Ministerie van Binnenlandse Zaken


Kiesstelsel: ROB bepleit afschaffing voorkeursdrempel

Het huidige kiesstelsel hoeft op korte termijn niet ingrijpend te worden gewijzigd. Wel moet de drempel, die nu dient te worden behaald om met voorkeurstemmen te worden gekozen, worden afgeschaft. Dit bevordert niet alleen de toegankelijkheid van de politiek, maar uiteindelijk ook de herkenbaarheid van verkiesbare kandidaten.
Dit stelt de Raad voor het openbaar bestuur in zijn advies Kiezen zonder drempel; het kiesstelsel geactualiseerd. Minister Peper van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de Raad advies gevraagd over een aantal voorstellen voor aanpassing van het kiesstelsel. In het Regeerakkoord hebben de coalitiepartijen afgesproken dat zou worden bezien hoe een evenwichtiger spreiding van Kamerleden naar regionale herkomst kan worden nagestreefd en hoe de persoonlijke herkenbaarheid van individuele kandidaten kan worden versterkt.
De Raad plaatst echter vraagtekens bij de noodzaak van een evenwichtiger spreiding van Kamerleden naar regionale herkomst. De representativiteit van Kamerleden wordt volgens de Raad niet alleen bepaald door de woonplaats van de Kamerleden. Factoren als geloofsovertuiging, leeftijd, beroepsgroep, etnische herkomst, geslacht spelen daarbij ook een rol. De meeste van de voorstellen om het kiesstelsel aan te passen gaan gezien dit feit te ver, zo vindt de Raad. Voldoende is een versterking van de persoonlijke herkenbaarheid van verkiesbare kandidaten. Dit kan al door eenvoudige aanpassingen worden verbeterd. Afschaffing van de voorkeursdrempel is daarbij een goede mogelijkheid. Verder kunnen, indien kandidaten dat willen, meerdere gegevens over een kandidaat worden gepubliceerd dan alleen woonplaats en geslacht, zoals nu het geval is. De Raad denkt daarbij met name aan bepaalde factoren zoals leeftijd, beroepsgroep etc. Met toepassing van nieuwe technologieën is het bovendien mogelijk dat kiezers kandidaten op bepaalde kenmerken selecteren om vervolgens hun stem op een kandidaat uit te brengen. Ook bij verkiezingen voor Provinciale Staten en gemeenteraden biedt dit mogelijkheden.
Een verdergaande stap ter verbetering van zowel de herkenbaarheid van de volksvertegenwoordigers, als de toegankelijkheid van het politieke systeem is volgens de Raad de invoering van een meerstemmig kiesstelsel. Hoewel de complexiteit van zon kiesstelsel enigszins wordt vergroot, wordt daarbij gedacht aan een stelsel waarbij de kiezer twee stemmen kan uitbrengen, eventueel op kandidaten van verschillende partijen, waarbij de eerste stem in de telling zwaarder weegt dan de tweede stem.

Het advies is verkrijgbaar bij de Raad voor het openbaar bestuur, Postbus 20011, 2500 EA Den Haag.
Tel.: 070-3027540. E-mail: postbus-rob@minbzk.nl.

Deel: ' Kiesstelsel ROB bepleit afschaffing voorkeursdrempel '




Lees ook