van: afdeling Communicatie, Annewien Mol, tel.
010 - 217 67 17
aan: Nieuwsbank

PERSBERICHT maart 1999
 
 
Kanonnen, klokken en kandelaars
Koper en brons uit Rotterdam in Het Schielandshuis  
Rotterdams gietwerk in koper en brons staat centraal in de tentoonstelling Kanonnen, klokken en kandelaars die van 9 april tot en met 5 september
1999 in Het Schielandshuis is te zien. Eveneens in Het Schielandshuis toont De Atlas Van Stolk van 26 maart tot en met 27 juni onder de titel Kandelaars, kasten en keukengerei prenten waarop huisraad van koper en andere huishoudelijke voorwerpen zijn afgebeeld.

Rijke historie
De opstelling `Kanonnen, klokken en kandelaars´ toont de rijke historie en de veelzijdigheid van de Rotterdamse koper- en bronsproductie: bronzen luiklokken, sierkanonnen en vijzels, geelkoperen kroonluchters, kandelaars, doopbekkenhouders en lezenaars. Een deel van de opgestelde voorwerpen is afkomstig uit de collectie van het Historisch Museum Rotterdam. Dit materiaal is aangevuld met bruiklenen uit binnen- en buitenland. Zo zijn er vijzels te zien uit de collectie van het Rijksmuseum te Amsterdam, de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in Brussel en uit het Museum für Kunst und Gewerbe te Hamburg. Ook veel kerken hebben hun medewerking verleend en hebben hun lezenaar of kroonluchter in bruikleen gegeven. Hierdoor is een representatief overzicht ontstaan van de omvangrijke productie van de Rotterdamse gieters.

Rotterdamse gieters
De tentoonstelling opent met een reconstructie van de winkel en werkplaats van de Rotterdamse geelgieter Aernout Specht uit circa 1725. De bedrijvigheid is hier nog bijna te voelen! Van Specht zijn twee koperen kroonluchters uit 1709 bewaard gebleven, destijds gemaakt voor de Hervormde kerk te Zevenhuizen. Van zijn zoon Johannes zijn bronzen sierkanonnen, luiklokken en vijzels en geelkoperen kerklezenaars in de tentoonstelling opgenomen. Heel bijzonder is de verguld koperen lezenaar, oorspronkelijk afkomstig uit het kerkgebouw van de Remonstrants-Gereformeerde Gemeente aan de Vissersdijk te Rotterdam. De zeer zware geelkoperen lezenaar is sierlijk vormgegeven met voluten, vogels en bloemen.

Een vijzel van Otto Bakker uit 1763 draagt het opschrift ´herbarum subiecta potentia nobis´. Deze Latijnse spreuk, ´de kracht van de kruiden is aan ons onderworpen´, is geciteerd uit de Metamorfosen van Ovidius en verraadt meteen de afkomst van de vijzel; opdrachtgever was het Rotterdamse apothekersgilde die deze spreuk als motto op hun gildezegel gebruikte!

Een scheepskanon met het wapen van de Admiraliteit op de Maze van Arent van der Put uit 1618 laat zien dat ook wapentuig uitbundig werd versierd. Dit kanon, een `15 ponder´ met een gewicht van circa 2000 kilo, zal met de hulp van de Koninklijke Landmacht worden getransporteerd en op het plein voor het museum worden geplaatst. Een ander zwaargewicht op de tentoonstelling is een heiblok uit 1705 van Quirijn de Visser dat zo'n 400 kilo weegt. Dit heiblok was rond
1900 nog in gebruik bij Gemeentewerken Rotterdam en werd in 1912 overgedragen aan het Historisch Museum Rotterdam.

brons op straat
Ook wordt op de tentoonstelling aandacht besteed aan de bronzen beelden die het straatbeeld in Rotterdam sieren, zoals De Verwoeste Stad van Ossip Zadkine, het na zijn val gerestaureerde Erasmusbeeld van Hendrik de Keijzer, het beeld De Belichaamde Eenheid dat Wessel Couzijn voor Unilever maakte en Monsieur Jacques van Wenckebach aan de Coolsingel. Van al deze beelden zijn kleine versies in brons opgenomen in de tentoonstelling.

Kandelaars, kasten en keukengerei
Aansluitend op de tentoonstelling Kanonnen, klokken en kandelaars toont de Atlas Van Stolk circa tachtig prenten en tekeningen van huisraad waarin ook koperen voorwerpen voorkomen. Leidraad voor de expositie zijn de fraai ingekleurde zeventiende- eeuwse prenten uit het boek ´Leerzaam Huisraad´ van Jan Luiken waarvan een aantal is te zien op de tentoonstelling. Deze prenten worden aangevuld met tekeningen en prenten uit de zeventiende, achttiende en negentiende eeuw.

De gravure uit Jan der Heyden´s Brandspuitenboek uit 1690 toont de doorsnee van een huis met de inrichting tijdens een felle brand. Ondanks die brand krijgen we toch een goed beeld van het interieur met haar kasten, kisten en ander huisraad. Op een prent van Geertruid Roghman zien we de uitstalling van keukengerei en de haardplaats. Zeer fraai zijn ook de minutieus uitgevoerde pen- en waterverftekeningen van kapitein Daniel Gevers van Endegeest. Zij tonen enkele interieurs van eenvoudige boerenwoningen, getekend tijdens de Belgische Opstand rond 1830.

Activiteitenprogramma
Bij de tentoonstelling wordt een gevarieerd activiteitenprogramma aangeboden waarbij de bezoeker op een andere manier kennis kan maken met de vele toepassingen van koper en brons. In het programma zijn onder meer een beeldenroute door het Rotterdamse centrum, een koper- en bronstaxatiemiddag, optredens van koperblazers en een filmprogramma opgenomen. Bij Kanonnen, klokken en kandelaars verschijnt een geïllustreerde catalogus waarin ook de resultaten van het onderzoek naar Rotterdamse koper- en bronsgieters worden gepresenteerd. De Atlas Van Stolk geeft bij Kandelaars, kasten en keukengerei een geïllustreerd vouwblad uit.  
 
tentoonstelling: Kanonnen, klokken en kandelaars - Koper en brons uit Rotterdam
(9 april t/m 5 september 1999)
Kandelaars, kasten en keukengerei - Huisraad op prent en tekening (26 maart t/m 27 juni 1999)
lokatie : Het Schielandshuis, Korte Hoogstraat 31, 3011 GK, Rotterdam, tel. 010-2176767
openingstijden: di t/m vrij 10.00 - 17.00 uur, za-, zon- en feestdagen 11.00
- 17.00 uur
bereikbaarheid: metro, halte Beurs/Churchilplein; tram, lijn 1, 3, 6, 13, 17 en 20; bus, lijn 32 en 49

Deel: ' Koper en brons uit Rotterdam in Het Schielandshuis '




Lees ook