Kasteel Groeneveld presenteert nieuwe tentoonstelling op zaterdag 30 januari

"Heer Bommel en de natuur"

"Er is geen levende schrijver in de Nederlandse letterkunde die in zijn beschrijvingen zo superieur de geheimen van de natuur kan oproepen." (Kees Fens over Marten Toonder de geestelijk vader van Heer Olivier B. Bommel en Tom Poes.)

De verbeelde natuur staat in de tentoonstelling centraal:
De verhalen van Heer Bommel en Tom Poes spreken sterk tot de verbeelding. Want wie kent ze niet, de bekende strips van Marten Toonder? De beroemde dagstrip; consequent drie plaatjes in hun geheel eigen tekenstijl met daaronder de tweekolomstekst geschreven in de fraai gebeeldhouwde taal van Toonder. De hoofdpersonages beleven fantasierijke avonturen - moderne sprookjes worden ze wel genoemd - die de fantasie prikkelen. Voor Kasteel Groeneveld - het nationaal centrum voor Bos, Natuur en Landschap - is vooral het 'decor' waarin de avonturen zich afspelen de reden geweest om deze tentoonstelling te organiseren. Want dit 'decor' - het landschap - waar de personages zich bevinden, is minstens zoveelzeggend als de karakters zelf. Het zijn vaak spannende, geheimzinnige en meestal wat dreigende landschappen die de lezer in beeld en tekst onder ogen krijgt.

Geen gewone natuur:
Een boom - door Toonder getekend - is niet zomaar een boom, maar een knoestige en doorleefde woudreus. Zwaar steunend op zijn wortels, met korstmossen begroeid. En vaak lijkt het wel meer dan een boom, een levend wezen, dat - als je even niet oplet - een angstaanjagende vorm aanneemt. Of kijk naar de grillige rotspartijen van de Zwarte Bergen, vulkanisch van oorsprong staan ze als duistere silhouetten tegen een lichte lucht afgebeeld. Bezie de schier onmisbare mist die in de verhalen hangt, die heeft vaak spookachtige contouren. Ook de zee is meestal stormachtig afgebeeld, met hoge golven en diepe dalen of hij slaat met een onstuimige branding stuk tegen een grimmige kust.

Natuur als medespeler:
Als je goed kijkt is er vaak meer aan de hand met de natuur van Heer Bommel. Als er bijvoorbeeld een storm opsteekt dan is dat meestal een keerpunt in de verhaallijn. Zo lijkt de natuur zelf een karakter te zijn, een speler tussen de andere figuren in, die een eigen prominente rol opeist; wispelturig en onverwacht veranderend. In elk geval is het landschap in de strip een fenomeen waarop wordt gereageerd. Zo veroorzaakt de toestand van de natuur regelmatig wendingen in het verhaal.

Drie landschappen centraal:
Centraal in deze tentoonstelling staan drie hoofdlandschappen: Het Donkere Bomen Bos, De Zwarte Bergen en De Zee.
Het Donkere Bomen Bos is misschien wel het oerlandschap, een ongenaakbaar stuk natuur, moeilijk toegankelijk. Een citaat: "(...) De stammen staan er dicht op elkander, zodat de zon er nooit op de grond schijnt en in de dichte bladermassa's die de grond bedekken, ritselt en frutselt het eng gedierte. Ook dwalen er, in het holst van de nacht, lichtjes rond en hoort men er vreemde verhalen."
De Zwarte Bergen zijn een voormalig vulkanisch geheel met toppen die namen dragen als Donderpiek. Hoog en indrukwekkend toornen ze aan de horizon. En woont daar ook niet de duistere professor Sickbok?
De Zee is ook decor voor talloze avonturen. Achter de horizon liggen onbekende eilanden bevolkt door vreemde wezens met eigen gewoonten en (on)hebbelijkheden. Met de Albatros - het schip van kapitein Wal Rus - worden spannende reizen naar onbekende verten ondernomen.

Natuurlijk ook aandacht voor personages:
Maar ook de bekende figuren uit strip worden niet overgeslagen. Naast Heer Bommel en Tom Poes is daar bijvoorbeeld de kwaadaardige professor Sickbok die experimenten uithaalt om de wereld naar zijn verdorven denkbeelden te herscheppen. Er is ook aandacht voor de met de natuur verbonden figuren, die op vaak belangrijke momenten in het verhaal verschijnen. Het zijn de wezentjes die alles weten over de Andere Natuur, ze putten uit eeuwen ervaring. Het zijn figuren als: Hocus Pas, Kwetal, Pé Pastinakel, Ivy en Zwarte Els.

Wegdromen in een onbekende - maar o zo herkenbare - wereld: Dit alles en nog veel meer is straks te zien in deze boeiende tentoonstelling in Kasteel Groeneveld.
Een tentoonstelling met als entree een impressie van de veilige knusse salon van Olivier B. Bommel in Bommelstein. Met daar ook een overzicht van de ontwikkeling van het landschap zoals dat in de strips vorm kreeg. In de aansluitende zaal wordt de natuur verbeeldt met onder andere originele tekeningen en tekstfragmenten. Ook zijn er enorme uitvergrotingen van de prenten te zien, naast modellen en kijkdozen.
Een tentoonstelling in zwart/wit, net als de strip. Een tentoonstelling over de grillige natuur die vaak als metafoor dient van de gemoedstoestand van de spelers, en zo de fantasie verder prikkelt. Een natuur die misschien wel een romantische impressie is van vervlogen tijden. Maar ook een natuur die heel herkenbaar is. Misschien wel omdat het een archetypische verbeelding is van wat er diep bij ons zelf nog aan oerbeelden sluimert. In ieder geval een natuur die Toonder zelf tot zijn eigen verbazing en opwinding in West-Ierland trof.
Een tentoonstelling voor jong en oud, voor mensen die nog durven dromen. Een tentoonstelling die je meeneemt naar die onbekende maar toch zo bekende wereld. Een tentoonstelling over "Heer Bommel en de Natuur".

Kasteel Groeneveld - Baarn
Heer Bommel en de Natuur

30 januari tot 30 augustus 1999
Openingstijden:
Dinsdag t/m vrijdag 10.00 - 17.00 uur
Zaterdag, zondag en feestdagen 12.00 - 17.00 uur
Maandag gesloten

Concept: Lieuwe Wynia in opdracht van Kasteel Groeneveld
Ontwerp: Kijkkader, Soest
Tentoonstellingsbouw: Firma Bruns, Westerhoven

Deel: ' Expositie 'Heer Bommel en de natuur' in Kasteel Groeneveld '




Lees ook