Erasmus Universiteit Rotterdam

25 september 2001

Nederlandse laboratoria voor DNA-diagnostiek protesteren tegen octrooi op borstkankergen

Het Landelijk Overleg DNA-diagnostiek (LOD), onder verantwoordelijkheid van de Vereniging van Stichtingen voor Klinische Genetica, onderzoekt de juridische mogelijkheden om bij het Europees Octrooi Bureau nietigverklaring te vragen van een octrooi op het BRCA1 gen, een gen betrokken bij erfelijke borstkanker. Samen met andere Europese genetische centra vreest het LOD voor de gevolgen die het octrooi kan hebben voor uitvoering van DNA-diagnostiek in de toekomst.

Ongeveer één op de tien vrouwen in de westerse wereld krijgt borstkanker; 5-10% van de gevallen is erfelijk. Een foutje in de genen BRCA1 of BRCA2 betekent een erfelijke aanleg voor borst- en eierstokkanker. DNA-diagnostiek maakt het mogelijk deze fouten aan te tonen, en wordt met name toegepast bij vrouwen uit families waarin deze vormen van kanker bij verschillende personen of bij jonge personen voorkomt. Op basis van de resultaten van dit onderzoek kunnen preventieve maatregelen worden getroffen. Alle laboratoria, verbonden aan de Stichtingen Klinische Genetica in Nederland, voeren deze vorm van DNA-diagnostiek uit.

De BRCA1 en BRCA2 genen werden in 1994 en 1995 ontdekt. Sindsdien wordt de test wereldwijd aangeboden door genetische laboratoria. In januari 2001 echter heeft Myriad Genetics, een biotechnologisch bedrijf gevestigd in de Verenigde Staten, het eerste Europese octrooi op het BRCA1 gen verworven. In de VS had Myriad reeds octrooi op zowel het BRCA1 als het BRCA2 gen. Het Europese octrooi maakt het in principe mogelijk dat Myriad regels gaat stellen aan het testen van DNA op erfelijke aanleg voor borst- en eierstokkanker door Europese laboratoria. Het LOD vreest dat Myriad de mogelijkheden voor diagnostiek zal beperken en de laboratoria ertoe zal verplichten DNA-monsters voor verder onderzoek naar Myriads laboratorium in Salt Lake City te sturen. Aan die test hangt momenteel een prijskaartje van 2680 USD.

Volgens dr. Dicky Halley, voorzitter van het LOD en werkzaam aan de Erasmus Universiteit Rotterdam bij de faculteit der Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, zou dit kunnen betekenen dat de kwaliteit van de diagnostiek van erfelijke borstkanker achteruit gaat en dat de kosten van deze diagnostiek onbeheersbaar worden. Een risico op langere termijn is ook dat de deur wordt opengezet voor controle van de commercie op DNA-diagnostiek voor andere aandoeningen, waardoor de uitvoering van genetische testen wordt onttrokken aan de reguliere (Nederlandse ) gezondheidszorg, terwijl tegelijk de ontwikkeling en het onderzoek in de laboratoria worden belemmerd.

Tegen de octrooiering van het BRCA1 gen door Myriad Genetics kan tot 10 oktober 2001 bezwaar worden aangetekend. De verwachting is dat verschillende Europese instellingen van deze mogelijkheid gebruik zullen maken. Bij het onderzoek naar de juridische mogelijkheden hiertoe werkt het LOD samen met de Belgische Hoge Raad voor Anthropogenetica, die de Belgische Centra voor Menselijke Erfelijkheid vertegenwoordigt.

Deel: ' DNA-laboratoria NL protesteren tegen octrooi borstkankergen '




Lees ook