Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut

Het weer nader verklaard

Franse zeestorm

De Franse zuidwestkust en de Dordogne zijn afgelopen maandag getroffen door een storm, waarbij een dode viel te betreuren. De noordwester blies een half uur lang met gemiddeld 100 km/u (windkracht 10). Bij Biscarosse en Cap Ferret schoten de windmeters uit tot 130 km/u. Landinwaarts werden in de Dordogne winden gemeten van 80 tot 90 km/u. De schade was enorm omdat veel bomen inmiddels vol in blad staan, maar ook gebouwen liepen schade op en duizenden mensen kwamen zonder stroom te zitten.

Het noodweer hing samen met de passage van een koufront waardoor enorme temperatuurverschillen ontstonden. De zee voor de Franse zuidwestkust heeft half mei nog een temperatuur van 14 graden terwijl het binnenland meer dan 25 graden noteerde. Zulke grote verschillen leveren een impuls aan de buienactiviteit, waarbij zich een stormveld kan ontwikkelen. Ook in ons land kan dat gebeuren zoals op 7 juni 1997 (zwarte zaterdag), toen veel watersporters in problemen raakten en vijf mensen de dood vonden. Eerst werd het landinwaarts warm met tropische temperaturen van ruim 30 graden, maar in de middag volgde afkoeling vanuit zee met zwaar onweer. De wind wakkerde midden op de dag in korte tijd aan tot storm met windstoten van 120 km/u.In Frankrijk kunnen zich ook dergelijke heftige verschijnselen voordoen. In de Golfe de Gascogne worden ze "galernes" of "coup du tabac" genoemd. Aan de Spaanse noordkust bij Bilbao spreekt men van "brouillarta". Karakteristiek is het zonnige en warme zomerweer dat eraan voorafgaat. In een kwartier slaat het weer volledig om waarbij de storm opsteekt uit west tot noordwest en de vochtigheid van de lucht sterk toeneemt.

De vochtige koele zeelucht wordt tegen de bergen langs de kustlijn geperst waarbij over kleine afstanden grote temperatuur- en drukverschillen ontstaan. Het noodweer manifesteert zich in de middag tussen mei en augustus wanneer de tegenstellingen in temperatuur het grootst kunnen zijn. Niet alleen in Frankrijk maar ook langs andere bergachtige kusten, zoals in de Verenigde Staten, Zuid-Afrika, Nieuw Zeeland en de Andalusische kust in het zuiden van Spanje doen zich dergelijke "galernes" voor.

Volgens de Franse meteorologische dienst doet het verschijnsel in zijn heftigste vorm zich langs de Baskische kust gemiddeld een keer per jaar voor. Zo'n vijf keer per jaar worden hier zwakkere "galernes" waargenomen. In het verleden vielen er bij dergelijke plotselinge stormen soms honderden doden, tegenwoordig wordt gewaarschuwd.

Met dank aan Paul de Bruijn, oud meteoroloog KNMI en Météo France

Bron: David, Patrick. Les galernes du golfe de Gascogne. Atmosphèriques, Janvier 2002.

Lokale winden in het weer nader verklaard

Index het weer nader verklaard

Laatste wijziging: 15 mei 2002

Vragen en reacties:
Harry Geurts, PR & Voorlichting KNMI
Copyright © KNMI

Deel: ' Franse zuidzeekust en dordogne getroffen door zware storm '




Lees ook