European Commission

IP/01/1264

Brussel, 12 september 2001

Commissie spoort lidstaten aan om hervormingen EU-arbeidsmarkten energiek voort te zetten

De Europese Commissie heeft vandaag een werkgelegenheidspakket goedgekeurd ter ondersteuning van de hervorming van de arbeidsmarkten in de EU. Het jaarlijkse pakket, bestaand uit drie delen - een verslag over de 'werkgelegenheidsprestatie' van de lidstaten, aanbevelingen voor de afzonderlijke lidstaten en beleidsrichtsnoeren voor de toekomst - , wuift de regeringen van de lidstaten lof toe voor de goede resultaten tot nu toe op het gebied van het scheppen van nieuwe werkgelegenheid en het overstappen op werkgelegenheidsvriendelijk beleid. Het jaar 2000 is het meest succesvolle jaar sinds de lancering van de Europese werkgelegenheidsstrategie. Tegelijkertijd roept de Commissie regeringen, bedrijfsleven en vakbonden op om door te gaan met de hervorming van de arbeidsmarkten, ondanks de lichte teruggang in het mondiale bedrijfsklimaat. Het pakket gaat nu naar de EU-ministerraad met het oog op goedkeuring vóór het eind van het jaar.

Anna Diamantopoulou, de commissaris belast met werkgelegenheid en sociale zaken, zei: "De hervorming van de arbeidsmarkten in de EU is in volle gang en de resultaten tot nu toe zijn positief. Toch moeten de regeringen, het bedrijfsleven en de vakbonden de met elkaar afgesproken hervorming energiek voortzetten, ondanks de verslechtering van het mondiale bedrijfsklimaat. Economische teruggang mag niet leiden tot verslapping op beleidsvlak. Het enige adequate antwoord ligt in onze huidige langetermijnstrategie. We weten dat de cijfers betreffende de werkgelegenheid voor 2000, de beste tot nu toe in het kader van onze gemeenschappelijke werkgelegenheidsstrategie, volgend jaar mogelijkerwijs niet zullen worden geëvenaard. Indien het ons echter lukt om het momentum van de hervorming vast te houden, hoeven we het geloof in ons vermogen om de doelstellingen van Lissabon en Stockholm te verwezenlijken niet te verliezen."

Verslag over de werkgelegenheid

Wat het aantal nieuwe banen (3 miljoen) betreft, was het 2000 het beste jaar in een decennium. De netto arbeidsdeelname steeg van 62,3% van de actieve bevolking in 1999 naar 63,3% in 2000, waarmee de Unie dichter in de buurt is gekomen van de streefcijfers van Lissabon en Stockholm, te weten 70% in 2010 respectievelijk 67% in 2005. De werkloosheid daalde van 9,1% in 1999 naar 8,2% in 2000, en het aantal werklozen liep terug met 1,5 miljoen (de grootste daling in één jaar in een decennium) tot 14,5 miljoen. Meer dan 1,6 miljoen van de nieuwe banen werd ingenomen door vrouwen; de netto arbeidsdeelname van vrouwen steeg van 52,8% in 1999 naar 54% in 2000 (doelstelling van Lissabon 60% in 2010, Stockholm 57% in 2005). De hightech- en kennisintensieve sectoren waren goed voor meer dan 60% van alle nieuwe banen in de periode 1995-2000.

Toch bestaan er nog altijd structurele problemen op de arbeidsmarkten in de EU. Ten eerste is de werkloosheid nog steeds hoog: twee keer zo hoog als bijvoorbeeld in de VS. Een bijzonder ernstig probleem vormt de forse jeugdwerkloosheid: 16,3% van de actieve jongeren heeft geen baan.

Daarnaast is de lage netto arbeidsdeelname (37,7%) van ouderen (tussen 55 en 64 jaar) een probleem; de doelstelling van Lissabon is 50% in 2010. Het aantal mensen dat langdurig werkloos wordt, is nog altijd te groot. Er bestaan nog steeds belangrijke genderkloven op het gebied van werkloosheid, netto arbeidsdeelname, beroepssegregatie en lonen.

Van cruciaal belang is de in het verslag vermelde verwachte daling van de groei van het bbp in 2001 en 2002. Dit betekent dat de economie in de EU mogelijkerwijs niet hetzelfde stimulerende klimaat zal bieden als de afgelopen vier jaar.

Aanbevelingen aan afzonderlijke lidstaten
Actieve en preventieve beleidsmaatregelen ter bestrijding van jeugd- en langdurige werkloosheid

8 aanbevelingen: B, D, EL, ES, F, IT, SW, UK

B, D, EL, ES, F en IT moeten nog vooruitgang boeken om ervoor te zorgen dat elke jongere en elke volwassene voor het eind van zes, respectievelijk twaalf maanden werkloosheid een nieuwe start kan worden geboden. Dit was de doelstelling voor 2002 van de werkgelegenheidstop van Luxemburg in 1997. In het geval van EL en IT bestaat er een verband met de noodzaak tot modernisering van de openbare diensten voor arbeidsvoorziening. Daarnaast moet in D, SW en het VK meer worden gedaan ter vergroting van de doeltreffendheid van de actieve arbeidsmarktmaatregelen voor de herintegratie van langdurig werklozen op de arbeidsmarkt.
Vergroten van het arbeidsaanbod en de arbeidsparticipatie

11 aanbevelingen: B, D, DK, EL, ES, F, IT, LUX, NL, AU, SW

De aanbevelingen beogen vergroting van de arbeidsparticipatie met het oog op verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon in de richting van volledige werkgelegenheid en ter bestrijding van het tekort aan arbeidskrachten. Dit geldt voor de grote meerderheid van de lidstaten. De meeste lidstaten worden hier dan ook direct (middels deze aanbevelingen) of indirect (middels andere aanbevelingen) op aangesproken. De aanbevelingen richten zich in het bijzonder op achterblijvende arbeidsparticipatiecijfers van oudere werknemers (B, D, F, LUX en AU), en stimuleren een verdere hervorming van belasting- en uitkeringsstelsels en de regels voor vervroegde pensionering. De aanbevelingen betreffen ook andere groepen met een lage participatie, zoals etnische minderheden en migranten (DK, D, AU en SW). Vaardigheden en levenslang leren

11 aanbevelingen: B, D, EL, ES, F, IRE, IT,LUX, AU, P, UK

De werkgelegenheidsrichtsnoeren dringen aan op uitvoering van een alomvattende strategie inzake levenslang leren. De meeste lidstaten hebben nog niet of in onvoldoende mate voor follow-up gezorgd. Belastingdruk op arbeid

5 aanbevelingen: B, DK, D, F, SW

Verlaging van de belastingdruk op arbeid verhoogt de stimulans voor werkgevers om nieuwe banen te creëren en voor individuen om een baan te zoeken. Op dit vlak is enige vooruitgang geboekt, in het bijzonder wat laaggeschoolde en laagbetaalde werknemers betreft, hetgeen blijkt uit het kleine aantal aanbevelingen in vergelijking met vorig jaar. Desalniettemin blijft het in een aantal gevallen nodig de belastingdruk op arbeid te verlagen.
Gelijke kansen

11 aanbevelingen: D, EL, ES, IRL, IT, LUX, AU, P, FIN, SW, UK

De nadruk in de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid op gelijke kansen voor vrouwen en mannen beoogt, naast gelijke kansen voor vrouwen en mannen zelf, ook versterking van de impact van dit gelijkekansenbeleid op alle andere beleidsterreinen; zo kan bijvoorbeeld de doelstelling van volledige werkgelegenheid niet worden verwezenlijkt zonder verhoging van de arbeidsparticipatie van vrouwen. Deze aanbevelingen betreffen specifieke tekortkomingen, met name op het gebied van de kinderopvang (D, EL, ES, IRL, IT, AU en P) of de salarisverschillen tussen mannen en vrouwen (D, FIN, IRL, LUX, AU, UK).
Regionaal onevenwicht

4 aanbevelingen: B, ES, FIN, IRE

Bij de beoordeling van de werkgelegenheidsprestatie en de beleidsmix werden aangaande de werkgelegenheidsprestatie in B, ES, FIN, IRL aanzienlijke regionale verschillen geconstateerd. In het geval van B en ES betreffende de aanbevelingen de noodzaak tot verbetering van de regionale mobiliteit van arbeidskrachten.
Partnerschap

5 aanbevelingen: EL, F, FIN, P, UK

Overeenkomstig het Europese sociale model roepen de richtsnoeren de regeringen en de sociale partners op om een partnerschap aan te gaan om het niveau en de kwaliteit van werkgelegenheid te verbeteren. Concrete vooruitgang wordt in een aantal gevallen bemoeilijkt door ontoereikende betrokkenheid van de sociale partners. Algehele beleidsmix

2 aanbevelingen: EL, IT

Bijzondere aandacht voor specifieke sterke (de dienstensector) en zwakke (zwartwerk) punten van deze landen.

Richtsnoeren voor toekomstige actie

Er worden dit jaar slechts enkele kleinere wijzigingen aan de richtsnoeren aangebracht. Dit heeft te maken met het feit dat er vorig jaar, in het verlengde van 'Lissabon', reeds grondig aan de richtsnoeren is gesleuteld, terwijl ook de lopende evaluatie van de Europese werkgelegenheidsstrategie een rol speelt; de resultaten van deze evaluatie zullen worden meegenomen bij de richtsnoeren voor 2003.

De voornaamste wijzigingen vloeien voort uit recente Europese topontmoetingen, beleidsontwikkelingen en de in de verslag over de werkgelegenheid genoemde beoordeling. Deze wijzigingen betreffen:
* een nieuwe, horizontale richtsnoer betreffende de kwaliteit van werk om meer en betere banen in Europa te garanderen, in het verlengde van de conclusies van Stockholm en het recente initiatief van de Commissie inzake kwaliteit (zie COM(2001) 313 of IP/01/880);

* nieuwe, in Stockholm overeengekomen
werkgelegenheidsdoelstellingen: tussentijdse streefcijfers inzake arbeidsparticipatie van 67% in totaal en 57% voor vrouwen voor 2005, en een nieuw streefcijfer van 50% arbeidsparticipatie van ouderen (55-64 jaar) tegen 2010. De lidstaten worden aangespoord om nationale werkgelegenheidsdoelstellingen te hanteren;
* een herwerkte richtsnoer betreffende de noodzaak van bevordering van arbeidsmobiliteit in nieuwe, open Europese arbeidsmarkten, zoals benadrukt in Stockholm en, in het verlengde daarvan, in een recent initiatief van de Commissie (zie COM(2001) 116 of IP/01/881);

* versterkte richtsnoer inzake de salarisverschillen tussen mannen en vrouwen, naar aanleiding van het gebrek aan vooruitgang op dit gebied.

Achtergrond

Artikel 128, lid 2, van het EG-Verdrag bepaalt dat de Raad elk jaar werkgelegenheidsrichtsnoeren opstelt voor de lidstaten, als onderdeel van een gecoördineerde werkgelegenheidsstrategie. De lidstaten brengen elk jaar verslag uit aan de Commissie (in de vorm van nationale actieplannen) over de ontwikkeling van hun arbeidsmarkten en de vooruitgang van hun beleidshervorming. Vervolgens schildert de Commissie in haar gemeenschappelijk verslag over de werkgelegenheid (gezamenlijk: Commissie en Raad) de vooruitgang die de lidstaten hebben geboekt bij de naleving van de richtsnoeren van het vorige jaar. De Commissie kan de Raad aanbevelingen voorstellen, waarin ze aangeeft wat door elke afzonderlijke lidstaat nog moet worden gedaan. Het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid zal worden gepresenteerd aan de top van Laken in december 2001. De Europese werkgelegenheidsstrategie ontvangt 10 miljard uit het Europees Sociaal Fonds in de periode 2000-2006.

Voor het complete werkgelegenheidspakket in het Frans, Duits en Engels zie de website van de Europese Commissie op het onderstaande adres: http://europa.eu.int/comm/employment_social/empl&esf/news/emplpack200
1_en.htm




Deel: ' EC wil voortzetting lidstaten hervormingen EU-arbeidsmarkten '




Lees ook