Gemeente Oosterhout


Ontwerp-begroting 2000 sluitend door beroep op reserves

College stelt raad forse ombuigingen voor

Met passen en meten, aanzienlijke bezuinigingen en een beroep op de reserves is het Oosterhoutse college van burgemeester en wethouders erin geslaagd de ontwerp-begroting voor 2000 op orde te krijgen.

De financiële situatie van Oosterhout is zo nijpend, dat het college bovendien voorstelt al het voor 2000 voorgenomen nieuw beleid, zoals dat is opgenomen in het Meerjarenbeleidsplan 2000-2004, voorlopig niet uit te voeren. Dat kan pas aan de orde zijn, als verdere ombuigingen zijn uitgevoerd. Het college zal het komend halfjaar de mogelijkheden hiertoe (laten) onderzoeken.

Met deze ontwerp-begroting handelen b. en w. in overeenstemming met het college-akkoord. Daarin is afgesproken dat begrotingstekorten alleen in het uiterste geval mogen worden afgewend door de lasten voor de burgers te verhogen. De aangekondigde ombuigingen zullen, aldus het college, ook gevolgen hebben voor het aantal formatieplaatsen ten stadhuize. Als de gemeente taken vermindert, leidt dat uiteraard tot verkleining van het personeelsbestand.

Het feit dat het met de financiële situatie van Oosterhout niet best is gesteld, komt overigens niet onverwacht. Over het jaar 1998 heeft de gemeente ƒ 5 miljoen meer uitgegeven dan was geraamd, terwijl voor dit jaar eveneens een rekeningtekort wordt verwacht. "Dat betekent dat er sprake is van een probleem dat structureler van aard is dan we tot voor kort hebben aangenomen", aldus wethouder Emmen (Financiën). Vooral het in juni door de raad aangenomen Meerjarenbeleidsplan heeft de vereiste duidelijkheid gebracht in de situatie van Oosterhouts financiën.

Overigens heeft het college in het recente verleden al maatregelen genomen om het financiële tij te keren. Zo is een interim-concern-controller aangesteld, is de hele financiële functie van de gemeente door een extern bureau doorgelicht, is een traject voor budgetbeheer ontwikkeld en is een (selectieve) personeelsstop afgekondigd. Volgens het college is het echter te vroeg nu al de echte resultaten van die maatregelen te kunnen en mogen verwachten.

De door b. en w. voorgestelde ombuigingen leveren in het jaar 2000 een bedrag van ƒ 2.250.000 op. Dat bedrag loopt de jaren daarna op, tot een maximum van ƒ 5,8 miljoen in 2004. Het college realiseert zich dat de voorgestelde bezuinigingen ingrijpend zijn, maar stelt dat andere maatregelen onvoldoende soelaas zouden bieden. "De financiële problemen waarvoor Oosterhout zich gesteld ziet, zijn niet gering. Dat lossen we niet op met knip- en plakwerk", aldus wethouder Emmen. Maar volgens burgemeester en wethouders leiden de ombuigingen er niet toe dat het voorzieningenniveau in Oosterhout onder een aanvaardbaar niveau daalt.

In de aanbiedingsbrief aan de gemeenteraad schrijven burgemeester en wethouders: "Sinds het vaststellen van het Meerjarenbeleidsplan worden de signalen dus steeds duidelijker dat het bouwwerk van de gemeente een grondige renovatie behoeft. Deze renovatie zal zich moeten richten op de producten van de gemeente en op het uitgezette beleid. Heroverweging en het maken van heldere bestuurlijke keuzen zijn daarbij noodzakelijk", aldus het college.

Redenen voor somber beeld

In diezelfde brief geven b. en w. drie redenen aan waarom het beeld van de ontwerp-begroting 2000 somberder is dan bij het ontwerp van het Meerjarenbeleidsplan is aangenomen:

* nog niet alle structurele effecten uit het (tegenvallende) jaarresultaat over 1998 waren in het Meerjarenbeleidsplan verwerkt;

* de groei van de stad en de dienstverlening is de afgelopen jaren onvoldoende financieel vertaald, waarbij op een aantal beleidsterreinen - WVG, minimabeleid - beleid is uitgezet waarvan de kosten niet aan een maxium zijn gebonden;
* een aantal externe omstandigheden "overkomen" Oosterhout; te denken valt aan een fors lagere uitkering uit het gemeentefonds, forse stijgingen in de kosten voor onderwijshuisvesting en een terugloop van inkomsten op het gebied van parkeren, sport en kermissen.

Het beeld voor de begroting houdt bovendien rekening met het feit dat de gemeente Oosterhout toch een groot deel van de Zalmsnipgelden - door het rijk beschikbaar gesteld om de lokale lasten te beheersen - rechtstreeks moet doorsluizen naar haar inwoners. Oorspronkelijk wilde het gemeentebestuur deze uitkering vanaf 2000 in de gemeentekas laten vloeien, waarbij alleen nog de Oosterhouters met een minimuminkomen een rechtstreekse bijdrage zouden krijgen. Nu gebleken is dat het rijk grote moeite met deze besteding van het geld heeft, stelt het college voor de Zalsmnip af te bouwen naar ƒ 25 per huishouden in het jaar 2002. Dat betekent dat voor 2000 een uitkering van ƒ 75 per jaar geraamd is. Voor de gemeentebegroting betekent dat in 2000 evenwel ƒ 1,6 miljoen minder inkomsten dan verwacht.

Ombuigingen

In de ontwerp-begroting voor 2000 kondigt het college een aantal ombuigingen aan, die in een enkel geval al volgend jaar zullen moeten worden doorgevoerd. Uiteindelijk leiden ze in 2004 tot een bezuiniging van ƒ 5.830.000. Die ombuigingen betreffen onder andere:
* Minder uitgaven binnen de personeelskosten van de gemeenten door het verminderen van de uitgaven voor het carrièrecentrum, de versobering van de facilitaire ondersteuning en het verbeteren van de financiële administraties. Verwachte opbrengst: ƒ 100.000 in 2000, oplopend tot ƒ 1,1 miljoen in 2004.
* Minder uitgaven voor strategie en ontwikkeling na het afronden van de Stadsvisie. Opbrengst: ƒ 50.000 in 2002, ƒ 100.000 in de jaren daarna

* Versobering van de ondersteuning van het bestuur en management in de gemeente Oosterhout. Dit kan op jaarbasis ƒ 150.000 opleveren, ingaand in de tweede helft van 2001.
* Extra verhoging van de leges burgerzaken, gezien de prijsontwikkeling in de regio. Dit levert in 2000 een bedrag van ƒ 175.000 op.

* Besparing door het verder stroomlijnen van overleg met de politie en van klachtbehandeling. Hier is, vanaf 2001, een besparing van ƒ 40.000 mogelijk;

* Aanpassing van de raming voor onderhoud van wegen, zonder dat de gemiddelde onderhoudskwaliteit daardoor onder een aanvaardbaar niveau zakt. Opbrengst: ƒ 300.000 structureel.
* Aanpassing van de raming voor onderhoud van meubilair en verlichting, onder dezelfde kwaliteitsvoorwaarde. Hier wordt ƒ 100.000 op jaarbasis ingeboekt

* Een besparing bij afsluiting van de nieuwe contracten voor de deeltaxi. Verwachte bezuiniging: ƒ 25.000 in 2001, oplopend tot ƒ 50.000 in 2002 en de jaren daarna.
* Stopzetten van de storting in het fonds voor parkeervoorzieningen. Dit levert structureel ƒ 200.000 op.

* Afzien van een bijdrage in de kosten van dijkverzwaring. Onderzoek moet eerst uitwijzen of de claim die het Hoogheemraadschap op de gemeente doet, terecht is. Hier zou een bedrag te besparen zijn, variërend van ƒ 25.000 in 2000 tot ƒ 180.000 in 2004,
* Afschaffen op termijn van de kredietbank. De financiële gevolgen hiervan zijn niet ingeboekt.

* Omdat vanaf 2002 geen of nauwelijks bedrijventerrein uitgeefbaar is, kunnen de kosten voor bedrijvenacquisitie worden verlaagd. Dit levert vanaf 2003 ƒ 50.000 op.

* Aanpassing van de raming voor onderwijsbeleid, omdat blijkt dat de stelposten niet helemaal worden benut. Opbrengst: ƒ 100.000 per jaar.

* Inboeken van winst op vrijkomende grond na hergroepering van scholen. Dit moet, vanaf 2001, ƒ 200.000 per jaar opleveren.
* Beperking van de kosten van leerlingenvervoer. Dit levert per saldo een besparing van ƒ 100.000 op, vanaf 2001.
* Heroverweging van de structuur van de openbare bibliotheek. De daardoor vrijkomende middelen zouden voor een deel kunnen worden gebruikt voor de verdere ontwikkeling van het bibliotheekwerk in Oosterhout, voor een deel zou dat bedrag kunnen worden gebruikt om de gemeentelijke uitgaven terug te brengen tot een ook landelijk gezien acceptabel niveau. Vanaf 2002 zou dat tot een vermindering van uitgaven met ƒ 500.000 kunnen leiden.
* Minder taken voor SWO. Dit moet leiden tot lagere uitgaven: ƒ 100.000 vanaf 2001.

* De subsidies aan sportverenigingen worden gehandhaafd op het niveau van 1999. Voor de verhuur van accommodaties zullen de prijzen in de regio leidend zijn. De verplichtingen aan WAVA rond Surae worden ineens geboekt. Dat levert een besparing op van maximaal ƒ 25.000 in 2004 (sportsubsidies) en ƒ 100.000 per jaar (Surae).

* Het aantal medewerkers dat de Algemene bijstandswet uitvoert, wordt verminderd. Dat kan omdat ook het aantal bijstandsgerechtigden de afgelopen periode aanzienlijk gedaald is. Hier kan vanaf 2002 ƒ 200.000 per jaar worden bespaard.
* Omdat het rijk de gemeente beloont voor succesvol beleid op het gebied van verhaal en terugvordering (sociale zekerheid), kunnen hier inkomsten (compensatie van de uitvoeringskosten) worden geboekt. Vanaf 2000 gaat het om een bedrag van ƒ 200.000.
* Verdere kostenbesparing op de uitvoering van de Wet voorzieningen gehandicapten is mogelijk. Verwachte opbrengst: circa ƒ 100.000 per jaar (vanaf 2001).

* Vanaf 2003 moet de begraafplaats volledig kostendekkend zijn. Dat levert ƒ 20.000 op.

* Omdat op het gebied van volkshuisvesting minder beleid gemaakt hoeft te worden, is besparing op de ambtelijke capaciteit mogelijk. Hier is ƒ 50.000 te verdienen, met ingang van 2001.
* Op het gebied van buurtbeheer wordt voortaan nog één aandachtsbuurt per twee jaar onder handen genomen. De omvang van de budgetten en de ambtelijke capaciteit is namelijk niet zodanig, dat het aanpakken van één buurt per jaar mogelijk is. Een deel van het vrijkomende budget zal worden gebruikt voor meerkosten, de rest is een besparing. In 2001 kan hierdoor ƒ 90.000 worden bespaard, oplopend tot ƒ 190.000 in 2004.
* De inkomsten uit leges voor bouwaanvragen kunnen worden verhoogd. Dit brengt, met ingang van 2000, ƒ 200.000 per jaar op.
* De investeringen zullen per jaar niet meer dan ƒ 20 miljoen bedragen. Er komt een investeringsplafond. De besparingen hiervan variëren: van ƒ 110.000 in 2000 tot maximaal ƒ 1 miljoen in 2002.

Verdere ombuigingen

Met deze maatregelen is de ombuigingsoperatie overigens nog niet afgerond. Nog meer ombuigingen zijn nodig om plaats te maken voor nieuw beleid. Om dat te bereiken, worden momenteel voorstellen geïnventariseerd en uitgewerkt, onderzoeken gedaan en discussies voorbereid. Bij de voorbereidingen voor de voorjaarsnota 2000 zullen de resultaten van deze werkzaamheden duidelijk worden. Met deze aanpak onderstrepen b. en w. de noodzaak om eerst geld ter beschikking te hebben, voordat (nieuw) beleid tot uitvoering kan worden gebracht. "De reeds gestarte ombuigingsoperatie is een bittere noodzaak. Zij zal moeten leiden tot een gezonde (financiële) structuur voor de komende jaren.

Belastingen

Overeenkomstig het college-akkoord gaat de onroerende-zaakbelasting voor woningen niet omhoog. Wel zal de gebruikelijke inflatiecorrectie worden toegepast. De tarieven voor niet-woningen laten wel een stijging zien van twintig procent over de periode 2000-2002. Milieuheffingen zullen in principe kostendekkend worden gemaakt.

Beleidsvoornemens

Hoewel de ontwerp-begroting voor het jaar 2000 vooral in het teken staat van het op orde krijgen van de gemeentefinanciën, kondigen b. en w. ook een aantal (nieuwe) initiatieven voor het jaar 2000 aan. Het gaat dan onder andere om:

* volgend jaar worden er spijkers met koppen geslagen rondom de toekomst van het stadhuis. Er zullen dan besluiten worden genomen ten aanzien van het definitieve programma van eisen, architect, aannemers en adviseurs. Begin 2004 zouden de (ver)bouwwerkzaamheden moeten zijn afgerond;
* er zal meer aandacht worden besteed aan het - ook gemeentelijk onderscheiden - van verdienstelijke burgers;
* huisstijl en promotiebeleid vormen belangrijke pijlers van het plan van aanpak voor een nieuw gemeentelijk imago, dat in 2000 aan de raad zal worden voorgelegd;

* de gemeenteraad zal een besluit moeten nemen over de nieuwe vormgeving van de interne en externe klachtbehandeling;
* er zal voorzichtig worden begonnen met de instelling van een gemeentelijke rekenkamer;

* in de begroting is rekening gehouden met een (representatiever) centraal gelegen huisvesting voor de stadswachten;
* er komt een verkeersveiligheidsplan, waarin in ieder geval de rol en positie van verkeersbrigadiers en verkeersouders wordt geregeld;

* een aantal wegen zal volgend jaar onder de loep worden genomen dan wel gereconstrueerd. Het gaat daarbij om de Ridderstraat, Wilhelminalaan-Bredaseweg (inclusief kruispunt-Trommelen), kruispunt Europaweg-Burg. Holtroplaan en de aanleg van fietsvoorzieningen;

* bekeken zal worden of het bewegwijzeringssysteem naar de bedrijventerreinen zo kan worden opgezet, dat sluipverkeer door de stad wordt voorkomen;

* vervanging van de verkeersregelinstallaties Strijenstraat/Prins Frederikstraat en Bovensteweg/oprit A27;

* de nieuwe bewaakte fietsenstalling Arendshof zal in 2000 in gebruik worden genomen;

* er komt onderzoek naar de mogelijkheid tot uitbesteding van de parkeerhandhaving;

* er komt onderzoek naar het kostendekkend maken van ongediertebestrijding en kadaververwijdering;
* de scholen Regenboog en Sterrendonk zullen onder één dak worden samengebracht. Beide scholen kennen nu een aanzienlijke leegstand.
* hetzelfde geldt in principe voor de scholen Beiaard en Menorah. Daarbij is de mogelijkheid in onderzoek om op één van de huidige locaties een gezondheidscentrum op te richten;
* er komt een oplossing voor de disclocatie van basisschool De Westhoek, die momenteel ook onderdak vindt in het gebouw van de voormalige Mavo aan de Stadhouderslaan. Daarbij speelt ook de toekomstige huisvesting van het Baronie College in het Mavo-gebouw een rol;

* als gevolg van een sterk groeiend leerlingenaantal is verdere uitbreiding van het Mgr. Frenckencollege geboden. Dit vergt een extra investering van ƒ 1,8 miljoen;

* onderhoud van het Oelbertgymnasium zal volgend jaar plaatsvinden. In het voorjaar geven b. en w. antwoord op de vraag hoe medewerking kan worden verleend aan de uitbreiding van deze school voor vwo;

* er komt, binnen het bestaande budget, meer aandacht voor de begeleiding van "anderstalige" leerlingen in het voortgezet onderwijs;

* er komt een discussie over de manier waarop de gemeente Oosterhout in de toekomst moet omgaan met Derde-Wereldproblematiek;
* geld voor sportstimulering zal onder andere worden ingezet voor het invoeren van een jeugdsportpas en ouderenprojecten;
* nog voor het eind van het jaar komt er een plan van aanpak voor de huisvestingsproblematiek van de culturele instellingen;
* er komt een voorstel ter beperking van de kosten van gemeentelijke inzet bij volksfeesten;

* in de composteerinrichting zal, naast plantsoen- en tuinafval, ook slootmaaisel en -slib worden verwerkt. Geprobeerd wordt meer regiogemeenten en andere bedrijven klant te maken van de composteerinrichting. Aan de verkoop van compost wordt een extra impuls gegeven;

* in 2000 vindt evaluatie plaats van de nota "Minima in de lift", waarvan inmiddels (bijna) alle 32 maatregelen zijn uitgevoerd;
* er zal een aantal projecten worden opgezet ter sociale activering van die bijstandsgerechtigden die niet (meer) bemiddelbaar zijn naar werk;

* discussie over uitbreiding van het terrein van de gemeentewerf aan de Kanaalstraat is gewenst, gezien een aantal ontwikkelingen (uitbreiding activiteiten milieustraat, definitieve afbouw van de Pauluswerf, ontwikkelingen rond de Zwaaikom);
* de gemeente zal niet langer periodiek controleren op naleving van milieuwetten bij bedrijven uit de laagste mileucategorie met een minimale milieubelasting. Daarvoor is de capaciteit ontoereikend;
* in het investeringsplan is een budget van ƒ 500.000 opgenomen voor extra kosten die de gemeente maakt bij geluidssanering van woningen langs drukke wegen;

* de eerste concepten van de herziene bestemmingsplannen Oosterheide en Leijsenakkers zullen nog in 1999 gereed komen. In het najaar van 1999 wordt een begin gemaakt met het herzien van het bestemmingsplan Slotjes, Oosterhout-West. Verder staan nog op de rol het bestemmingsplan Industrieterreinen (Weststad en Statendam). Het bestemmingsplan Buitengebied zal worden herzien;
* een eerste concept van de visie voor de Warande en omgeving zal in het eerste kwartaal van 2000 gepresenteerd worden;
* er komt nader onderzoek naar de noodzaak van een Leefmilieuverordening voor de binnenstad.

 

Procedure

 

Het is de bedoeling dat de gemeenteraad van Oosterhout de begroting voor 2000 in één vergadering vaststelt. Die staat gepland voor dinsdag 9 november. Voor die datum wordt de begroting behandeld in vergaderingen van de raadscommissies Financiën (maandag 11 oktober en donderdag 21 oktober), Volkshuisvesting, Sport, Civiele Techniek en Middenstandszaken (dinsdag 12 oktober), Sociale Zorg (woensdag 13 oktober), Ruimtelijke Ordening en Verkeer (donderdag 14 oktober) en Algemene Zaken (woensdag 20 oktober).

Oosterhout, 28 september 1999

Deel: ' College Oosterhout stelt forse ombuigingen voor '




Lees ook