European Commission

IP/02/769

Brussel, 29 Mei 2002

Een nieuwe uitdaging inzake vliegtuigemissies: de Commissie kijkt naar schone alternatieven voor fossiele brandstoffen

Met vloeibare waterstof aangedreven vliegtuigen zijn een milieuvriendelijk duurzaam alternatief voor met fossiele brandstoffen aangedreven vliegtuigen. Het onderzoekproject CRYOPLANE toont aan dat het gebruik van vloeibare waterstof technisch uitvoerbaar is en de milieueffecten van het luchtverkeer aanzienlijk kan verminderen zonder dat de veiligheid erdoor in het gedrang wordt gebracht. Aan het project wordt samengewerkt door 35 partners uit de industrie, onderzoekcentra en academische instellingen uit 11 landen van de EU, ondermeer ook door het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (GCO) van de Commissie. Het staat onder leiding van Airbus, de grootste Europese vliegtuigbouwer. De resultaten van het door de Commissie gefinancierde project, dat een looptijd van 26 maanden had, zijn op 27 en 28 mei in Ispra voorgesteld. Dit is een illustratie van de nieuwe benadering van onderzoek in de EU, die wordt voorgestaan in het 6e kaderprogramma voor onderzoek (FP6): de EU zal de onderzoekinspanningen concentreren op grote technologische projecten, teneinde een kritische massa en een echte toegevoegde waarde op EU-niveau te bereiken.

"Het Cryoplane-project is niet alleen een goede illustratie van de wijze waarop onderzoek een essentiële component is van de bevordering van het industriële concurrentievermogen en duurzame ontwikkeling, het toont ook aan hoe de bundeling van verspreide middelen het Europese onderzoek- en ontwikkelingswerk concurrentievoordeel oplevert," zei het voor onderzoek bevoegde Commissielid Philippe Busquin. "Dit is de geest van FP6. Wij zetten een stap in de goede richting."

De kosten van waterstofbrandstof zijn hoger dan die van kerosine en de voorraad fossiele brandstoffen kan nog voor de komende 50 jaar in de behoeften van de luchtvaart voorzien, maar de omschakeling naar duurzame technologie is onvermijdelijk en kan al in 2015 beginnen. Er is nog meer en diepgaander onderzoek vereist om aan de specifieke behoeften van de luchtvaart te kunnen voldoen. Een programma voor onderzoek en ontwikkeling (O&O) op lange termijn is dan ook essentieel om de overgang voor te bereiden.

Ondanks een scherpe terugval na de terreuraanslagen van 11 september 2001 zal het luchtverkeer naar verwachting in het volgende decennium snel weer opklimmen naar een jaarlijkse groei van 4 tot 5%. De milieueffecten van het vliegen moeten echter worden bijgestuurd om ongunstige wereldwijde klimaatverandering tegen te gaan. Het luchtverkeer draagt voor ongeveer 3% bij tot door de mens veroorzaakte broeikasgasemissies, in het bijzonder kooldioxide (CO2). De vooruitgang in de vliegtuigbouw leidt tot aanzienlijke verbeteringen op het gebied van energie-efficiëntie, maar technologische innovatie is noodzakelijk om de toename van het verkeer te compenseren.

Vloeibare waterstof is de enige bekende alternatieve duurzame brandstof voor deze toepassing: het gas kan worden aangemaakt met behulp van waterelektrolyse waarbij gebruik wordt gemaakt van duurzame bronnen; het primaire verbrandingsproduct ervan is water, hetgeen uiterst lage emissies oplevert en de luchtvaart niet langer afhankelijk laat zijn van fossiele brandstoffen.

CRYOPLANE is opgezet om de eisen ten aanzien van met vloeibare waterstof aangedreven vliegtuigen te evalueren. Het project was gericht op vliegtuigconfiguratie en -prestaties, systemen en componenten, minimumverandering en onconventionele voortstuwingssystemen, veiligheid, milieuvriendelijkheid, infrastructuur voor brandstofproductie/distributie en luchthavenexploitatie en scenario's voor de overgang van kerosine naar waterstof.

Vloeibare waterstof heeft een hoger energiegehalte dan kerosine (2,8 maal meer bij hetzelfde gewicht), waardoor het startgewicht kan worden verlaagd of de nuttige lading kan worden verhoogd. De ruimte en isolatie die nodig zijn voor de opslag ervan vereisen een sterk afwijkende vliegtuigconfiguratie en grote aanpassingen van de huidige ontwerpprincipes voor de integratie van brandstofsysteemcomponenten, zodat nader onderzoek en vroegtijdige tests nodig zijn. Door de grotere emissie van water (2,8 maal zoveel als bij kerosine) is ook een zorgvuldige studie vereist van de karakterisering en de vorming van condensatiesporen tijdens de vlucht .

Over het algemeen wordt met behulp van vernieuwbare energie geproduceerde waterstof beschouwd als een brandstof die de luchtvaart de kans geeft blijvend te groeien op lange termijn, zonder schade toe te brengen aan de atmosfeer. Tot de resultaten en verwezenlijkingen van CRYOPLANE behoren:

* Identificatie van algemene vliegtuigconfiguraties die voldoen aan de eisen inzake efficiënt en veilig vliegen in alle categorieën, van zakenvliegtuigen tot zeer grote lange-afstandsvliegtuigen. De prestaties daarvan zijn geanalyseerd en vergeleken met conventionele vliegtuigen.

* Beoordeling van de technische uitvoerbaarheid en beschikbaarheid van componenten voor brandstofsysteemarchitecturen die kunnen worden aangepast aan de alternatieve tankopstellingen welke voor verschillende vliegtuigencategorieën nodig zijn. Gedetailleerd O&O zal noodzakelijk zijn om aan specifieke luchtvaartvereisten te voldoen.

* Bevestiging dat waterstofmotoren wat energieverbruik betreft even efficiënt kunnen zijn als kerosinemotoren, met als voordeel ondermeer een aanzienlijke vermindering van emissies.
* Beoordeling van luchtvaartveiligheidsaspecten waaruit blijkt dat met waterstof aangedreven vliegtuigen tenminste aan de huidige internationale vereisten inzake luchtwaardigheid kunnen voldoen. Grootschalige tests zijn nodig voor kritische gevallen.
* Bevestiging van opmerkelijke milieuvoordelen. Uitgebreide computersimulaties tonen ook aan dat de condensatiesporen van met waterstof aangedreven vliegtuigen veel minder zullen bijdragen tot door de mens veroorzaakte broeikasgassen dan de uitstoot van met kerosine aangedreven vliegtuigen.

* Gedetailleerde kwantificatie van werelwijde en regionale scenario's voor een zachte overgang naar vloeibare waterstofbrandstoffen, waarbij Noord-Europa als toonaangevende regio tijdens overgang wordt beschouwd.

Voor nadere informatie kunt u de volgende websites raadplegen:

http://www.eads.net/eads/en/index.htm?/xml/en/businet/airbus/cryoplane /cryoplane.htm&airbus

http://www.cordis.lu/growth

Deel: ' EU kijkt naar schone alternatieven voor fossiele brandstoffen '




Lees ook