VSNU

2 juni 1999

Visitatie communicatiewetenschappen:
Succesverhaal met kanttekeningen

Communicatiewetenschap is in korte tijd uitgegroeid tot een autonoom wetenschapsgebied. Bovendien is het aantal studenten de laatste jaren fors toegenomen. Ondanks deze gunstige situatie heeft communicatiewetenschap ook te kampen met moeilijkheden. Zes opleidingen communicatiewetenschappen in Nederland en Vlaanderen zijn beoordeeld in het visitatierapport 'Communicatiewetenschap'. Dit rapport wordt op 7 juni aangeboden aan prof. drs. M.H. Meijerink, voorzitter van de Vereniging van Universiteiten (VSNU) en prof. dr. A. Oosterlinck, voorzitter van de Vlaamse Interuniversitaire Raad (V.L.I.R.). Tussen de opleidingen aan Nederlandse en Vlaamse universiteiten heeft de visitatiecommissie geen essentiële kwaliteitsverschillen aangetroffen.

"Communicatiewetenschap is duidelijk een 'success story' geworden, al brengt succes vaak problemen met zich mee. Helaas heeft de aanstelling van docenten geen gelijke tred gehouden met de enorme groei van het aantal studenten. Evenmin is men overal adequaat ingesprongen op de nieuwe ontwikkelingen. Het vak is immers in een geweldige stroomversnelling geraakt," schrijft de visitatiecommissie, onder voorzitterschap van prof. dr. D. McQuail, emeritus-hoogleraar massacommunicatie aan de UvA.
Onderzocht zijn communicatie-opleidingen aan de Katholieke Universiteit Nijmegen (KUN), Universiteit van Amsterdam (UvA), Universiteit Twente (UT), Katholieke Universiteit Leuven (K.U.Leuven), de Universiteit Gent (RUG) en de Vrije Universiteit Brussel (VUB).

Autonome wetenschap
Communicatiewetenschap is een relatief jonge studie. Pas in de jaren zeventig is het een zelfstandige academische discipline geworden. De opleidingen communicatiewetenschap in Nederland en Vlaanderen vertonen veel overeenkomsten en de commissie heeft tussen de landen geen essentiële kwaliteitsverschillen aangetroffen. De UT neemt een uitzonderingspositie in, omdat deze opleiding in het teken staat van toegepaste communicatiewetenschap.
De voornaamste inhoudelijke bestanddelen en de opbouw zijn bij alle opleidingen ongeveer hetzelfde. Dit 'standaardmodel' is een bewijs van volwassenheid en succes, aldus de commissie. Communicatiewetenschap heeft tegenwoordig de kenmerken van een autonoom wetenschapsgebied, zoals zelfstandige onderwijsprogramma's, professionele verenigingen, tijdschriften en congressen. Het aantal studenten is bovendien de laatste jaren fors toegenomen.

Moeilijkheden
Ondanks deze gunstige situatie heeft communicatiewetenschap ook te kampen met moeilijkheden. De meeste opleidingen hebben gebrek aan goede faciliteiten, zoals bibliotheken en computervoorzieningen. Ook de scheve verhouding tussen aantallen studenten en staf zorgt voor problemen. Met name aan de UvA is deze zorgwekkend. Bovendien zou hier de organisatie van het onderwijs als geheel aangepakt moeten worden. Opmerkelijk is dat bij juist deze opleiding het onderwijs in vaardigheden te wensen overlaat. Vooral het onderwijs in schrijfvaardigheid behoeft verbetering.

Specifieke kenmerken
Onderling verschillen de opleidingen niet veel en krijgen meestal een 'voldoende' tot 'goed'. De opleidingen hebben wel ieder specifieke voordelen en verbeterpunten. Zo karakteriseert de commissie communicatiewetenschap bij de KUN als een goed georganiseerde, wetenschappelijke opleiding, die studenten opleidt tot onderzoeker. Wel zou de opleiding meer kunnen doen aan innovatie. Communicatiewetenschap aan de UvA is een zeer brede opleiding met veel specialisatiemogelijkheden. Het onderwijs sluit goed aan bij nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied. Op organisatorisch gebied dient er nog wel wat te worden verbeterd.
De UT heeft de jongste opleiding, maar is er in korte tijd in geslaagd om onderwijs van niveau aan te bieden. De commissie waardeert ook de actieve vormen van onderwijs en de aandacht voor ICT. Niet alle kernvakken van de communicatiewetenschap komen echter aan de orde in het programma


Deel: ' Communicatiewetenschap succesverhaal met kanttekeningen '




Lees ook