CDA

: Tweede Kamer : Asielbeleid (160499)

Asielbeleid (160499)

Den Haag, 16 april 1999

Kamerlid: Joop Wijn

CDA wil onderzoek naar gevolgen van asielcentra op gemeenten, teneinde draagvlak te vergroten.

Voorzitter,

De discussie over de gang van zaken in Vught laat ik verder aan de SP. Ik zou het liever op een algemener plan willen trekken. Ik wil hier openlijk een heikel punt aan de orde stellen met betrekking tot het draagvlak onder de bevolking voor het opvangen van asielzoekers.

Ik heb zelf enige dagen en nachten in een tweetal centra doorgebracht en heb daar niet kunnen waarnemen dat een centrum tot grote overlast leidt. Je hoort ook gevallen van gemeenten waar men een vertrek van een asielzoekerscentrum uitermate betreurt. Men heeft goede banden met de asielzoekers opgebouwd, asielzoekers spelen mee in plaatselijke voetbalelftallen, inwoners uit de buurt zijn actief als vrijwilliger, en detaillisten in de buurt doen goede zaken. Van tevoren is er ophef, maar in de praktijk heeft men geen problemen met een centrum.

Maar wat ik zojuist heb gezegd komt vaak niet aan bij burgers die met een toekomstig asielzoekerscentrum worden geconfronteerd. Ze beschouwen het als sussende woorden van een overheid, die een probleem moet oplossen. Ze beschouwen het als relativerende opmerkingen van politici die zelf aan de kant staan, terwijl zij er als burger direct mee worden geconfronteerd.

Steeds meer bereiken mij berichten van gemeentebestuurders die geconfronteerd worden met zorgen van de bevolking als ergens een asielzoekerscentrum wordt gepland. Er gaan vele broodje-aap-verhalen rond. Laat ik een voorbeeld noemen, en ik hoop dat ik daardoor niet wordt beschuldigd van opruiende taal. Je hoort opmerkingen als: iedereen weet dat als je fiets wordt gestolen dat je die op het asielcentrum moet terughalen. En mijn dochter mag s avonds niet meer alleen naar huis fietsen

Ik denk dat een heleboel mensen zich realiseren dat we geen Not in my back yard, niet in mijn achtertuin mentaliteit, moeten krijgen. De een zegt dat-ie last heeft van een snelweg, een ander van vliegtuigen een volgende van een woonwagenkamp etcetera, al weet ik dat die vergelijking niet geheel opgaat.

Maar mensen willen wel concreet en duidelijk weten wat de eventuele last dan inhoudt. Alleen maar woorden overtuigen burgers niet meer.

(Paars heeft wat dat betreft in de afgelopen paar jaar heel snel veel krediet verspeeld (Schiphol, Bijlmer, aantal agenten, prognoses aantal asielzoekers). Mensen denken dat de echte waarheid een taboe is.)

Daarom vraag ik de stas. of hij een onderzoek wil doen naar de gevolgen voor een gemeente als men een asielzoekerscentrum krijgt. En ik vind dat burgers recht hebben op die helderheid, nergens om heen draaien, haal het uit de taboesfeer. Alleen met eerlijke duidelijke en harde cijfers en onderzoek kun je een goed draagvlak creëren. Ik wil dus niet morgen de krantenkop CDA wil onderzoek naar criminaliteit rond asielcentra, maar wel CDA wil onderzoek om draagvlak asielcentra vergroten. En het spreekt vor zich dat als er wel een probleem blijkt te bestaan dat de stas. die dan moet oplossen.

Voorzitter,

Tijdens de provinciale campagne hebben diverse commissarissen van de Koningin zich uitgelaten over de rol van de provincie bij het opvangen en huisvesten van asielzoekers. Van CdK Houben van Noord-Brabant vernam ik dat de provincie samen met het COA de strategie bespreekt en actief gemeenten en regios benadert. De provincie loopt de gemeenten niet voor de voeten maar stimuleert. Dat is een typische rol voor de provincie, zoals dat ook al gebeurt bij Ruimtelijke ordening.

Ik denk dat het goed is om de komende tijd na te denken over een mogelijke situatie, die ik overigens niet wens. De min. gaf aan dat er op dit moment bestuurlijke mogelijkheden zijn. Kan hij aangeven in welke omstandigheden hij wel meer bestuurlijke mogelijkheden wil. In Vught ging het om een gemeente die bereid was een AZC te huisvesten, maar wilden particulieren dit niet. Wat gebeurt er als het andersom is: een gemeente wil niet, maar een particulier wil wel? Is dit al eens voorgekomen? Wat is er in dat geval gebeurd?

Een punt om over door te denken is wie dan een doorzettingsbevoegdheid krijgt: is stas. dat, het COA, laten we het bij de gemeente of ligt hier een rol voor de provincie ? Het lijkt mij van belang om draagvlak onder het publiek te houden dat er dan een democratische toets plaatsvindt.

Voorzitter,

We bespreken vandaag ook de organisatorische problemen bij het COA.

Eén van de punten betreft de vraag of de COA liever gebouwen koopt of huurt. In dagblad de Limburger van 20 maart jl. stelt een medewerker van de COA dat de COA in verband met de kosten liever koopt dan huurt. De medeweker van de COA suggereert dat in geval van huur de eigenaar van een pand grote winsten oplevert. Is dit allemaal juist, hoe hoog zijn dat soort winsten? En is het waar dat de COA, zoals deze medewerker stelt, voor een complex vaak een te hoge prijs betaalt, zeker als vroegtijdig uitlekt dat ze ergens bezig zijn ? Hoe worden bij deze beslissing overigens de kosten van afstoting van panden betrokken ?

Als dat allemaal juist is, dan is er dus een spanning tussen de kosten van verwerving van een pand en het creëren van draagvlak onder de bevolking: om prijstechnische redenen zou het COA geheimzinnig kunnen gaan doen ? Laat duidelijk zijn: Het CDA vindt dat gemeenten niet voor het blok gezet mogen worden en de mogelijkheid moeten hebben om met hun burgers te overleggen. Graag het oordeel van de stas. hierover.

Voorzitter,

De consultants constateren diverse problemen binnen het COA. Allereerst wil ik duidelijk zeggen dat diverse bezoeken aan centra mij ervan hebben overtuigd dat men op de werkvloer zeer hard werkt, met een grote betrokkenheid. De inspanning die het COA levert verdient groot respect.

Wat ik goed uit elkaar zou willen halen is het management en uitvoerings probleem en het meer beleidsmatige politieke probleem. Op welke punten kunnen wij als Kamer sturen, welke heldere doelstellingen willen wij hebben.

Ik denk dan aan zaken als de gemiddelde bezettingsgraad, de doorstroming in personen en in tijd, heldere cijfers met betrekking tot de mensen die in centra zitten: hoeveel hebben een status, wie zit in welke fase in de procedure, hoe staat e.e.a. ten opzichte van prognoses, hoe is men op schema met de capaciteitverwerving, hoe staat het met tijdlijnen ?

Graag hoor ik van de stas. zijn gedachten hierover

Voor nu in ieder geval de vraag: hoe staat het met de verwerving van de 35.000 extra plaatsen voor 1999.

Deel: ' CDA wil onderzoek gevolgen asielcentra op gemeenten '




Lees ook