Ingezonden persbericht

0100,0100,0100Testen verpesten

D66 fractievoorzitter Thom de Graaf spreekt zorgen uit over maatschappelijke gevolgen

LBR-bericht, 2 oktober 2001

Er heerst al tien jaar stilstand en berusting ten aanzien van misstanden op het gebied van psychologische tests en diagnostiek bij allochtonen. Dat is de breed onderschreven conclusie van het door 250 deskundigen bezochte congres over dit onderwerp dat het Landelijk Bureau ter bestrijding van Rassendiscriminatie (LBR) en het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) 28 september jongstleden organiseerden.

D66 fractievoorzitter Thom de Graaf sprak op het congres zijn zorgen uit over de hoge kostenpost die het verkeerd gebruik van tests voor de samenleving betekent. Volgens De Graaf kan de Nederlandse samenleving het zich niet veroorloven talenten uit etnische minderheden verloren te laten gaan. Hij benadrukte dat het congres en het hier gepresenteerde rapport een signaal naar de overheid en alle betrokkenen moeten zijn. 'De overheid heeft hierin een zware verantwoordelijkheid en moet die nemen. Het zonder meer doorverwijzen van zaken die met etnische minderheden te maken hebben naar minister van Boxtel, zoals de overheid geneigd is te doen, is niet de goede attitude.' De economische, sociale en maatschappelijke gevolgen van het niet goed benutten van het allochtoon arbeidspotentieel zijn immers groot. De Graaf refereerde aan de grote uitval onder allochtone academici die zich hadden aangemeld voor het traineeprogramma bij de rijksoverheid. Bij de selectie van de trainees spelen tests een doorslaggevende rol.

Op het congres en in het daar gepresenteerde rapport 'Deskundigen over het testen van etnische minderheden' werden diverse tekortkomingen geconstateerd ten aanzien van het testen van allochtonen.

Tests waarvan de commissie Hofstee ruim tien jaar geleden geconstateerd heeft dat ze beperkt bruikbaar zijn bij allochtonen, worden nog steeds op grote schaal gebruikt zonder dat de gebreken die daaraan kleven zijn opgeheven. Een van de forumleden op het congres sprak van institutioneel racisme, nu psychologen ondanks de wetenschap dat de tests gebrekkig zijn, deze veelvuldig op allochtonen toepassen.

De praktijk van het testen van etnische minderheden is zorgwekkend. De testgebruikers zijn zich nauwelijks bewust van de gebreken en de uitslagen van tests worden als heilig schrift gehanteerd. Sommige deelnemers spraken van schaamte ten opzichte van hun collegae naar aanleiding van hun interpretatie van de testuitslagen in de praktijk.

Het gedane onderzoek op het gebied van het gebruik van psychologische tests in de multiculturele samenleving is te beperkt en te eenzijdig geweest. De onderzoeken hebben de praktijk, waar het allemaal gebeurt, niet bereikt. Gevolg hiervan kan uitsluiting van allochtonen zijn doordat ze op grond van de tests niet in aanmerking komen voor bepaalde banen, promotie of opleidingen.

Het LBR signaleert een zorgwekkende ontwikkeling waarbij werving & selectiebureaus, bij gebrek aan geschikte instrumenten en duidelijke criteria en richtlijnen, hun eigen selectiemethodes ontwikkelen. Daarbij ontbreken kwaliteitscriteria, keurmerken en toezichtorganen. De wildgroei van het aantal werving en selectiebureaus in ogenschouw genomen, is dit een gevaarlijke ontwikkeling die het noodzakelijk maakt om die methodes ter discussie te stellen. Het testen van kandidaten gebeurt bovendien niet altijd door kundige aan beroepscriteria gebonden psychologen. Kandidaten op de arbeidsmarkt zijn zo overgeleverd aan de willekeur van bureaus die op grond van bedrijfsgeheim hun testmethodes geheim houden en op die manier dus oncontroleerbare instrumenten hanteren.

Het LBR waarschuwt ook voor de subjectieve handeling van testers die, bij gebrek aan alternatieven en door tekortkomingen van de huidige tests, de score manipuleren door bij allochtonen punten bij de testuitslag op te tellen. Op deze manier wordt de psychologische test, die een objectief instrument behoort te zijn, overgelaten aan de onvoorspelbare subjectiviteit van de testers. Wanneer testers tot de conclusie komen dat een bepaalde persoon onder die specifieke omstandigheden -met het beschikbare instrumentarium- niet te testen is, moeten zij dat aangeven en niet aan testresultaten gaan sleutelen.

Het congres is bedoeld als eerste aanzet om het thema weer op de politieke en maatschappelijke agenda te plaatsen. Voorkomen moet worden dat we weer een decennium van berusting tegemoet gaan. Op het congres is dan ook de nadruk gelegd op de toekomst. Om die reden pleit het LBR net als de deskundigen in het rapport voor een onafhankelijk samenwerkingsverband van diverse partijen die onderzoek naar de problematiek financiert en evalueert. In zo'n samenwerkingsverband kunnen wetenschappers, het NIP, de overheid en testgebruikers vertegenwoordigd zijn. Wellicht kan het NIP, dat reeds beschikt over een commissie testaangelegenheden, daartoe het initiatief nemen. Zo'n samenwerkingsverband kan de criteria voor psychologische tests uitbreiden en een oordeel over tests uitspreken. Zo moet mogelijk worden gemaakt dat in het onderwijs, de gezondheidszorg en op de arbeidsmarkt wordt gewerkt met tests die ook voor allochtonen betrouwbare gegevens opleveren.

Deel: ' D66 maakt zich zorgen over gevolgen psychologische tests '




Lees ook