De Nederlandsche Bank NV
Afdeling Externe betrekkingen en voorlichting

15 september 1999

Kwartaalbericht DNB september 1999

Woensdag 15 september 1999 publiceert de Nederlandsche Bank (hierna: de Bank) haar Kwartaalbericht september 1999. Het Kwartaalbericht is recentelijk aangepast ten einde de uiteenlopende taken van de Nederlandsche Bank op monetair, toezichts- en betalingsverkeerterrein beter tot uitdrukking te kunnen brengen.

Winstgevendheid Nederlandse banken fors gestegen

Uit de halfjaarcijfers van negen representatieve kredietinstellingen, die samen 92% van het Nederlandse bankwezen uitmaken, blijkt dat de winstgevendheid van deze groep banken in Nederland in de eerste helft van 1999 32% hoger is uitgevallen dan gedurende dezelfde periode vorig jaar. Deze negen kredietinstellingen verwachten in de tweede helft van dit jaar een verdere winstgroei te kunnen realiseren, zodat zij 1999 met een hogere totale winst zullen afsluiten dan 1998.

Onderzoek naar groei kredietverlening aan particulieren gestart

De groei van de bancaire kredietverlening aan de particuliere sector blijft nog steeds hoog. De Nederlandsche Bank heeft reeds eerder aandacht gevraagd voor de ontwikkelingen op de Nederlandse huizen- en hypotheekmarkt. De risico's voor huiseigenaren die reeds langere tijd geleden een huis hebben gekocht zijn beperkt, maar onder de jongere generaties huiseigenaren bevinden zich huishoudens die door een eventuele rentestijging, in combinatie met een daling van de huizenprijzen, in financiële problemen kunnen komen. Dit geldt ook voor huizenbezitters die de sterke stijging van de overwaarde van hun woningen te gelde hebben gemaakt via een verhoging van de hypotheek en deze middelen hebben belegd. In dit Kwartaalbericht worden de opvattingen van de Bank nog eens onderbouwd.

Omdat de Bank de forse groei van de bancaire kredietverlening moeilijk kan verklaren, heeft de Bank besloten, in nauwe samenwerking met de banken, een nader onderzoek te starten naar de kredietverlening van banken aan bedrijven en particulieren, waaronder hypothecaire kredieten. Dit onderzoek wordt uitgevoerd met inschakeling van de externe accountants van de elf grootste banken. Wat betreft de kredietverlening door niet-banken, heeft de Bank over dit onderzoek contact met andere toezichthouders. Overigens is de financiële positie van het collectieve Nederlandse bankwezen voldoende solide om eventuele verliezen op de hypotheekportefeuille op te vangen, zonder dat de stabiliteit van het financiële bestel wordt aangetast.

Aandacht voor transparantie financiële producten

Consumenten kunnen steeds moeilijker de details en risico's van aangeboden financiële producten, waaronder allerlei complexe hypotheekvormen, beoordelen. De Bank zal dan ook bevorderen dat de productinformatie van instellingen verbetert. Dit is onder meer een taak van de Sectie Consumentenzaken, Integriteitstoezicht en Handhaving van het Directoraat Toezicht, die per 1 juli jl. operationeel is geworden. Waar nodig zal de Bank instellingen voorschrijven welke informatie aan consumenten moet worden verstrekt. Speciale aandacht is er voor tussenpersonen, die op basis van een vrijstellingsregeling onder de Wet toezicht kredietwezen (1992) niet onder toezicht staan van de Bank, maar wel producten aanbieden van onder toezicht staande instellingen. Tussenpersonen dienen op het gebied van productvoorlichting dezelfde regels in acht neemt als de instelling die onder toezicht staat.

Daling bankbiljettencirculatie zwakt af

In het Kwartaalbericht wordt verder aandacht besteed aan recente ontwikkelingen met betrekking tot het betalingsverkeer. De waarde van de bankbiljettencirculatie is sinds begin 1998 gedaald. In de loop van dit jaar is de daling, die eind februari 1999 het sterkst zichtbaar was, echter afgezwakt. Geschat wordt dat nog steeds ongeveer 85% van het aantal betalingen in de detailhandel contant wordt verricht. Dit is ongeveer de helft van de omzet van alle betalingen in de detailhandel. Het gebruik van de chipkaartbeurzen is nog beperkt, maar ook PIN-betalingen kwamen langzaam op gang. Thans worden voor 1999 ongeveer 700 miljoen PIN-transacties verwacht, hetgeen neerkomt op een groei van 100 miljoen transacties ten opzichte van vorig jaar, met een bijbehorende omzetstijging van NLG 10 miljard. De Bank verwacht dat de afspraak van de banken om de infrastructuur geschikt te maken voor gebruik van zowel de `chipknip' als de `chipper' een stimulans is voor een verdere toename van elektronische betaalvormen. Een toename van het elektronische betalingsverkeer zal de invoering van de chartale euro op 1 januari 2002 vergemakkelijken.

Produktie eurobankbiljetten gestart

In juli van dit jaar is begonnen met de massaproductie van eurobankbiljetten door Joh. Enschedé. In Nederland is men gestart met de productie van EUR 100 biljetten, waarna de productie van de EUR 50 ter hand zal worden genomen. Tot september 2001 moeten ongeveer 600 miljoen eurobankbiljetten worden gedrukt, waarvan 2/3 deel is bestemd voor de vervanging van de guldenscirculatie. Het overige deel betreft distributie- en reservevoorraden. Ook de productie van euromunten door de Nederlandse Munt in Utrecht is in volle gang. Ultimo juli van dit jaar was ruim 10% van de benodigde hoeveelheid Nederlandse euromunten gereed en in het opslag- en distributiecentrum te Lelystad opgeslagen.

Overige onderwerpen in het Kwartaalbericht

De Europese Centrale Bank is verantwoordelijk voor het bereiken en handhaven van prijsstabiliteit in het eurogebied. Voorzover in een individuele lidstaat de inflatie te zeer afwijkt van het EMU-gemiddelde ligt een verantwoordelijkheid bij overheid en sociale partners. Ofschoon de bijdrage van met name de overheid aan de inflatietoename moeilijk is vast te stellen en de overheid niet altijd direct de inflatie kan beïnvloeden, zou bij de timing van overheidsmaatregelen rekening kunnen worden gehouden met de invloed hiervan op het inflatiebeeld. Dit geldt uiteraard ook voor de loonafspraken die sociale partners maken.

In het Kwartaalbericht worden scenario's gepresenteerd - doorgerekend met het meerlandenmodel EUROMON van de Bank - met betrekking tot de gevoeligheid van de Europese economie voor onder andere het overheidsbeleid, een mutatie van het consumenten- en producentenvertrouwen en een stijging van de lange rente.

In dit Kwartaalbericht wordt voorts aandacht besteed aan de recente afspraken om tot een transparanter internationaal financieel stelsel te komen. Het wordt als steeds belangrijker ervaren om marktpartijen meer informatie te geven met betrekking tot allerlei economische en financiële variabelen. Minder onzekerheid over deze data zou de onrust op financiële markten kunnen beperken. In een artikel wordt een overzicht gegeven van de recente initiatieven ter zake.

Voor vragen of nadere informatie kunt u zich wenden tot drs. O.C.H.M. Sleijpen, woordvoerder van de Nederlandsche Bank (tel: 020-524 3100). U kunt het Kwartaalbericht bestellen bij de Afdeling Externe betrekkingen en voorlichting van de Bank (tel: 020-524 2333) of `downloaden' vanaf de Website van de Bank (www.dnb.nl).

Deel: ' Kwartaalbericht DNB september 1999 '




Lees ook