Universiteit Maastricht


Persbericht 27 januari 1999

Relatie tussen voeding en kanker

Kankerbestrijding financiert twee onderzoeken aan UM

Het bestuur van de Nederlandse Kankerbestrijding/Koningin Wilhelmina Fonds (KWF) heeft aan twee nieuwe onderzoeksprojecten bij de Universiteit Maastricht (UM) subsidie toegekend. Het gaat om een onderzoek naar de samenhang tussen voedingspatronen en kankerrisico en een onderzoek naar genetische veranderingen als gevolg van voeding bij niet-erfelijke darmkanker. Beide onderzoeksprojecten zullen vier jaar duren.
De onderzoeken vinden plaats binnen de Nederlandse Cohort Studie naar voeding en kanker (NLCS). Binnen deze studie worden sinds 1986 de eetgewoonten en eventuele andere risico-factoren voor kanker, zoals roken, bijgehouden van meer dan 120.000 mannen en vrouwen van 55 tot 70 jaar. Het onderzoek wordt gecoördineerd door de vakgroep Epidemiologie van de Universiteit Maastricht, onder leiding van prof.dr.ir. P.A. van den Brandt.

Voedingspatronen
"Het is voor een aantal vormen van kanker, zoals maag- en darmkanker, aannemelijk dat ze (voor een deel) samenhangen met de voeding. Toch is, ondanks veel onderzoek, nog steeds niet echt duidelijk welke onderdelen van de voeding hiervoor belangrijk zijn", zegt Piet van den Brandt. Een van de mogelijke redenen voor het ontbreken van voldoende inzicht hierin, is het gegeven dat veel voedingsgewoonten sterk met elkaar samenhangen. Zo eten mensen die veel snoepen misschien minder fruit en zijn de mogelijk ongunstige effecten van (te) weinig fruit niet te onderscheiden van de mogelijk ongunstige effecten van veel snoepen. Daarom worden in dit onderzoek voedingsmiddelen die sterk met elkaar samen blijken te hangen in één groep (patroon) samengebracht. Zo ontstaat uit een groot aantal voedingsmiddelen een beperkt aantal voedingspatronen. Voor elk voedingspatroon wordt onderzocht hoe dit verband houdt met het risico op het krijgen van bepaalde vormen van kanker: m.a.w. is een bepaald voedingspatroon kankerbeschermend of
-bevorderend? Het onderzoek richt zich op kanker van de dikke darm en endeldarm, maagkanker en longkanker. Het wordt uitgevoerd in samenwerking met TNO-Voeding in Zeist.

Genetische veranderingen
Het tweede onderzoek, dat samen met de vakgroep Pathologie wordt uitgevoerd, is gericht op de rol van voeding bij mutaties (veranderingen) in twee genen die een rol spelen in de vroegere fases van darmkanker.
Darmkanker (kanker aan de dikke darm en de endeldarm) is een vorm van kanker die in Nederland veel voorkomt, vooral bij mannen en vrouwen van middelbare leeftijd. Hoewel de rol van voeding bij het ontstaan van deze kankervorm reeds veelvuldig is onderzocht, zijn de resultaten niet eenduidig. Waarschijnlijk ontstaan kwaadaardige darmgezwellen in een aantal stappen, o.a. via in eerste aanleg goedaardige poliepen in de darm. Bij de vorming van dergelijke poliepen, hun uitgroei en de omzetting tot kwaadaardige carcinomen, zijn diverse genen betrokken. Bij darmkanker komen vaak mutaties in deze genen voor. Het is daarom van groot belang om te onderzoeken welke mutaties dit zijn en welke voedingsfactoren hierbij een rol spelen.
Dit onderzoek richt zich op mutaties in twee bepaalde genen: het APC-tumor-suppressor-gen en het K-ras oncogen, die in de vroegere fases van darmkanker een rol spelen. "Door de interactie tussen de voedingsfactoren en veranderingen in deze genen te analyseren, hopen we de kennis over het ontstaan van darmkanker te vergroten en mogelijkheden voor preventie van deze vorm van kanker op het spoor te komen"' zegt prof. Van den Brandt.

Onderzoek onder 120.000 Nederlanders
Beide onderzoeken maken gebruik van de Nederlandse Cohort Studie naar voeding en kanker (NLCS), van de UM en TNO-Voeding in Zeist. Meer dan 120.000 mannen en vrouwen van 55 tot 70 jaar doen aan dit onderzoek mee. Zij hebben aan het begin een uitgebreide schriftelijke vragenlijst ingevuld over hun voedingsgewoonten en eventuele andere risico-factoren voor kanker, zoals roken. Door de Nederlandse kankerregistraties wordt sinds 1986 bijgehouden of deelnemers aan de studie een bepaalde vorm van kanker hebben gekregen.

Deel: ' Kankerbestrijding financiert twee onderzoeken aan UM '




Lees ook