Ministerie van Justitie

Korthals: Maatregelen tegen smokkel handvuurwapens 5 juli 2002

Minister Korthals wil de illegale handel van handvuurwapens verder aan banden leggen. Hij denkt daarbij aan verbetering van de controle op inkomende wapenzendingen, hechtere internationale politiële samenwerking met Europol en landen waar illegale handvuurwapens vandaan komen. Ook wil hij een gerichte opsporing van criminele groeperingen die zich bezig houden met handel in illegale wapens en stimulering van de toepassing van het preventief fouilleren in risicogebieden. De bewindsman reageert hiermee op de uitkomsten van een onderzoek naar smokkel van handvuurwapens vanuit voormalige Oostbloklanden naar Nederland. Het onderzoek dat werd uitgevoerd door het Instituut voor Sociaal-wetenschappelijk Beleidsonderzoek van de Katholieke Universiteit Brabant, is vandaag naar de Tweede Kamer gestuurd.

Maatregelen

De aangekondigde maatregelen volgen op eerdere initiatieven (landelijke inzamelingsacties en verhoging strafmaat vuurwapenbezit en
-handel) om de vuurwapencriminaliteit aan te pakken. Het besluit om onderzoek te doen naar illegale handel van handvuurwapens vanuit voormalige Oostbloklanden heeft te maken met het feit dat bij politie en justitie nog te weinig bekend is over de aard en omvang van die handel. Ook waren er aanwijzingen dat met de val van de Berlijnse muur de smokkel van wapens naar West-Europa zou zijn toegenomen.

Het onderzoek levert veel bruikbare gegevens op. Het vergroot niet alleen de kennis en het inzicht omtrent de herkomst van een aanzienlijk deel van de illegale wapens die jaarlijks Nederland binnenkomen, maar bevordert ook gerichte opsporing van criminelen die zich met illegale wapenhandel bezig houden.

Resultaten

Volgens de onderzoekers komen jaarlijks ongeveer 2000 tot 4000 vuurwapens Nederland binnen uit voormalige Oostbloklanden. Het gaat vooral om in Kroatië en Tsjechië gefabriceerde wapens. Vrijwel alle machinepistolen in het Nederlandse criminele circuit zijn afkomstig uit deze landen. Pistolen vormen echter de hoofdmoot van de smokkel. Criminele groeperingen in met name Amsterdam en Rotterdam zijn verantwoordelijk voor deze smokkel. De importeurs zijn vooral in Nederland woonachtige (voormalige) Joegoslaven. Hun aantal wordt geschat op 15 tot 25. Het totaal aantal wapens dat elk jaar naar Nederland wordt gesmokkeld wordt geschat op 9000 tot 18.000.

Fabriek

De vuurwapens die in beslag zijn genomen, zijn vrijwel altijd fabrieksnieuw of omgebouwd. In Kroatië vindt legale productie plaats van pistolen van het merk HS. Daarnaast worden UZI-machinepistolen en andere merken nagemaakt. Ook worden in Kroatië wapens in illegale workshops gerecycled. De Tsjechische firma CZ fabriceert legaal zowel pistolen als machinepistolen. Al deze merken en typen duiken op in het Nederlandse illegale circuit.

Na de val van de Berlijnse muur zijn in Nederland nauwelijks vuurwapens terechtgekomen uit grote restpartijen, een vrees die begin jaren negentig sterk speelde. Deze grote partijen, veelal afkomstig uit de voormalige Sovjet-Unie, hebben vooral hun weg gevonden naar conflicten op de Balkan en in Afrika. De smokkel vanuit Klein-Joegoslavië is vanaf 1999 tot stilstand gekomen, nadat door de bombardementen van de NAVO de vuurwapenfabrieken in dat land werden vernield.

Importeurs

De Nederlandse politie neemt jaarlijks ongeveer 400 tot 500 vuurwapens in beslag die afkomstig zijn uit voormalige Oostbloklanden. Ongeveer een kwart daarvan is het resultaat van grotere opsporingsonderzoeken. Uit die onderzoeken blijkt dat importeurs partijen van 100 tot 200 vuurwapens naar Nederland smokkelen en die vervolgens afzetten via een klein netwerk van tussenhandelaren. Om de kans op ontdekking te verkleinen worden de vuurwapens zoveel mogelijk verkocht aan vertrouwde afnemers: bekenden in het criminele circuit. Andere importeurs zorgen er voor dat wapens pas worden binnengehaald wanneer een afnemer is gevonden voor vijf tot tien vuurwapens.

Op een pistool valt een winst te maken van ongeveer 600 euro. De financiële opbrengsten van vuurwapenhandel zijn dan ook beperkt in vergelijking met de drugshandel. Handel in vuurwapens levert echter wel status op in het criminele circuit. De vuurwapenhandel is vaak slechts één onderdeel van de criminele activiteiten, naast bijvoorbeeld de drugshandel.

Bron: Directie Voorlichting

Deel: ' Korthals Maatregelen tegen smokkel handvuurwapens '




Lees ook