Landbouwuniversiteit Wageningen


Persbericht

04-09-99, nr. 99-50

Experts buigen zich over insectenplagen en de overdracht van infectieziekten

Wageningen staat een week lang in het teken van muggen en steken

Het omzetten van landbouwgebieden tot natuurgebieden en de toename van het toeristenbezoek aan die gebieden kan een serieuze bedreiging vormen voor de volksgezondheid. Het kan namelijk leiden tot het vaker optreden de ziekte van Lyme, een bacteriele infectieziekte die uiteindelijk ernstige storingen van het zenuwstelsel kan veroorzaken. Volgens tekendeskundige Lisa Gern van de Universiteit van Neuchatel in Zwitserland blijkt dat de ziekteverwekkende bacterie, die door teken wordt overgebracht, zich in veel meer gastheren kan ophouden dan veelal wordt aangenomen. De bacterie vermenigvuldigt zich niet alleen in allerlei zoogdieren, maar ook in verschillende vogelsoorten. Bovendien kan de parasiet gedurende lange periodes in deze gastheren aanwezig blijven. Gern is de openingspreker op de bijeenkomst van de Society for Vector Ecology, die van 7 tot 11 september in Wageningen wordt gehouden. Op deze bijeenkomst wisselt de wetenschappelijke top op het gebied van lastige en ziektenoverdragende insecten de laatste onderzoeksgegevens uit over bijvoorbeeld de invloed van klimaatsverandering op de verspreiding van malaria, de manier waarop de Olympische Spelen van Sydney gevrijwaard kunnen worden van steekvliegen en muggen, en nieuwe strategieën om de uitbrak van infectieziekten te voorkomen. Een belangrijk deel van de bijeenkomst is gewijd aan de overdracht van malaria en dengue (knokkelkoorts), tropische ziekten die een groot deel van de wereldbevolking bedreigen.

Vectoren
Muggen en teken zijn niet alleen lastig, maar kunnen ook levensbedreigende ziekten overdragen. Onderzoekers noemen organismen die ziekteverwekkers overbrengen vectoren. Op deze bijeenkomst wordt het probleem van infectieziekten en het optreden van plagen van lastige insecten vooral besproken vanuit de ecologie en het gedrag van deze vectoren. Nog te vaak wordt bij het optreden infectieziekten alleen gedacht aan medicijnen die de gevolgen kunnen bestrijden, terwijl beheersing aan de bron soms zeker zon interessante optie is. Voor de organisatoren van de Olympische Spelen 2000 in Sydney was de kans op insectenplagen en op insleep van exotische infectieziekten in ieder geval voldoende reden een entomoloog te zetten op het muggenprobleem. Richard Russel van de Universiteit van Sydney onderzocht welke gebieden in de omgeving van Sydney mogelijke broedplaatsen zijn voor steekvliegen en muggen. Tevens bracht hij in kaart welke mogelijkheden er zijn op het gebied van water- en vegetatiebeheer en het uitzetten van roofvisjes om het optreden van zoveel mogelijk te voorkomen. De Australische onderzoeker vertelt in Wageningen dat hij weinig problemen verwacht omdat de Spelen in een relatief gunstige periode (september-oktober) gehouden worden. De Spelen vallen ruim voor het seizoen van insecten en arbovirussen.

Neemboom
De muggenpopulaties in tropische regenwouden kunnen gigantische vormen aannemen. Uit Amerikaanse onderzoek in het Amazone-gebied van Peru blijkt dat vrijwilligers per uur door gemiddeld dertig muggen bezocht worden. In het onderzoek werden meer dan 99 muggensoorten onderscheiden en in deze muggen meer dan 95 virusziekten aangetroffen. In malariagebieden is er ook vaak sprake van een hoge infectiedruk doordat veel muggen besmet zijn met de malariaparasiet en deze muggen een zeer agressief beetgedrag vertonen. Op de bijeenkomst in Wageningen presenteren Duitse onderzoekers de resultaten van de bestrijding van muggenlarven met producten van de Neemboom. De Neemboom is in Azië bekend als leverancier van een natuurlijk pesticide die kan worden toegepast in de bestrijding van diverse plaaginsecten in de landbouw. Uit een meerjarig onderzoek in Mali blijkt nu dat poeder van de Neemzaden met groot succes kunnen worden gebruikt in het behandelen van broedgebieden van de meest gevaarlijke malariamug (Anopheles gambiae). In de meeste gevallen werd een reductie van de muggenpopulatie met meer dan 50% bereikt. Vrijwel elk dorp in Afrika heeft daarom nu Neembomen aangeplant, waarmee ze toegang krijgen tot een goedkoop, veilig en effectief natuurlijk bestrijdingsmiddel tegen malariamuggen.

Malaria en knokkelkoorst Op de bijeenkomst zijn twee sessies gewijd aan de ecologie en mogelijke bestrijdingwijzen van de malariamug en de mug die dengue overbrengt (Aedes aegypti). Malaria is wereldwijd nog steeds de belangrijkste infectieziekte die door muggen wordt overgedragen. De ziekte bedreigt meer dan veertig procent van de wereldbevolking en jaarlijks worden ruim 100 miljoen ziektegevallen geregistreerd. Het aantal sterfgevallen door malaria wordt geschat op bijna een miljoen mensen per jaar. Malaria wordt veroorzaakt door parasieten die na een muggenbeet in het lichaam komen. Deze parasieten vermenigvuldigen zich eerst in de lever en daarna in de rode bloedcellen. De toegenomen resistentie van de mug tegen verschillende bestrijdingsmiddelen en van de parasiet tegen bepaalde geneesmiddelen, maken het noodzakelijk nieuwe bestrijdingsstrategieën te ontwikkelen. Dengue, komt in alle tropische gebieden voor. De ziekte wordt gemeld uit meer dan 100 landen en meer dan 2 miljard mensen wonen op plaatsen waar ze risico lopen op besmetting. Jaarlijks vinden vele miljoenen besmettingen plaats en in sommige jaren vallen er tienduizenden doden. Dengue is nu de belangrijkste door muggen overgedragen virusziekte ter wereld.

Muggenbeet
Op de Wageningse bijeenkomst passeert een keur van onderzoeken over de het gedrag van malariamuggen, steekvliegen en teken de revue. De onderzoekers zullen ook zelf een risicogebied bezoeken: ze gaan donderdag op excursie naar Muggenbeet in de Weerribben (Overijssel).

NOOT VOOR DE REDACTIE
De 12de Europese bijeenkomst van de Society for Vector Ecology vindt plaats van dinsdag 7 tot zaterdag 12 september in het WICC, Lawickse Allee 11, Wageningen. Het congres wordt georganiseerd door het Laboratorium voor Entomologie van Wageningen Universiteit. Een compleet programma van de bijeenkomst is te vinden op internet: https://www.wau.nl/sovewur.html Meer informatie: Stafafdeling Communicatie, Gert van Maanen, tel. 0317-485003 of tel. 0317-412704 (prive).

Behandeld door: Stafafdeling Communicatie, Gert van Maanen, tel. 0317-485003 of tel. 0317-412704 (privé)

Voor meer informatie kunt u mailen naar de afdeling Voorlichting en PR. Office@Alg.VL.WAU.NL

Deel: ' Experts buigen zich in Wageningen over insectenplagen '




Lees ook