Rijks Universiteit Groningen


Nummer 74

1 juni 1999

DE ERFENIS VAN LEO POLAK: HET VRIJE DENKEN EN HET MAATSCHAPPELIJKE HANDELEN

Ter ere van het 385-jarig bestaan van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) wordt op vrijdag 11 juni 1999 van 11.00-17.00 uur een congres gehouden over leven, werk en betekenis van Leo Polak (1880-1941). Het congres vindt plaats in het Academiegebouw, Broerstraat 5 in Groningen en maakt deel uit van een drietal vakcongressen ter ere van het 77e lustrum van de RUG over beroemde Groningse wetenschappers. De andere congressen handelen over J. C. Kapteyn en B. V. A. Röling
.

Leo Polak was van 1928 tot zijn arrestatie door de nazi’s in 1941 hoogleraar in de geschiedenis der Wijsbegeerte, de Logica en de Metafysica aan de Rijksuniversiteit Groningen. Tijdens het congres worden vragen die Polak stelde opnieuw beschouwd: over de rechtvaardiging van de bestraffing van misdadigers, over de rechtvaardiging van oorlog en over de problematiek van vrije normen en waarden. Polak loste het vraagstuk van de tegenstelling tussen de determinatie van de mens enerzijds en zijn verantwoordelijkheid anderzijds op door het karakter van de mens als diens lot en wezenswil te zien.

Wetenschappelijke betekenis

Polaks wetenschappelijke betekenis bestaat uit bijdragen op het terrein van de kentheorie, rechtsfilosofie, oorlogs- en vredesvraagstukken en ethiek. Met zijn geschriften heeft hij vele wetenschappers geïnspireerd, variërend van filosofen en polemologen tot hervormers van het strafrecht. Na de oorlog is zijn naam blijven voortleven en is hij uitvoerig in redes en publicaties herdacht. Zijn verzameld werk werd uitgegeven.

Seksuele hervorming

Naast zijn wetenschappelijke werk was Polak actief in de beweging voor seksuele hervorming en inspirator van de Volksuniversiteit. Hij gaf radioredevoeringen voor de Vrijdenkers Radio Omroepvereniging en had bovendien ook artistieke gaven, hij was een begaafd musicus en tekenaar. Zijn uitgebreide bibliotheek is gedeeltelijk nog aanwezig in de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam.

Sprekers

Na het welkomstwoord door congresvoorzitter dr. J. J. A. Bartels spreekt prof.dr. D. F. J. Bosscher, Rector Magnificus van de RUG. Drs. H. J. Wedman geeft een lezing met als titel Op zoek naar Euthymia, Leo Polak 1880-1941, dr. P. Derkx spreekt over Polak als humanist en vrijdenker. Dr. J. A. van Ruler zal onder de titel De eigenwettelijkheid van het keuren, spreken over Polak met betrekking tot de vroegmoderne wijsbegeerte. Tot slot is er het forum waar ingegaan wordt op het herdenken van Polak, op zijn humanisme, op de vraag of vergelding zinvol is en op het engagement van Polak. Inleiders zijn o.m. dr. T. J. M. Mertens en prof.dr. J. F. Glastra van Loon.

Deel: ' Congres De erfenis van Leo Polak '




Lees ook