Pag 11; mijnbouw is de fase die relatief de grootste bijdrage aan de collectieve stralingsbelasting geeft, en opwerking vergt minder mijnbouw, deze milieu-winst wordt meegerekend ten gunste van opwerken en ten nadele van opslag, maar de PvdA wil helemaal niet door kernenergie, dus ook niet met mijnbouw, dan vervalt ook deze milieu-winstpunt van doorgaan met opwerking!
Eigenlijk geeft NRG dat ook toe (12); het verschil tussen opwerken en opslag is afhankelijk van de mate van mijnbouw; en (21); indien er geen hergebruik plaatsvindt zijn niet alleen de uitgaven voor opwerking vergeefs geweest, maar is plutonium ook onnodig in een zuivere, voor proliferatie gevoelige vorm gebracht, en (21); zonder hergebruik wordt de milieubelasting bij opwerking niet gecompenseerd.
De evenwichtig veronderstelde vertrekpositie wordt verstoord; het is 1-0 voor opslag.


- Pag 11; de collectieve stralingsbelasting van opwerken is aanzienlijk groter dan van directe opslag, weer een milieu-min-punt van opwerking. Opslag loopt uit met 2-0.


- Pag 24; opwerking maakt plutonium vrij, dat met verse uranium als MOX weer kan worden ingezet, hier gepresenteerd als een vorm van materiaal-zuinig hergebruik. Maar voor deze hergebruik-optie komt Nederland niet in aanmerking, Borssele is niet voor MOX vergund, en onze laatste kerncentrale gaat in 2003 dicht, dan rest enkel de mogelijkheid van verkoop, maar het NRC geeft aan; er is een overschot aan plutonium, landen hebben voldoende eigen plutonium, en MOX is factoren duurder dan vers, natuurlijk uranium. Wil Nederland van zijn plutonium in MOX afkomen, dan moeten we er bijna 100 miljoen gulden bijleggen! 3-0 voor directe opslag.


- Pag 25; met MOX-belading veranderen de
veiligheidskarakteristieken van de reactor, de zogenaamde reactiviteitscoëfficienten; deze coëfficienten bepalen of een centrale kan ploffen; het als milieuvriendelijk gepresenteerde MOX-hergebruik vergroot dus het veiligheidsvraagstuk! Opslag vergroot z'n voorsprong verder tot 4-0.


- Pag 26; de MOX-route wordt gepresenteerd als een route waarmee plutonium wordt vernietigd. Na 14 jaar doordraaien met Borssele verdwijnt er 418 kg van de 2.500 kg splijtbaar plutonium, dus als we 84 jaar doordraaien raken we onze oorspronkelijke voorraad pas kwijt, maar gedurende die 84 jaar wordt ook weer afval aangemaakt; anders gezegd het zelfreinigend vermogen van kerncentrales is net zo realistisch als dat Baron van Munchhausen zich op eigen kracht uit het moeras kan tillen! 5-0 voor directe opslag.

En hoe zit het dan met opslag? Voor zowel opwerken als bij directe opslag moet er een voorziening komen, alleen bij directe opslag in een andere vorm dan nu bij COVRA wordt gebouwd. En we moeten de conditionering betalen, volgens ECN kost dat 200 tot 400 mln meer, maar NRG geeft aan dat dit in Zweden voor 100 mln kan (pag 30), net zoveel als bij MOX-afzet.
Deze benadering kent dan drie opties; we wijzigingen de opslag bij de COVRA; we gaan ons afval in het buitenland opslaan en conditioneren; we bouwen -kosteneffectief- samen met de buurlanden, waar vergelijkbare problemen en discussies spelen, een gezamenlijke opslag.
Het verkennen van deze mogelijkheden vergt overleg, met de betrokkenen, bovenal in internationaal verband; en juist daartoe riep het dictum van de coalitiemotie van ook precies op. Minister Jorritsma laat echter in haar brief van mei 99 weten dat wel EPZ en GKN benaderd zijn, maar er is geen contact met het buitenland geweest.
Kortom, dit onderdeel afrondend, heeft de PvdA twee vragen aan de regering;

1.Ziet zij onder verwijzing naar de bovengenoemde citaten uit het NRG-rapport nog steeds de opties van opwerken versus directe opslag als gelijkwaardig?

2.Waarom is geen uitvoering aan de motie gegeven voor wat betreft het gevraagde internationale overleg?

TRANSPORT RADIO-ACTIEF AFVAL.
Dit is urgent punt, maar ook typisch een doel-middel-discussie; voor wie vasthoudt aan de medische toepassing vanuit Petten én aan de ontmanteling van Dodewaard, moeten de transporten van radio-actief afval weer op gang komen. Natuurlijk, veilig en zorgvuldig, daarom hebben we in het overleg van juli 99 de minister ook gesteund met zijn adviesaanvraag aan de Gezondsraad. De GR concludeert nu dat er aan transport géén gezondheidsrisico's zijn verbonden. De PvdA steunt het voorstel van de GR voor integrale kwaliteitszorg met verslaglegging, een transparante aanpak draagt bij aan het publieke vertrouwen.
De minister had vanwege de urgentie en in afwachting van het GR-advies het transport voorwaardelijk al weer op gang gebracht, maar de RvS heeft deze vergunningen geschorst op verzoek van de gemeente Zijpe en Greenpeace.
De PvdA heeft daar enkele vragen over;


*moet gelet op de gewijzigde taakverdeling tussen EZ en VROM de Kernenergiewet gewijzigd en verduidelijkt worden mbt het begrip "onze minister"?


*hoe wordt voorzien in justification en ALARA?


*moeten de trajecten waarlangs het transport plaatsvindt worden gepubliceerd?

Kan de minister er voor zorgen dat snel, maar altijd veilig en zorgvuldig het transport weer op gang komt?
En gelet op de opwerking/opslag-discussie, bepleiten wij dat het transport moet verlopen naar de COVRA en niet rechtstreeks naar de opwerkingsfabrieken.

RADIO-ACTIEF AFVAL UIT OLIE- EN GASWINNING.
Bij de offshore komen radio-actieve deeltjes vrij, die nu op de platforms worden opgeslagen. In het verleden was het de bedoeling dit afval weer in de boorputten terug te storten, de PvdA bepleit dit afval op te slaan bij de COVRA, zie VPRO-Lopende Zaken en onze vragen daaromtrent van 16 dec 99.
Deelt het kabinet ons standpunt en blijft het afval vanuit het nederlands continentaal plat daartoe binnen Nederland?

VERDRAG NUCLEAIRE VEILIGHEID.
In de VN-toetsingsconferentie is de relevante vraag aan de orde geweest of in Nederland wel voldoende nucleaire kennis in stand wordt gehouden voor de nucleaire veiligheid. De PvdA bepleit daartoe een centrale en leidende positie voor de COVRA, zijnde onze enige lange-termijn voorziening, waar kennis en personeel moet worden ondergebracht voor ontmanteling, transport en opslag. Deelt het kabinet deze visie en wil ze de COVRA eindverantwoordelijk maken voor deze taken?

Deel: ' Bijdrage Feenstra (PvdA) aan overleg nucleaire veiligheid '




Lees ook