CBS Persbericht


Datum: 09-06-99

Kostenstijging gezondheidszorg loopt weer op

De kosten van de gezondheidszorg zijn in 1998 met 5,0% gestegen tot 63,7 miljard gulden. Dit wordt onder andere veroorzaakt door hogere lonen in de intramurale gezondheidszorg, tariefsverhogingen bij specialisten, prijsstijgingen van geneesmiddelen en een toename van het gebruik van geneesmiddelen. In de voorgaande jaren schommelde de stijging rond de 4%. Uit de voorlopige cijfers van het CBS blijkt dat de kosten echter minder snel groeien dan het bruto binnenlands product (BBP).

Het aandeel van de ziekenfondsen en vooral de AWBZ in de financiering van de gezondheidszorg is gestegen. Dit komt met name door een technische wijziging in de methode van financiering.

Kosten: stijging neemt toe, maar aandeel in BBP neemt af

De kosten in de gezondheidszorg nemen de laatste jaren weer sneller toe. In 1998 was sprake van een kostenstijging van 3,0 miljard gulden, 5% meer dan in 1997. In 1996 en 1997 was sprake van een stijging van 3,9% respectievelijk 4,1%. Ter vergelijking is het (herziene) BBP in 1997 en 1998 volgens voorlopige cijfers nominaal met respectievelijk 6,2 en 5,9% toegenomen. Hierdoor daalt het aandeel van de kosten van de gezondheidszorg in het Bruto Binnenlands Product van 8,4% in 1996 tot 8,1% in 1998.

Kosten bij intramurale zorg nu ruim 30 miljard gulden

De kosten van de intramurale gezondheidszorg, exclusief psychiatrische ziekenhuizen, zijn in 1998 met 4,5% gestegen tot ruim 30 miljard gulden. Dit bedrag maakt bijna de helft uit van de totale kosten van de gezondheidszorg. De kosten bij ziekenhuizen, inrichtingen voor verstandelijk gehandicapten en verpleeghuizen groeien tussen de 4 en 5%. Deze kostenstijging is in overwegende mate veroorzaakt door de loonstijging in deze sectoren.

Extramuraal: kosten geneesmiddelen bijna 10% hoger

De totale kosten van de extramurale gezondheidszorg, exclusief ambulante geestelijke gezondheidszorg, zijn met 6,5% toegenomen tot ruim 26 miljard gulden. Bij de vrije beroepsbeoefenaren loopt de kostenstijging uiteen van 2,6% bij de huisartsenpraktijken tot 5,7% bij de specialistenpraktijken. Bij deze laatste categorie spelen tariefsverhogingen een overheersende rol. De kosten van geneesmiddelen zijn met 9,5% gestegen. Naast prijsstijgingen is ook sprake van een hoger verbruik. De kosten van de thuiszorg zijn gestegen met 3,9%.

De kosten van de geestelijke gezondheidszorg zijn in 1998 gestegen met 5,2% tot 4,6 miljard gulden.

Financiering: aandeel AWBZ gestegen

De betalingen op grond van de AWBZ zijn in 1998 sterk gestegen, 6,8% ten opzichte van 1997. Dit wordt met name veroorzaakt doordat de wijze van financiering in 1998 is gewijzigd. De financiering van de AWBZ is procentueel het meest gestegen. Absoluut gezien vormen de ziekenfondsen het grootste aandeel. De betalingen door de overheid zijn toegenomen met 3,1% tot 2,8 miljard gulden. De overige financiering vertoont een geringe toename in 1998. Onder deze post vallen onder meer de betalingen door bedrijven en particuliere ziektekostenverzekeraars, en de eigen betalingen door gezinshuishoudingen.

Technische toelichting

De ontwikkeling van de in dit persbericht vermelde kosten kan afwijken van de ontwikkeling van de budgetten zoals vermeld in het Jaaroverzicht Zorg van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De in het persbericht vermelde bedragen betreffen waardebedragen: zij bevatten een prijs- en een volumecomponent. Met ingang van 1997 is sprake van een beperkt eigen risico in de Ziekenfondswet. In 1997 gaat het om een bedrag van 600 miljoen gulden, in 1998 om 630 miljoen gulden. Deze bedragen zijn in dit persbericht inbegrepen in de reeks ziekenfondsen. De geestelijke gezondheidszorg is voor het eerst gepresenteerd als een aparte groep. Deze groep omvat vooralsnog de psychiatrische ziekenhuizen, de ambulante geestelijke gezondheidszorg en de vrijgevestigde psychiaters. Afzonderlijke publicatie van kostengegevens over deze deelterreinen is niet langer mogelijk als gevolg van het sinds 1997 toenemend aantal fusies tussen de betreffende categorieën van instellingen.

In 1998 is de wijze van financiering in het kader van de Ziekenfondswet en de AWBZ veranderd. In 1998 is de nacalculatie over 1997 en voor het eerst de totale ruimte voor 1998, inclusief nacalculatie, gefinancierd. Deze wijziging heeft geleid tot een omvangrijke eenmalige inhaal in de financiering over 1998. Deze incidentele component bedraagt bij de AWBZ circa 550 miljoen gulden. Bij de betalingen door ziekenfondsen is het effect van deze methodewijziging in de financiering geringer, ongeveer 250 miljoen gulden. Wel is bij de ziekenfondsen de post verrekeningen over voorgaande jaren in 1998 hoger uitgevallen in vergelijking met voorgaande jaren.

Achtergrondinformatie

Voor achtergrondinformatie over dit onderwerp kunt u contact opnemen met het Centraal Bureau voor de Statistiek in Voorburg, drs. J.M. Smit, tel. (070) 337 52 94; e-mail: jsit@cbs.nl. Overige informatie kunt u verkrijgen bij de persdienst, tel. (070) 337 58 16. Kosten van de gezondheidszorg in de periode 1996-1998

1996

1997

1998*

Stijging
t.o.v.
voorgaande
jaar

1997

1998*
mln. gld. %

Totale kosten

58271

60679

63694 4,1

5,0

w.v.

Intramurale gezondheidszorg

27800

28910

30216 4,0

4,5

Extramurale gezondheidszorg

23511

24545

26132 4,4

6,5

Geestelijke gezondheidszorg

4234

4406

4636 4,0

5,2

Overige gezondheidszorg

2725

2819

2710 3,4


-3,8
Bron CBS

* Voorlopig cijfer

Financiering van de gezondheidszorg in de periode 1996-1998

1996

1997

1998*
Stijging
t.o.v.
voorgaande
jaar

1997

1998*
mln. gld.

%
Overheid

2517

2721

2805

8,1

3,1
Ziekenfondsen

21798

23483

24876

7,7

5,9
AWBZ

17209

17994

19223

4,6

6,8
Overig

16747

16481

16790


-1,6

1,9
Bron CBS

* Voorlopig cijfer

© Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen, 1999 Bronvermelding is verplicht.
Verveelvoudiging voor eigen gebruik of intern gebruik is toegestaan.

Laatst gewijzigd: 09 juni 1999

Deel: ' CBS Kostenstijging gezondheidszorg loopt weer op '




Lees ook