CDA

KAUKASUS (140200)

Situatie in Tsjetsjenië onverminderd zorgelijk. Internationale gemeenschap ondanks herhaaldelijke oproepen niet bij machte Rusland te overreden een einde te maken aan de oorlog en onderhandelingen te beginnen met de rebellen. Dit ondanks de toezegging van president Jeltsin in Istanbul te werken aan het vinden van een politieke oplossing. De missies vanuit de OVSE en Raad van Europa zijn onverrichter zake naar huis gegaan. Tegelijkertijd wenst de internationale gemeenschap ook niet zover te gaan met strafmaatregelen met als gevolg dat Rusland zich volledig isoleert. Een breuk is inderdaad hoogst ongewenst. De maatregelen van de EU lijken weinig tot geen indruk te hebben gemaakt en ook het bezoek van mevrouw Albright aan Rusland heeft geen resultaat gehad.

Den Haag, 14 februari 2000

Inbreng

1. Waarnemend president Poetin zet ondanks de belofte in Istanbul in op een keiharde koers. Van de minder dan 1 miljoen Tsjetsjenen zijn er ruim ¼ miljoen uit Tsjetsjenië verdreven. Drie kwart van Tsjetsjenië is in Russische handen. Russische troepen zetten nu in het overgebleven kwart in op wat zij van Russische zijde bevrijding noemen en van Tsjetsjeense zijde bezetting.

Sinds de Top van Helsinki wordt via druk en dialoog getracht om het disproportionele geweld in Tsjetsjenië terug te brengen en het menselijk leed te beperken. Het resultaat is niet bevredigend. De Minister geeft aan het oplopend gebruik van beschikbare drukmiddelen niet uit de weg te willen gaan. De vraag is of hiermee bedoeld wordt verder te willen gaan dan wat nu is afgesproken in de Algemene Raad, namelijk terughoudendheid bij het treffen van sancties om te voorkomen dat Rusland in een isolement komt. Ziet de Minister nog andere mogelijkheden dan die al beproefd zijn? Aan welke initiatieven wordt nu concreet gewerkt in de sfeer van bestrijding van terrorisme, het terugdringen van etnische spanningen en het bevorderen van stabiliteit in de Kaukasus? De CDA-fractie heeft in eerder voerleg gepleit voor een regionaal stabiliteitsplan voor de gehele Kaukasus.
De Minister geeft in zijn brief aan dat een dergelijke aanpak nuttig én noodzakelijk is. Heeft de Russische regering hiervoor wel belangstelling? Welke initiatieven worden in EU-verband ondernomen? Komt een dergelijk voorstel wellicht te vroeg nu het ernaar uitziet dat gelet op de aanstaande presidentsverkiezingen de strijd tussen rebellen en Russen zou kunnen oplaaien? Is het denkbaar dat de OVSE hierover een conferentie belegt?

In de brief van 17 januari schrijft de Minister dat hij een verdere verharding van de militaire campagne niet uitsluit in de aanloop naar de presidentiële verkiezingen. Zou dit tot gevolg kunnen hebben dat de oorlog zich uitbreidt over de regio? Wordt deze opvatting door andere EU-lidstaten gedeeld en verwacht de Minister nog verdere aanvullende maatregelen mocht deze verharding zich inderdaad voordoen? Helaas moet geconstateerd worden dat de mogelijkheden om de situatie in Tsjetsjenië ten goede te keren uiterst beperkt zijn. In ieder geval zal de Russische regering opgeroepen moeten worden de extreme hoeveelheid Russische militairen (90.000 op een bevolking van 350.000) in Tsjetsjenië terug te trekken of en dat is een goede optie inzetten voor herstel en wederopbouw van dorpen en steden. Wil de Minister dit bepleiten?

De pro-Russische clan-leider Saidoellaev is nu benoemd tot hoofd van de Tsjetsjeense regering. Wordt het bestuur op alle niveaus vervangen door Russisch-gezinde personen? Wat betekent dit onder andere voor de positie van de gekozen president Maskhadov?

2. Het is de vraag in welke situatie de achtergebleven burgerbevolking zich bevindt, wordt hier humanitaire hulp verleend? Zo ja, door wie?

Is er toegang tot de zogenaamde filtratiekampen waar mannelijke vluchtelingen tussen 10 en 60 jaar worden vastgehouden? Is bekend in welke omstandigheden dat gebeurt? CDA-fractie vindt dat internationale media vrij toegang moeten hebben tot de regio en vraagt de Minister zich hiervoor in te zetten evenals voor de vrijlating van de wiskundige Dimitri Neverovski die tot twee jaar gevangenisstraf is veroordeeld vanwege zijn protest tegen de oorlog.

De humanitaire hulpverlening verloopt uiterst moeizaam. Verwacht de Minister dat hierin op korte termijn verbetering zal komen en in hoeverre is Rusland bereid hieraan daadwerkelijk mee te werken? Komt er bijvoorbeeld nog een OVSE-humanitair hulpverleningskantoor in Ingoesjetië?

3. In de brief van 17 januari zet de Minister uiteen dat indiening van een Statenklacht tegen Rusland nu geen haalbare kaart is omdat er vanuit de EU te weinig steun is. Acht de Minister dit denkbaar op termijn, zeker nu blijkt dat een aantal internationale missies zonder succes is geweest? In dit verband wil de CDA-fractie wijzen op het bericht dat de Russen bij de inname van Grozny gebruik gemaakt zouden hebben van TOS-1 raketten, de zogenaamde vacuümbommen, die zelfs slachtoffers in de schuilkelders maken.

4. Kan de Minister nader ingaan op het lot van de journalist Andrei Babitsky, over wie na zijn arrestatie niets meer is vernomen?

5. Bezoek Minister Albright niet erg succesvol geweest. Onderhandelen met Tsjetsjenië: njet.
Herziening ABM-verdrag: njet.
Naar verluidt zou Rusland in een nieuw veiligheidsconcept de atoomdrempel verlaagd hebben. Het Kremlin heeft het recht om gewapende agressie af te slaan met kernwapens.
Dit is een breuk met het verleden, waarin uitgegaan werd van gebruik van kernwapens indien het voortbestaan van de soevereine staat bedreigd wordt. Deelt de Minister de zorgen van de CDA-fractie op dit punt. Binnen NAVO-kringen gaat men er zelfs vanuit het Partnerschapprogramma tussen Rusland en de NAVO een dode letter zal blijken.
Wat is de mening van de Minister hierover?

Kamerlid: A.M.A. van Ardenne van der Hoeven

Deel: ' Inbreng CDA in debat over de situatie in Tsjetsjenie '




Lees ook