Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap

PERSMEDEDELING

VAN HET MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP

24 FEBRUARI 1999

Gemeenschapsinstelling De Zande (Ruiselede): 150 jaar

Op maandag 8 maart viert de Gemeenschapsinstelling De Zande in Ruiselede zijn 150ste verjaardag. Het jubileumjaar wordt officieel ingeleid met een academische feestzitting. Later dit jaar neemt De Zande ook deel aan Vlaanderendag en Open Monumentendag, wordt er een streekcentrum geopend en een driedaagse sporthappening georganiseerd.

De Gemeenschapsinstelling voor Bijzondere Jeugdbijstand (GBJ) De Zande, in de volksmond beter gekend als het 'verbeteringsgesticht van het Sint-Pietersveld' werd op 8 maart 1849 opgericht. De Belgische regering wou met deze gespecialiseerde heropvoedingsinstelling een antwoord bieden aan het ontrustwekkend groeiend probleem van de opvang van jonge bedelaars, landlopers en jeugddelinquenten. In de jaren 1840-1850 werd het land immers geconfronteerd met een grote economische depressie door de teloorgang van de huisnijverheid, voornamelijk in de linnenindustrie. Tegelijk kende men in de landbouw opeenvolgende jaren van mislukte oogsten door ziektes in de aardappel- en roggeteelt. Het aantal jongeren dat in de gevangenissen terechtkwam, steeg van 4398 in 1845 tot 13049 in 1847.

De instelling kende in de loop van zijn geschiedenis diverse benamingen: van 'Ecole de Réforme' tot 'Ecole de Bienfaisance' over 'Rijksopvoedingsgesticht' tot het huidige 'Gemeenschapsinstelling voor Bijzondere Jeugdbijstand'. De instelling is nu een buitendienst van de Administratie Gezin en Welzijn van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap.

De hoofdopdracht van De Zande, afdeling Ruiselede, is instaan voor de zorg en opvang van maximaal 64 jongeren, die wegens een problematische opvoedingssituatie of wegens als misdrijf omschreven feiten, tijdelijk door de jeugdrechter uit hun gezin of milieu van herkomst dienen verwijderd te worden. Op jaarbasis zijn er ongeveer 320 opnames. Doel is te proberen hen zo goed en zo snel mogelijk een nieuw toekomstperspectief te bieden. De instelling beschikt hiervoor over een multidisciplinair team van medewerkers : opvoeders, leraars en vakleraars, geneesheer, neuro-psychiater, psycho-pedagogen, maatschappelijke assistenten,...

Op de academische zitting van maandag 8 maart worden de genodigden achtereenvolgens toegesproken door Walter Vandeneede, afdelingshoofd, Marc Morris, directeur- generaal, Guido Deblaere, secretaris-generaal, gouverneur Paul Breyne en Vlaams minister voor Gezin, Cultuur en Welzijn Luc Martens. Het geheel wordt opgefleurd met dia- en videomontages over de historiek en de huidige werking en met muziek van Gilbert Isbin en Erik Taelemans.

Een jubileumboek mocht natuurlijk niet ontbreken. De directie sloot voor het maken van dit boek een samenwerkingsverband met de heemkundige kring 'De Roede van Tielt' en met de plaatselijke vzw 'Open Sint- Pietersveld'. Het boek draagt als titel 'Wreeck geen quaedt, maer dwing tot goed', naar een opschrift van het zestiende-eeuwse Amsterdamse spinhuis. In een eerste deel wordt de site Sint-Pietersveld, waar naast De Zande ook het Penitentiair Landbouwcentrum, het Radio Maritiem Zendstation en het natuurreservaat 'De Gulke Putten' gehuisvest zijn, geografisch en bouwkundig toegelicht. Een tweede deel vertelt het verhaal van 150 jaar instellingshistoriek. Dit boek, dat op een beperkte oplage verschijnt, bevat tevens tal van historische documenten. Het kost 795 frank (exclusief verzendingskosten), en kan telefonisch besteld worden op het nummer 051/650100.

Op de academische zitting wordt tevens een bronzen beeldhouwwerk van de Torhoutse kunstenaar Jeffrie Devriese onthuld. Dit levensgrote beeld krijgt een ereplaats in het midden van de vijver op de voortuin. Het stelt een jongen voor die de vicieuze cirkel waarin hij terechtgekomen is, doorbreekt en een vlucht neemt naar een nieuwe, betere toekomst. Met op de achtergrond het monumentale neoclassicistische hoofdgebouw, wordt dit stellig een verrijking van het cultuurpatrimonium.

Op Vlaanderendag, zondag 21 maart, kan het grote publiek aan de hand van video- en diamontages kennismaken met de werking van de instelling. De Rijkswacht verzorgt er een uitgebreide drugpreventiestand en men kan er ook een aantal creatieve werken van kunstenaars én van de jongeren zelf bewonderen. In de mooi ogende bezoekzaal kan men nagenieten bij een drankje, verzorgd door de vzw 'Open Sint-Pietersveld'. Deze vzw zorgde reeds voor de installatie van een heemkundig-natuureducatief leerpad op de site. Veertien panelen illustreren de geschiedenis van het Sint-Pietersveld.

Op zaterdag 11 en zondag 12 september zorgt diezelfde vzw, in samenwerking met de gemeentebesturen van Beernem, Oostkamp, Ruiselede en Wingene voor een primeur. Op Open Monumentendag 1999 gaan uitzonderlijk de deuren van de reeds hogergenoemde partners open voor het grote publiek. Vandaar ook de naam 'Open Sint-Pietersveld'. Tevens wordt dan het streekcentrum Open Sint-Pietersveld officieel geopend. Dit streekcentrum ter ontsluiting van de site werd vorig jaar als project bekroond door de Koning Boudewijnstichting.

Op donderdag 7, vrijdag 8 en zondag 10 oktober volgt dan de apotheose van de jubileumviering met de organisatie van een driedaagse sporthappening. Op donderdag worden er 1000 leerlingen uit het vijfde en zesde leerjaar verwelkomd, de vrijdag is het de beurt aan evenveel scholieren uit de eerste en tweede graad van het middelbaar. De zondag staat in het teken van de gezinssport met de organisatie van wandel- en mountainbiketochten.

Voor meer informatie : Ignace Gryspeerdt, directeur GBJ De Zande, tel. 051/65 01 12
of Frank Mulier, voorzitter Open Sint-Pietersveld, tel. 051/65 01 13

Deel: ' Gemeenschapsinstelling De Zande (Ruiselede) bestaat 150 jaar '




Lees ook