KNMI

Het weer nader verklaard

Poollicht te zien in Nederland

Vannacht is er in Nederland fraai poollicht te zien. Donderdagavond laat was boven de noordelijke horizon een groenige band zichtbaar en op sommige momenten kleurde de donkere nachthemel daarboven rood met witte banden daar doorheen. Houdt u de noordelijke hemel goed in de gaten, dit is een unieke kans om poollicht te zien! Actuele informatie in ons weeroverzicht.

Bij duisternis wordt de noordelijke hemel een heel enkele keer en dan meestal vóór middernacht, opgelicht door poollicht. Poollicht hangt samen met uitbarstingen op de zon, waarbij grote hoeveelheden geladen deeltjes het heelal ingeslingerd worden. Het aardmagnetisch veld zorgt ervoor dat de deeltjesstroom in de omgeving van de aarde wordt afgebogen en in de buurt van de noord- en zuidpool met verhoogde snelheid de atmosfeer binnendringt.

De van de zon afkomstige deeltjes bevatten veel energie die in de bovenste kilometers van de atmosfeer door botsingen wordt overgedragen op atomen zuurstof en stikstof. Die energie komt uiteindelijk weer vrij en wordt op 800 tot 1000 kilometer hoogte uitgestraald in de vorm van het kleurrijke poollicht. Als het zich voordoet zien we vaak en lichte gloed of is het licht zichtbaar als bewegende bogen, stralenbundels of gordijnen van licht en heel zelden is het zelfs vlammend. Soms staat aan de noordelijke horizon een boog waaruit een waaruit de lichtstralen als zoeklichten omhoog schieten.

De kans op poollicht is het grootst in jaren met grote activiteit op het oppervlak van de zon. Om de elf jaar maakt de zon zo'n "actieve" periode door, wat zich uit in een groter aantal zonnevlekken. In 1989 bereikte de activiteit van de zon een maximum en rond het jaar 2000 wordt dus de volgende climax verwacht. Dat betekent niet dat we tot de eeuwwisseling moeten wachten om weer poollicht te zien. Het aantal zonnevlekken neemt de komende jaren al toe en daarmee ook de kans op poollicht.

Wanneer zo'n zonnevlek naar de aarde is gericht kunnen de geladen deeltjes die bij de uitbarsting vrijkomen de aardse atmosfeer bereiken en poollicht veroorzaken. Radiozenders op de kortegolf worden enige uren tevoren ernstig gestoord. In Nederland wordt jaarlijks op gemiddeld ongeveer zeven dagen poollicht waargenomen, het vaakst in jaren met veel zonneactiviteit. In 1989 is hier op zeker veertien dagen poollicht gezien, vooral op 13 maart toen de hemel uren achtereen fel was verlicht. Omdat het verschijnsel in noordelijke richting wordt waargenomen wordt het ook wel noorderlicht genoemd. Op het zuidelijk halfrond is het poollicht ook te zien en spreekt men van zuiderlicht.


* Aurora page van Helmut Doltlaw

* The Aurora Geophysical Institute Alaska
* Space Weather Today van Space Environment Center at NOAA
* Space Environment Center NOAA

* Australische site over poollicht

Voor vragen en opmerkingen over deze pagina: Harry Geurts Copyright © KNMI
Laatste wijziging : 8 april 2000

Deel: ' KNMI Poollicht te zien in Nederland '




Lees ook