Persbericht Algemene Rekenkamer


Bescherming natte natuurgebieden toe aan actieve coördinatie
29 april 1999

Nederland heeft internationale afspraken over de bescherming van natte natuurgebieden, zogenoemde ‘wetlands’, de afgelopen jaren matig tot zwak nageleefd. De afspraken zijn weliswaar vertaald in nationaal natuurbeleid, maar het verantwoordelijke Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (LNV) houdt te weinig de vinger aan de pols als het gaat om de uitvoering van dit beleid. De Rekenkamer vindt dat het Ministerie van LNV ervoor moet zorgen dat de afspraken tijdiger, systematischer en nauwgezetter worden nageleefd. Dit staat in het rapport Naleving internationale afspraken over wetlands, dat de Algemene Rekenkamer vandaag publiceert.

Voorbeelden van Nederlandse wetlands zijn natte graslanden, vennen, rivieren en ondiepe kustwateren. Deze gebieden zijn van levensbelang voor tal van plant- en diersoorten. De bescherming van de natuurwaarden van wetlands is vastgelegd in het zogenoemde Ramsarverdrag uit 1971 (door Nederland geratificeerd in 1980) en in twee Europese richtlijnen, te weten de Vogelrichtlijn van 1979 en de Habitatrichtlijn van 1992.

Belangrijke verplichtingen voor de verdragslanden zijn het inventariseren van wetlands en de problemen die er spelen, het verstandig reguleren van de verschillende gebruiksfuncties van wetlands (zoals waterberging, visserij, recreatie), het maken van beheer- en herstelplannen en het vaststellen van prioriteiten daarvoor. Volgens de Rekenkamer is Nederland deze verplichtingen veelal matig tot zwak, en op een enkel punt níet nagekomen. Alleen aan het maken van beheer- en herstelplannen voor wetlands voldoet Nederland goed, maar de uitvoering van deze plannen verloopt traag.

Van de verdragslanden wordt ook gevraagd om in aanmerking komende natuurgebieden officieel als wetland ‘aan te wijzen’. Deze aanwijzing brengt dan nog extra verplichtingen met zich mee, zoals het melden van processen die deze wetlands bedreigen en het compenseren van ontstane schade. Wat de aanwijzingen betreft heeft Nederland recentelijk een inhaalslag gemaakt, maar de Rekenkamer wijst erop dat het nu aankomt op een gebiedsgerichte inventarisatie van knelpunten en een prioriteitstelling voor de aanpak daarvan.

De Rekenkamer benadrukt dat de coördinatie van het wetlandsbeleid moet verbeteren. Zij beveelt de staatssecretaris van LNV daarom aan nadere afspraken te maken met de lagere overheden over de wijze waarop zij het wetlandsbeleid uitvoeren, en scherper toe te zien of het daadwerkelijk zo gebeurt. Ook dient de staatssecretaris heldere afspraken te maken met andere betrokken ministeries (met name Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM) en Verkeer en Waterstaat (V&W)) over taken en verantwoordelijkheden ten aanzien van het wetlandsbeleid. Juist in het planologisch volle Nederland is een goede coördinatie van het beleid van groot belang. Daarnaast dient het Ministerie van LNV duidelijke criteria te ontwikkelen waarmee beoordeeld kan worden of er sprake is van een ‘verstandig gebruik’ van wetlands. Besluiten over wetlands moeten bovendien zorgvuldiger worden vastgelegd.

De vier betrokken bewindspersonen hebben in hun reactie op het onderzoek verschillende accenten gelegd.

De minister van VROM heeft aangegeven de constateringen van de Rekenkamer, ondanks het kritische karakter ervan, te beschouwen als een ondersteuning van zijn inzet op het terrein van het wetlandsbeleid. De staatssecretaris van V&W liet weten dat zij het met de Rekenkamer eens is dat de informatie over de voortgang van het wetlandsbeleid toegankelijker zou moeten zijn. De minister van Buitenlandse Zaken meldde dat hij nauwelijks bemoeienis heeft met de nationale uitvoering van de internationale afspraken over wetlands.

De staatssecretaris van LNV ten slotte, heeft laten weten dat zij de conclusies slechts ten dele kan onderschrijven. Niettemin heeft zij toegezegd de aanbevelingen van de Rekenkamer ter harte te zullen nemen. Zij is niet ingegaan op het belang van een betere coördinatie van het wetlandsbeleid.

Deel: ' LNV moet zorgen voor betere naleving afspraken over wetlands '




Lees ook