Ministerie van Algemene Zaken


1red9998
28-09-2001, NOS, Met het oog op morgen, Radio 1, 23.07 uur

MINISTER-PRESIDENT KOK, NA AFLOOP VAN DE WEKELIJKSE

MINISTERRAAD, OVER MOGELIJKE SPANNINGEN IN DE NEDERLANDSE

SAMENLEVING

CARASSO:
Meneer Kok, waren die drastische maatregelen gisteren rondom Amsterdam en Rotterdam echt nodig?

KOK:
Ja. Dat was nodig. Ministers, vooral de minister van Justitie, hebben goed de melding, de dreiging die er was, het gevaar wat hieraan verbonden was, geanalyseerd. Je kunt dingen niet op zijn beloop laten. Je kunt niet zeggen, het ziet er toch te serieus uit om het te laten lopen, maar ach, er komen wel vaker dreigingen binnen.

CARASSO:
Maar bivakmutsen, tanks, dat hebben we nog nooit eerder op de Nederlandse snelwegen gezien. Is dat echt in proportie of was het bedoeld om een beetje spierballen te laten zien naar de nieuwe vijand?

KOK:
Nee. Er ziet niet de bedoeling bij om op een bijzondere manier spierballen te laten zien. Ik begrijp best dat het hier en daar wat reactie geeft bij mensen van goh, dat men misschien wat bezorgder of angstiger zou worden. Dat is niet de bedoeling. Neem echt van mij aan dat de inzet die gekozen is, paste bij de analyse die is gemaakt in de loop van de nacht over de aard van de dreiging en het risico. Dit soort meldingen die op situaties middenin een aantal tunnels betrekking hebben, vragen om vrij ingrijpende dingen.

CARASSO:
U zegt het zelf eigen al, de mensen zijn zich rot geschrokken. Hoe voorkom je dat dat onnodige spanningen in de samenleving te weeg gaat brengen? Zo meteen loopt iedereen met een gasmasker voordat hij de Coentunnel ingaat.

KOK:
Dat laatste zou ik niet aanbevelen. U zegt, hoe voorkom je dat mensen zich nog banger of onzekerder gaan voelen. In ieder geval niet door na te laten op te treden als het echt nodig is. U kunt er vanuit gaan dat er niet wordt opgetreden als het niet nodig is, maar in geval van reële, serieuze twijfel moet de overheid die risico's niet willen nemen. Dat is de afweging geweest en dat is terecht geweest.

CARASSO:
De mensen moeten verder een beetje rustig blijven en niet te veel schrikken.

KOK:
In ieder geval niet ons laten opjuinen in een soort rellerigheid. Allemaal gasmaskers allemaal kopen, soms heel wilde verhalen in kranten en dan is het gekste nog niet gek genoeg. We moeten wel een beetje nuchter blijven. Het is sinds een paar weken geleden



allemaal toch indringender geworden. We weten niet wat er nog meer volgt in Amerika. Iedereen stelt zich de vraag wat er gaat gebeuren richting Afghanistan? Wat geeft dat weer voor reacties? Je ziet in je eigen samenlevingen hier en daar spanningen, spanningshaarden en dingen die ook weer niet deugen. Ruiten ingooien, meldingen richting moskeeën of moslimscholen en dat soort dingen. Er is allerminst reden om nonchalant te zijn. Allerminst reden om te zeggen, nou ja, er is eigenlijk niks aan de hand, we hoeven niet zo op te letten. We moeten echt met elkaar goed oppassen, maar niet in paniek raken en niet overdrijven.

CARASSO:
Voor wat betreft die spanningen, die anti-islamitische stemming die er is, zou zijn, dat is een beetje lastig om in te schatten hoe groot dat nu is. U bezoekt vandaag een moskee. Bent u eigenlijk wel eens in Nederland in een moskee geweest?

KOK:
Ja. Daar ben ik wel geweest. Ik heb wel eens vaker aan werkbezoeken gedaan. Ik ga daar nu naar toe, omdat ik dit een moment vind met die aanwezigheid - ik zal de komende tijd ook andere dingen op dit terrein met die aanwezigheid doen - te laten zien waar we staan als het gaat om respect, tolerantie en verdraagzaamheid naar elkaar toe. Dat is als symbool heel belangrijk.

CARASSO:
Maar is het meer dan een symbool? Wat kan het helpen?

KOK:
Ik denk dat het belangrijk is, omdat je laat zien dat we, zolang we ons aan de wet en aan de regels van onze democratie houden, er allemaal bij horen. Als er een gevoel zou ontstaan of groeien, bijvoorbeeld in die wereld dat men met scheve ogen wordt aangekeken, omdat men anders is of omdat men van elders komt, dan zal ik dat met een bezoek aan een moskee niet kunnen wegnemen. Maar ik denk toch dat het van betekenis is. Ik zal andersom ook tegen de mensen daar zeggen dat men op moet passen dat men bijvoorbeeld bepaalde incidenten die er in hun richting de afgelopen tijd zijn geweest niet generaliseert. Het is niet zo dat als een paar oproerkraaiers of relschoppers stenen door de ruiten van een moslimschool gooien, de hele Nederlandse jeugd anti-moslim of anti-islam zou zijn. We moeten allemaal vreselijk oppassen dat we niet in generaliseringen en overdrijvingen vervallen. Juist in een tijd waarin het allemaal ongemakkelijker is, een beetje onveiliger lijkt, de wereld een beetje bedreigender is geworden, hebben we gauw de neiging om een ander die anders is een beetje de schuld te geven. Misschien mensen die van elders zijn gekomen die denken, we worden in Nederland niet echt geaccepteerd of Nederlanders die zeggen: ja mensen die van buiten... Dat soort vooringenomenheden moet je proberen weg te nemen. Dat kun je het beste doen door ook bij de mensen te zijn.

CARASSO:
Daar was al toe opgeroepen door een aantal Marokkaanse en Turkse organisaties. Die zeiden: premier Kok moet een bezoek brengen aan een moskee. Heeft u het idee dat u op dat gebied te kort bent geschoten, dat u nu opeens naar een moskee gaat?



KOK:
Nee. Geen sprake van. Je kunt niet alles te gelijk. Je hebt een vol programma met van alles en nog wat.

CARASSO:
Dus het is niet naar aanleiding van die oproep dat u naar de moskee gaat?

KOK:
Nee. Het is niet omdat ik voelde dat ik iets verplicht was. Het is wel een diep gevoelde opvatting bij mij dat ook dit soort activiteiten, vormen van aanwezigheid, kunnen bijdragen tot het versterken van het gevoel dat we er samen voor staan. Daar kan de minister-president een bepaalde rol in vervullen door te luisteren naar mensen, door ook zijn opvatting te geven.

CARASSO:
U heeft het over andere maatregelen, andere dingen die u wil gaan doen. Waar moeten we dan aan denken?

KOK:
Ik heb nog wel wat meer werkbezoeken op het programma staan. Dat zal wel allemaal blijken.

CARASSO:
Andere moskeeën?

KOK:
Nee hoor, andersoortige activiteiten.
(letterlijke tekst, ongecorrigeerd, JBr)



Deel: ' KOK over mogelijke spanningen in Nederlandse samenleving '




Lees ook