Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij

varkenspest Actueel

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018
2500 EA Den Haag
uw brief van

uw kenmerk

ons kenmerk
FEZ. 1999371
datum
22-09-1999

onderwerp
Financiële gevolgen varkenspestepidemie
(TRC 1999/3334) doorkiesnummer

bijlagen

Geachte Voorzitter,

Tijdens het Algemeen Overleg op 30 september 1998 met de Vaste Commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij over de Financiële Verantwoording van het ministerie over 1997 is uitvoerig aandacht besteed aan de financiële consequenties van de varkenspestepidemie. Van de kant van het ministerie is daarbij de verwachting uitgesproken dat een afrondend overzicht van de uitgaven in het kader van de varkenspestbestrijding zou kunnen worden opgenomen in de Financiële Verantwoording over 1998. Dit dan inclusief het oordeel van de departementale accountantsdienst.

up

datum
22-09-1999

kenmerk
FEZ. 1999371

bijlage

De vorig jaar uitgesproken verwachting is te optimistisch gebleken. Een belangrijke reden hiervoor is dat het opstellen van de declaratie ten behoeve van de Europese Commissie - mede door het ontbreken van heldere voorschriften terzake - een zeer complexe aangelegenheid bleek te zijn die meer tijd vergde dan was voorzien. Bij dit alles komt nog dat tot in het voorjaar van 1999 karkassen van opgekochte dieren in vrieshuizen opgeslagen hebben gelegen en destructie heeft plaatsgevonden. Tegen deze achtergrond is er voor gekozen een overkoepelend rapport van bevindingen op te stellen dat betrekking heeft op (vrijwel) de gehele periode waarin uitgaven (veterinair en marktordening) voor de varkenspestbestrijding zijn verricht. De verwachting is dat dit rapport uiterlijk in december van dit jaar beschikbaar is. Het rapport is belangrijk voor de finale verrekening van en oordeelsvorming over alle uitgaven die samenhangen met de varkenspest.

Het definitieve oordeel van de accountantsdienst inzake de veterinaire uitgaven voor de varkenspestbestrijding komt eerst tot uiting in het samenvattend accountantsrapport over het jaar waarin LNV de aan de gezondheidsdienst voor dieren verstrekte voorschotten heeft verrekend. Dit oordeel maakt naar verwachting deel uit van het samenvattend accountantsrapport, behorende bij de financiële verantwoording van LNV (hoofdstuk XIV) over 1999.

Omvang uitgaven
Met de bestrijding van de klassieke varkenspest is in de jaren 1997 t/m 1999, zoals blijkt uit het volgende overzicht, in totaal ca f 3.000 mln. gemoeid geweest.

Omschrijving raming bij verantwoording 1998 realisatie per medio 1999 herziene raming
veterinaire maatregelen

- schadeloosstellingen 785 742 742

- uitvoeringsuitgaven 158 306 306
totaal 943 1048 1048
opkoopregelingen

- opkoopvergoedingen 1758 1529 1529

- uitvoeringsuitgaven 311 410 415
totaal 2069 1939 1944
overige (LNV-personeel) 8 8 8
totale uitgaven 3020 2995 3000

Opkoopregelingen
In het kader van de opkoopregelingen zijn varkens en biggen opgekocht om ernstige welzijnsproblemen weg te nemen die, ontstonden als gevolg van het feit dat de vervoersverboden de afvoer van, overigens gezonde, dieren verhinderden.
Naast de vergoedingen voor de overgenomen dieren omvatten de uitgaven in dit verband ook die ten behoeve van transport, opslag, doding, destructie etc., en de uitgaven van de dienst LASER die met de uitvoering was belast.

De uitgaven ten behoeve van de opkoopregelingen zijn, waar het hier marktordeningsmaatregelen betrof, volgens de gebruikelijke procedure gedeclareerd bij het EOGFL. Van deze uitgaven komt in beginsel 70% in aanmerking voor EU-financiering. Anders dan in het geval van de veterinaire maatregelen komen de uitvoeringslasten niet in aanmerking voor EU-financiering. Inmiddels hebben de gebruikelijke certificerende audits van het EOGFL over de boekjaren 1997 en 1998 (die t/m 15 oktober van het kalenderjaar lopen) plaatsgevonden. Op grond van die audits heeft de Commissie beslist dat er geen aanleiding was een korting op de Nederlandse declaraties toe te passen.

Wel heeft de Commissie zich het recht voorbehouden om, in een later stadium, op grond van een zogenaamde conformiteitsaudit, alsnog een korting aan te brengen op de aan Nederland betaalde bijdrage.

De diensten van de Commissie hebben de uitvoering van de opkoopregelingen al vele malen aan een onderzoek onderworpen. Op ambtelijk niveau is hierover gerapporteerd en is vanuit het Ministerie van LNV, in het kader van de gebruikelijke procedure, schriftelijk commentaar geleverd op de bevindingen van de ambtelijke diensten van de Commissie, laatstelijk in maart van dit jaar. Sindsdien is van de Commissie niets meer vernomen.

Veterinaire maatregelen
Bij de veterinaire maatregelen gaat het niet alleen om schadeloosstellingen voor de geruimde varkensbedrijven (besmet, verdacht of preventief geruimd) maar ook om vrijwel alle bijkomende kosten zoals die van transport, opslag, destructie en dergelijke en bijvoorbeeld de schadeloosstelling voor vernietigd voer. In beginsel komt 50% van deze uitgaven voor financiering door de EU in aanmerking.

De declaratie van de veterinaire uitgaven doorloopt in EU-verband zoals bekend een ander traject dan die van de
marktverordeningsuitgaven. De uitgaven komen ten laste van een ander begrotingsonderdeel en zijn tot nu toe aan veel minder duidelijke/stringente spelregels onderworpen. Besluitvorming over declaraties vindt plaats nadat het permanent veterinair comité (PVC) advies heeft uitgebracht.

Begin juni van dit jaar heeft Nederland de definitieve declaratie van de veterinaire uitgaven over 1997 bij de Commissie ingediend. De declaratie over 1998 is onlangs ingediend. Als de Commissie de Nederlandse declaratie ten volle honoreert zal de EU ca. f 450 mln. bijdragen in de kosten van de veterinaire maatregelen. Tot nu toe heeft de Commissie Nederland tweemaal een voorschot toegekend op de veterinaire uitgaven, tot in totaal f 165 mln.
Daarbij is steeds het voorbehoud gemaakt dat met dit voorschot niet wordt vooruitgelopen op het definitieve standpunt van de Commissie.

Ook de veterinaire maatregelen zijn veelvuldig onderwerp geweest tijdens controle- en inspectiebezoek van de Europese Commissie. Een en ander heeft geleid tot ambtelijke rapporten, waarop vanuit het Ministerie van LNV commentaar is geleverd. Tot een definitieve standpuntbepaling van de Commissie is het nog niet gekomen. Wanneer dit wel het geval zal zijn laat zich nu niet voorspellen.

Financiële gevolgen
Als de Europese Commissie de Nederlandse declaratie volledig honoreert biedt de dekking van de uitgaven gemoeid met de varkenspestepidemie het volgende beeld (in mln. gulden):

omschrijving raming bij verantwoording 1998 realisatie per medio 1999 herziene raming
financiering eu

- EOGFL-Garantie 1230 1044 1044

- EU-veterinair 450 165 450
totaal 1680 1209 1494
bedrijfsleven 43 43 43
Aandeel Rijk

- LNV-begroting 30 56 56

- algemene middelen 1267 1687 1407
totaal 1297 1743 1463
Totale dekking 3020 2995 3000

De minister van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij,

mr. L.J. Brinkhorst


Deel: ' Brief LNV financiële gevolgen varkenspestepidemie '




Lees ook