European Commission

IP/02/750

Brussel, 22 mei 2002

De Commissie stelt een ambitieuze hervorming van de Europese Unie voor

In haar eerste mededeling aan de Conventie over de toekomst van Europa dringt de Commissie aan op doeltreffender EU-structuren die het mogelijk maken beter aan de verzoeken en verwachtingen van de burgers te voldoen. De rol van de Unie moet op drie belangrijke gebieden worden versterkt. De invoering van de euro maakt betere mechanismen noodzakelijk om richting te geven aan de Europese economie. Er dient een reële Europese capaciteit voorhanden te zijn om de veiligheid en de vrijheid van de burgers te versterken. De Unie moet beschikken over een krachtig buitenlands en veiligheidsbeleid om iets te betekenen in de wereld. Teneinde dit doel te bereiken, wenst de Commissie een intensievere coördinatie van het economisch beleid. Zij stelt gemeenschappelijke grenscontroles voor met een gemeenschappelijk immigratie- en asielbeleid. Zij wil de functie van Hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid geleidelijk in de Commissie integreren. De besluitvorming moet worden vereenvoudigd binnen een gemeenschappelijk institutioneel kader, zodat de Europese Unie resoluut de weg naar een grondwet kan inslaan.

De mededeling werd vandaag goedgekeurd op initiatief van Romano Prodi, voorzitter van de Commissie, en van Michel Barnier en António Vitorino, leden van de Commissie.

Voorzitter Prodi merkte daarbij op: "Wat wij voorstellen is geen staat met een Europese regering. Wij stellen een unie van volkeren en staten voor, die de burgers beter kan beschermen en hun belangen kan bevorderen op gebieden waarop geen enkel land daartoe alleen over voldoende macht beschikt. Dat is onze oplossing om democratisch te regeren in een geglobaliseerde wereld".

Na de geslaagde invoering van de eurobiljetten en -munten moet de Unie het budgettaire en economische beleid van de lidstaten beter coördineren. Individualistisch budgettair gedrag van om het even welk Euro-lid moet worden voorkomen. Doeltreffende coördinatie hangt af van het gebruik van de communautaire methode. De Commissie zou het recht moeten hebben bij de Raad voorstellen in te dienen over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid of over acties tegen nationale besluiten die de macro-economische stabiliteit bedreigen. Momenteel kan de Commissie alleen aanbevelingen doen. De Raad zou alleen de mogelijkheid mogen hebben met eenparigheid van stemmen van voorstellen van de Commissie af te wijken.

Voor kwesties die rechtstreeks verband houden met het functioneren van de eurozone zou bij het Verdrag een Raad moeten worden opgericht die uitsluitend is samengesteld uit Euro-leden, waaraan formele besluitvormingsbevoegdheden zouden worden toegekend. Op internationale fora zou de eurozone aan belang winnen als ze met één stem sprak via de Commissie.

De Commissie verklaart dat de Unie ter bevordering van de veiligheid en de rechten van de burgers een belangrijkere rol zou moeten gaan spelen op gebieden zoals de controle aan de buitengrenzen, de bestrijding van de georganiseerde misdaad en terrorisme en de samenwerking op civielrechtelijk en strafrechtelijk gebied. Een op gemeenschappelijke normen en financiële solidariteit gebaseerd systeem zou de controle aan de buitengrenzen moeten verbeteren en zou mettertijd moeten leiden tot een gemeenschappelijke Europese grenswacht.

Hoewel door vrijwillige samenwerking vooruitgang kan worden geboekt, moet ook worden nagegaan of voor bepaalde aspecten, zoals de rechtspositie van immigranten binnen de Europese Unie of een Europese asielregeling, bindende wetgeving nodig is. Alle wettelijke bepalingen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken zouden door de Commissie moeten worden voorgesteld, door middel van de medebeslissingsprocedure (Raad en Parlement) worden goedgekeurd en aan de controle van het Hof van Justitie worden onderworpen.

In dit verband verklaarde commissielid Vitorino het volgende: "Het constitutionele bouwwerk van de Unie zou gebaseerd moeten zijn op het Handvest van de grondrechten. Aldus zal de bescherming van de democratische waarden en van de individuele rechten van alle personen die in de Unie verblijven, worden gewaarborgd".

Structuurwijzigingen zijn nodig indien de Unie ooit een geloofwaardige en doeltreffende speler op mondiaal niveau wil worden. Momenteel is de rol van de Unie in de wereld enkel op het gebied van het handels- en ontwikkelingsbeleid in overeenstemming met haar economisch belang. Op het gebied van het externe beleid blijft zij zwak en verward, omdat te veel stemmen het recht opeisen om beleidsinitiatieven te nemen of Europa te vertegenwoordigen. De instrumenten om te handelen zouden beter moeten worden geïntegreerd om de geloofwaardigheid en het gezag van het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie te verhogen.

Teneinde de doelmatigheid en de coherentie van de verschillende instrumenten voor het externe beleid te garanderen, stelt de Commissie voor het recht om politieke initiatieven te nemen toe te kennen aan de Hoge vertegenwoordiger en deze in de Commissie te integreren.

Verduidelijking van de wijze waarop de Europese Unie gebruik kan maken van haar bevoegdheden

De Unie moet optreden binnen de grenzen die in het Verdrag zijn vastgelegd en de nationale identiteiten respecteren. Een lijst van bevoegdheden is een juridische fictie en geen haalbare oplossing om deze doelstellingen te bereiken. De instrumenten ter beperking van de wijze waarop de Europese Unie haar bevoegdheden gebruikt, moeten echter worden verbeterd.

De Commissie is voorstander van een nieuw mechanisme dat zou garanderen dat de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit in acht worden genomen voor de Raad en het Europees Parlement een besluit aannemen. Bovendien zou het Europees beleid zo gedecentraliseerd mogelijk moeten worden uitgevoerd, bijvoorbeeld in het geval van het nieuwe regionale beleid voor de periode na 2006.

De Conventie zou een constitutionele tekst moeten voorleggen die, in tegenstelling tot het huidige geheel van vier verdragen met meer dan 700 artikelen, zo eenvoudig en begrijpelijk mogelijk moet zijn. Commissielid Barnier verklaarde: "De complexe structuur met "drie pijlers", zoals deze door het Verdrag van Maastricht is ingevoerd, moet worden afgeschaft. De Unie heeft één enkel institutioneel bouwwerk nodig, dat haar democratischer maakt en het voor de burgers gemakkelijker maakt haar te begrijpen".

Een beperkt aantal besluitvormingsregels zou het huidige systeem eveneens vereenvoudigen. Stemming bij gekwalificeerde meerderheid zou in de Raad de algemene regel moeten zijn, ook voor fiscale en sociale zaken die verband houden met de interne markt. De medebeslissingsprocedure zou van toepassing moeten zijn voor alle wetgevingsactiviteiten. De constitutionele tekst zou het Parlement ruimere begrotingsbevoegdheden moeten toekennen.

Een historische uitdaging - en een kans

Voorzitter Prodi concludeerde: "De uitgebreide Unie zal een sterke Commissie nodig hebben die beleidsvoorstellen voorbereidt, een Raad die in staat is beslissingen te nemen en een Europees Parlement met verruimde bevoegdheden in het wetgevings- en begrotingsproces.

Wij hebben een zeer origineel institutioneel bouwwerk geërfd van de grondleggers van de Unie. Wij hebben nu de politieke verantwoordelijkheid de Europese leiders van de toekomst doeltreffende structuren te verschaffen".

Deel: ' EU stelt een ambitieuze hervorming van de Europese Unie voor '




Lees ook