CBS


CBS: INDEX special: Bevolking

Vandaag, woensdag 25 augustus, verschijnt er een speciale uitgave van INDEX, het magazine van het CBS. Deze special verschijnt voorafgaand aan de Europese bevolkingsconferentie 1999 (30 augustus - 3 september) in Den Haag. De inhoud is gewijd aan de belangrijkste demografische veranderingen in de afgelopen jaren en de verwachte ontwikkelingen in de volgende eeuw. Opvallende trends zijn de individualisering, de toename van het aantal allochtonen en de vergrijzing. Er worden ook bevolkingsscenario's voor 33 Europese landen in de 21e eeuw gepresenteerd. In het blad is verder een katern met demografische kerncijfers opgenomen, met daarin de meest recente cijfers over de Nederlandse bevolking.

Alleen op weg
Het aantal huishoudens is de afgelopen decennia sterk gegroeid: van 2,5 miljoen direct na de Tweede Wereldoorlog tot 6,8 miljoen in 1999. Rond 2035 bereikt dit aantal een maximum met bijna 8,3 miljoen. Deze groei wordt voornamelijk veroorzaakt door de sterke groei van het aantal alleenstaanden. Steeds meer jongeren die uit huis gaan, wonen eerst een tijdje alleen. Verder wonen meer mensen alleen als gevolg van het uit elkaar vallen van hun relatie.

De huwelijksconjunctuur
Het huwelijk is niet meer de hoeksteen van de samenleving, maar achterhaald is deze relatievorm allerminst. De duur van een huwelijk ligt tegenwoordig op ruim dertig jaar en bijna alle jongeren die nu samenwonen, verwachten ook te gaan trouwen. Als die stap genomen wordt, willen ze meestal ook kinderen. Minder dan tien procent van de huwelijken blijft kinderloos.

Gewonnen generaties
De bevolking is deze eeuw meer dan verdrievoudigd: van vijf miljoen in 1900 tot bijna zestien miljoen in 1999. Naar verwachting blijft de bevolking in de eerste decennia van de volgende eeuw groeien, maar zal het groeitempo teruglopen. Het gemiddelde kindertal daalt doordat meer vrouwen kinderloos blijven of maar één kind krijgen.

Twee miljoen allochtonen in 2015
Op een bevolking van bijna zestien miljoen telt Nederland bijna 1,2 miljoen niet-westerse allochtonen. Door geboorte en aanhoudende immigratie zal dit aantal over vijftien jaar zijn toegenomen tot 2,0 miljoen. Vergeleken met de overige inwoners is de allochtone bevolking jong. Deze sterke groei remt de vergrijzing.

Trends in Nederlanderschap
Nederland telt minder niet-Nederlanders dan enkele jaren geleden door een forse toename van het aantal naturalisaties. Deze toename is het gevolg van een beleids-wijziging die inhield dat hier woonachtige niet-Nederlanders de Nederlandse nationaliteit konden krijgen zonder de oorspronkelijke nationaliteit op te geven.

Veelstemmig grijs
Op dit moment vormen 65-plussers 13 procent van de bevolking. In 2040 zal dit 23 procent zijn. Vooral het aantal hoogbejaarden zal sterk toenemen. De vergrijzing is onlosmakelijk verbonden met het teruglopen van de bevolkingsgroei. De vergrijzing heeft een remmend effect op de groei van de beroepsbevolking.

Ten slotte: de dood
De levensverwachting is momenteel zo'n 25 jaar hoger dan in 1900, vooral door een sterke daling van de sterfte aan infectieziekten. Kanker en hart- en vaatziekten zijn nu de belangrijkste doodsoorzaken. Twee van de drie sterfgevallen worden door deze ziekten veroorzaakt.

Vruchtbare verschillen
Veel Europese landen hebben deze eeuw overeenkomstige demografische ontwikkelingen te zien gegeven. Vruchtbaarheidscijfers zijn gedaald, de levensverwachting is toegenomen, het aantal migranten is gestegen en de bevolking is aan het vergrijzen. Niettemin bestaan er nog opvallende demografische verschillen tussen Europese landen. Twee scenario's voor de bevolkingsontwikkeling in 33 Europese landen in de komende vijftig jaar laten zien dat er voorlopig forse verschillen blijven bestaan, vooral tussen West- en Oost-Europa.

Deel: ' CBS INDEX special Bevolking '




Lees ook