Gemeente Oosterhout

Sprong in het diepe bevalt in Oosterhout

De voortvarende manier waarop Oosterhout de dualisering van het gemeentebestuur heeft vormgegeven, bevalt goed. Hoewel op onderdelen verbetering mogelijk en wenselijk, zijn raad, burgemeester en ambtelijke organisatie over het algemeen tevreden over de nieuwe werkwijze van de gemeenteraad. Op korte termijn zullen daarin ook geen grote veranderingen worden aangebracht.

Dat is de conclusie die getrokken kan worden uit de eerste, voorlopige evaluatie van gemeenteraad en organisatie over vier maanden dualisme in Oosterhout.

Experiment

Bij de invoering van het dualisme in maart 2002 koos de Oosterhoutse gemeenteraad voor een aantal radicale wijzigingen in de werkwijze. De meest in het oog springende was het besluit om, als een van de zeer weinige gemeenten in Nederland, te gaan experimenteren met een vergadersysteem zonder vaste raadscommissies. Raadsvoorstellen zouden voortaan alleen nog in de raad en op hoofdlijnen besproken worden, waarbij bij belangrijke kaderstellende stukken behandeling in twee keer mogelijk zou zijn: de eerste keer in opiniërende zin, de volgende keer besluitvormend.

Het werken zonder raadscommissie zou, zo was de gedachte in maart, een aantal voordelen hebben boven het voortzetten van een systeem met commissies:

* het is duidelijker en inzichtelijker voor burgers en andere betrokkenen;

* de raad wordt geholpen om vooral op hoofdlijnen te discussiëren;
* het leidt tot minder vergaderingen, waardoor raadsleden meer ruimte krijgen zich toe te leggen op andere werkzaamheden (bijvoorbeeld meer in gesprek raken met burgers, waardoor de volksvertegenwoordigende taak van de raad kan worden versterkt);
* de gemeenteraad zal breed en in alle openbaarheid over belangrijke onderwerpen van gedachten wisselen;

* het geeft aan dat de Oosterhoutse gemeenteraad bereid is echt werk te maken van dualisme.

De algemene indruk is dat de debatten in de raad er levendiger op zijn geworden. Volgens sommigen zou dat overigens nog beter kunnen, aldus burgemeester (en tevens raadsvoorzitter) W. Huijbregts-Schiedon. Er zijn raadsleden die vinden dat er eigenlijk nog teveel punten op de agenda van de gemeenteraad staan en dat er nog meer op hoofdlijnen gedebatteerd kan worden. Tot nu toe kan de raad nog steeds onvoldoende tijd steken in bijvoorbeeld het versterken van zijn positie als volksvertegenwoordiger.

Om de burger meer bij de raad en het raadswerk te betrekken, is in de evaluatie afgesproken dat dit najaar geëxperimenteerd gaat worden met een tweemaandelijkse bijeenkomst, waarin alle burgers van Oosterhout de gelegenheid krijgen bepaalde zaken aan de raad voor te leggen.

Organisatorische gevolgen

De nieuwe werkwijze van de raad heeft ook organisatorisch aanzienlijke gevolgen gehad, niet alleen voor de volksvertegenwoordigers zelf, maar ook voor het ambtelijk apparaat. Zo geschiedt de voorbereiding van raadsvergaderingen bijvoorbeeld schriftelijk: raadsleden kunnen schriftelijk feitelijke vragen stellen over voorstellen die aan de raad worden aangeboden, waarop organisatie en college binnen twee-en-een-halve werkdag antwoord moeten geven. Dat vergt discipline, zowel bij de raad als bij de organisatie, en een goede coördinatie. In het begin was dat even wennen voor iedereen, maar alom bestaat nu toch het gevoel dat het redelijk goed loopt, aldus burgemeester Huijbregts.

De nieuwe werkwijze leidde bij raadsleden wel tot de klacht dat de ambtelijke organisatie meer op afstand van de raad leek te zijn gekomen. Om aan die klacht tegemoet te komen, is in mei besloten tot het aanwijzen van raadsambassadeurs binnen de organisatie. Zijn fungeren als eerste aanspreekpunt binnen een afdeling voor leden van de gemeenteraad.

Overige wijzigingen

Ook op een aantal andere onderdelen heeft dualisering flinke gevolgen had voor de werkwijze van het Oosterhoutse gemeentebestuur:
* in het nieuwe college is een wethouder van buiten de raad gekozen ook een mogelijkheid van de Wet dualisering in de persoon van wethouder J. Krijnen (Gemeentebelangen);

* burgers kunnen inspreken op onderwerpen die geagendeerd staan voor de raadsvergadering. Daarnaast heeft de raad gebruik gemaakt van de mogelijkheid om over agendaonderwerpen aparte inspraakavonden te houden;

* voorafgaand aan iedere raadsvergadering is er een vragen-halfuurtje, waarop raadsleden burgemeester en wethouders vragen kunnen stellen over actuele onderwerpen die niet op de agenda van de raad staan;

* de raad stelt zijn eigen agenda vast, op voorstel van het presidium (waarin de fractievoorzitters vertegenwoordigd zijn);
* de raad heeft uit zijn midden een vice-voorzitter benoemd in de persoon van het raadslid A. Kouwelaar (Gemeentebelangen);
* de raad heeft zijn eigen ondersteuning gekregen, in eerste instantie in de persoon van raadsgriffier mr. E. Scholtens. Inmiddels is besloten de griffie uit te breiden. Momenteel wordt een plaatsvervangend griffier geworven.

Dualisme leeft

Volgens burgemeester Huijbregts is de afgelopen periode duidelijk geworden dat dualisme in Oosterhout leeft. Ook binnen het presidium zie je soms verschillen van mening tussen fractievoorzitters, maar dat is niet meer dan logisch. En over die meningsverschillen wordt soms hartstochtelijk gedebatteerd. Dat is alleen maar goed Het bewijst dat dualisme in Oosterhout door iedereen in de raad als zeer belangrijk wordt ervaren. Er heerst hier niet het idee van: het is dat we het moeten doen, maar eigenlijk hebben we er niks mee.

Als een van de belangrijkste doelen voor de komende periode ziet de gemeenteraad het versterken van de band met de Oosterhoutse bevolking. De raad zal zich in de tweede helft van dit jaar buigen over de vraag hoe de externe communicatie vanuit de raad moet worden opgezet. Ook zou de raad meer dan in het verleden bij bepaalde beleidsontwikkelingen zelf het initiatief moeten nemen, in plaats van te reageren op voorstellen uit het college.

Een meer diepgaande evaluatie van de nieuwe werkwijze van de raad zal eind 2002/begin2003 plaatsvinden.

Oosterhout, 12 juli 2002

Deel: ' Dualistische sprong in het diepe bevalt in Oosterhout '




Lees ook