Nederlandse Vereniging van journalisten

Irene Konings en Thomas Bruning:
Kritisch justitie blijven volgen

Door Connie Wiering

In de afgelopen jaren werd de relatie tussen pers en justitie er niet beter op. Het dossier waarin inbeslagnames van journalistiek materiaal wordt verzameld, groeit gestaag. Super-PG Joan de Wijkerslooth belooft beterschap. `We zullen heel kritisch bekijken of verbeteringen daadwerkelijk in gang worden gezet.' Een gesprek met scheidend NVJ-secretaris Irene Konings en Thomas Bruning, die haar opvolgt als plaatsvervangend algemeen secretaris.

Irene Konings verlaat na ruim negen jaar de NVJ om rechter te worden. De vaardigheden die ze binnen de vereniging opdeed, zijn straks heel goed bruikbaar verwacht ze. 'Bijvoorbeeld de technieken die je gebruikt bij onderhandelen. De contacten die je moet onderhouden met zowel werkgevers als leden. Je leert hier goed luisteren én duiden, standpunten helder formuleren'.
Konings werkte bij de NVJ op de terreinen auteursrecht, individuele belangenbehartiging en de Raad voor de Journalistiek. De laatste jaren was Konings behalve secretaris van de sectie freelance ook plaatsvervangend algemeen secretaris van de NVJ. Ze hield zich bezig met onder meer justitie en pers, bronbescherming en overheidscommunicatie. Thomas Bruning neemt die taken over als nieuwe waarnemend algemeen secretaris. Hij blijft daarnaast werkzaam als NVJ-secretaris voor de omroep en persbureaus.

Verharding
De relatie tussen pers en justitie vindt Konings al enkele jaren vertroebeld. `Vooral in de periode dat Spits-journalist Koen Voskuil in gijzeling was genomen, werd die verharding zichtbaar', zegt Irene Konings `Het overleg tussen de NVJ en het ministerie van Justitie over de notitie dwangmiddelen werd toen zelfs opgeschort.' Pas twee jaar later werd weer een ontmoeting geregeld tussen de NVJ, samen met het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren, en super-PG, Joan de Wijkerslooth om met elkaar te praten over de - beperkte - speelruimte voor journalisten. De Wijkerslooth heeft beloofd dat de communicatielijnen met het OM korter worden. Hij toont zich bovendien bereid om in beslag genomen beeldmateriaal te verzegelen. Er zal dan geen gebruik van worden gemaakt totdat de rechter heeft gesproken. Irene Konings en Thomas Bruning verwachten naar aanleiding van het gesprek een beter gecoördineerd beleid. `Dat is ook hard nodig na de vele incidenten van de afgelopen jaren, waarbij justitie in onze ogen wel erg makkelijk naar het middel van inbeslagname van journalistiek materiaal grijpt. We zullen heel kritisch bekijken of verbeteringen daadwerkelijk in gang worden gezet.'

Dossier
De NVJ houdt verder de vinger aan de pols met de aanleg van het dossier Strafblad Justitie op VillaMedia, waarin incidenten tussen justitie en pers worden verzameld. Een voorbeeld. Bij RTV Oost werd afgelopen voorjaar een inval gedaan, waarbij 229 videobanden - het ging justitie om de rellen tijdens de voetbalwedstrijd tussen FC Twente en FC Groningen - in beslag werden genomen. De omroep diende een klacht in bij de arrondissementsrechtbank in Almelo, maar deze oordeelde dat het opeisen van het videomateriaal terecht was. Inmiddels is RTV Oost in hoger beroep gegaan.
Bruning: `We ondersteunen de klacht van RTV Oost en wijzen de inbeslagname volledig van de hand. Journalisten worden als verlengstuk van justitie gebruikt en dit brengt hun onafhankelijke positie in gevaar.'
In het dossier Strafblad Justitie groeit de reeks incidenten met de maand. `De naam strafblad wordt ons niet in dank afgenomen', zegt Konings. `De inventarisatie is echter nodig en maakt op den duur de ernst en de omvang van de incidenten tussen justitie en pers zichtbaar.'

Belemmerd
De NVJ benadrukt keer op keer dat de algemene journalistiek in het geding komt als journalisten worden belemmerd in de uitvoering van hun werk. Konings maakt een korte balans op: `Journalisten worden op afstand gehouden tijdens de "biggen-affaire"; kunnen hun werk niet uitvoeren tijdens popconcerten of bij gemeenteraadsvergaderingen; de toegang wordt ontzegd in de rechtszaal, zoals bij de openbare zitting tegen de verdachten van S.A. Fireworks' En - recent - de rijksvoorlichtingsdienst wijst slechts enkele media aan om de minister-president naar Screbrenica te vergezellen. `Je moet duidelijk laten merken dat je dat als NVJ afkeurt', aldus Konings en Bruning. 'Overigens was de RVD wel gevoelig voor onze reactie.'

Deel: ' Kritisch justitie blijven volgen '




Lees ook