SER


1 september 1999

Commissie voor Consumentenaangelegenheden:
EUROPESE REGELS MAKEN FINANCIËLE DIENSTEN OP INTERNET TRANSPARANT

Een Europese richtlijn voor de verkoop op afstand van financiële diensten aan consumenten is nodig om het vrije verkeer van zulke diensten in de interne markt te bevorderen. Zo'n regeling kan leiden tot een grotere transparantie, een betere bescherming van consumenten en meer vertrouwen in e-commerce, wat ook ondernemers ten goede komt. Een aparte richtlijn voor financiële diensten roept wel de vraag op of de Europese regelgeving niet te zeer wordt versnipperd.

Dat stelt de Commissie voor Consumentenaangelegenheden (CCA) van de SER in haar advies Verkoop op afstand van financiële diensten aan minister Korthals van Justitie, minister Zalm van Financiën en staatssecretaris Ybema van Economische Zaken. Het advies is voorbereid door een werkgroep van de CCA onder voorzitterschap van prof.mr. K.J.M. Mortelmans.

Op 14 januari 1999 vroeg minister Korthals aan de CCA of deze advies wilde uitbrengen over een richtlijnvoorstel van de Europese Commissie over verkoop op afstand van financiële diensten aan consumenten. Het gaat dan om bancaire diensten, verzekerings- en effectendiensten die per post, telefoon of internet worden aangeboden. De minister wilde antwoord op de vraag of deze richtlijn nodig is, gezien de werking van de interne markt en de bescherming van consumenten. Ook werd de CCA gevraagd zich over de voorstellen van de Europese Commissie te buigen.

De eerste vraag kan de CCA positief beantwoorden: er zijn Europese regels nodig om de interne markt voor financiële diensten tot ontwikkeling te brengen. Door de komst van de euro zal het aantal grensoverschrijdende transacties van consumenten toenemen, en daarmee de noodzaak hiervoor regels op te stellen. Bovendien vormt een regeling op dit terrein een logische aanvulling op bestaande Europese regelgeving.

Gevaar van versnippering
De CCA tekent hierbij wel aan dat daarmee het aantal richtlijnen over verkoop op afstand zal oplopen tot drie. Er bestaat namelijk al een algemene Europese richtlijn voor verkoop op afstand, waarvan financiële diensten zijn uitgezonderd, en ook een richtlijnvoorstel voor alleen e-commerce. Deze kennen elk hun eigen rechten en plichten voor partijen en allerlei kleine nuances, die alle drie op verschillende momenten moeten worden geïmplementeerd. "Dit kan leiden tot rechtsonzekerheid bij marktpartijen, bij zowel aanbieders als afnemers, en een gebrek aan transparantie op de markt. Bij transparante regelgeving op dit terrein zijn niet alleen de marktpartijen gebaat maar evenzo de wetgever," aldus de CCA, die deze versnippering van Europese regelgeving betreurt en erop aandringt op korte termijn de drie verschillende regimes op elkaar af te stemmen en te coördineren. Op middellange termijn zou er voor alle verkoop op afstand één Europese kaderregeling moeten komen. Vanwege het grensoverschrijdend karakter van internet zal de behoefte aan Europese harmonisatie, aldus de CCA, naar verwachting alleen maar toenemen.

Binnen de CCA wordt overigens verschillend gedacht over de manier waarop zo'n harmonisatie tot stand moet worden gebracht. De consumentenleden en de vijf onafhankelijke leden van de CCA zijn voor minimumharmonisatie, wat betekent dat nationale wetgeving verder mag gaan dan de Europese regels. De ondernemersleden van de CCA gaan daarentegen uit van totale harmonisatie, wat betekent dat lidstaten juist geen strengere nationale bepalingen dan de Europese regels mogen invoeren of handhaven.

Bescherming van de consument
Wat de regeling zelf betreft, wijst de CCA de voorgestelde wettelijke bedenktijd voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst, af. Dit leidt tot verwarring en onduidelijkheid, zo vreest de CCA, omdat de overeenkomst die wordt aangegaan nog steeds volgens nationaal recht zal worden geregeld. Beter is het een algemeen herroepingsrecht achteraf in te voeren, wat ook goed past in de belevingswereld van de consument. Om te voorkomen dat consumenten hier oneigenlijk gebruik van maken -- dit kan voorkomen bij rente- en marktgevoelige diensten -- stelt de CCA voor de richtlijn aan te passen.

Lijst met informatie-elementen
Behalve een algemeen herroepingsrecht is voorlichting aan de consument ook een goed alternatief voor een wettelijke bedenktijd, vindt de CCA. De eisen die aan die informatie mogen worden gesteld, moeten zoveel mogelijk aansluiten op de bestaande praktijk en de geldende regelingen. De informatie die consumenten nu krijgen als ze in eigen land een financiële dienst op afstand afnemen, moeten zij ook krijgen als ze dat over de grens doen. Hier pleit de CCA ervoor dat aanbieders verplicht worden een lijst met aspecten over de financiële dienst aan de consument te verstrekken. Op die lijst moeten zaken staan zoals: identiteit van de aanbieder, belangrijkste kenmerken van de dienst, de prijs, leveringkosten, wijze van betaling, en het bestaan van het herroepingsrecht.

Deel: ' CCA Europese regels maken Internetdiensten transparant '




Lees ook