European Commission

IP/02/825

Brussel, 5 juni 2002

Naar betere overlegprocedures en een ruimere verantwoordingsplicht: moderniseringsprogramma voor een doorzichtigere en betere Europese wetgeving

Voorzitter Romano Prodi heeft vandaag een eerste reeks initiatieven voorgesteld waarmee wordt tegemoet gekomen aan de verbintenis die in het Witboek inzake Europese Governance is aangegaan om de Europese instellingen beter te doen functioneren. Aan die verbintenis kan nu reeds tegemoet worden gekomen zonder dat de Europese verdragen hoeven te worden gewijzigd. Het gaat erom de EU in staat te stellen haar taak beter te vervullen, niet om nieuwe bevoegdheden en regels in te voeren. Deze initiatieven zullen leiden tot meer openheid en een grotere doeltreffendheid van de werkmethoden van de EU. Zij zullen tevens de voorstellen over de toekomst van de EU die de Commissie aan de Conventie heeft voorgelegd, aanvullen. De Commissie verzoekt de andere instellingen en de lidstaten zich bij dit initiatief aan te sluiten door ten volle hun rol te spelen bij het toegankelijker en controleerbaarder maken van de EU-procedures. Een actieplan voor een betere regelgeving zal leiden tot de verbetering en vereenvoudiging van de regelgeving van de EU door de wetgeving doelgerichter en minder complex te maken. Er zullen minimumnormen worden ingevoerd voor de raadpleging tijdens de fase waarin de beleidsmaatregelen worden ontwikkeld. Deze zullen leiden tot een grotere betrokkenheid van het publiek, en een eerlijke een doorzichtige dialoog tussen de diensten van de Commissie en het publiek garanderen. Een nieuw mechanisme zal leiden tot de verbetering van de kwaliteit van de EU-wetgeving, omdat zal worden onderzocht welke gevolgen de voorstellen op economisch, sociaal en milieugebied hebben.

Voorzitter Prodi verklaarde: "De Europese wetgeving wordt steeds complexer. Alle Europese instellingen moeten zich extra inspannen om de regelgeving te vereenvoudigen teneinde de kostprijs van de economische activiteit in Europa te verminderen en de burgers meer rechtszekerheid te bieden".

Hij wees erop dat een akkoord tussen de Europese instellingen nodig is en voegde daaraan toe: "De Commissie heeft een hervormingsproces op gang gebracht teneinde het hoofd te kunnen bieden aan nieuwe uitdagingen. Ik verzoek de Europese Raad in Sevilla zijn politieke steun te verlenen voor de hervorming van de Raad van Ministers in het kader van het huidige Verdrag. Onze inspanningen om de openheid te vergroten en de verantwoordingsplicht te verruimen zullen hierdoor worden aangevuld".

Een hervorming van de "governance" betekent dat de wijze waarop de instellingen van de EU en de nationale autoriteiten in het kader van het huidige Verdrag functioneren, moet worden gewijzigd. Het doel hiervan is de wijze waarop de regelgeving en de beleidsmaatregelen worden voorbereid en uitgevoerd, te verbeteren.

De instellingen van de EU moeten opener en doeltreffender functioneren. Hiervoor is een actieve samenwerking tussen het Parlement, de Raad en de Commissie vereist, waarbij ook de regeringen van de lidstaten betrokken zijn. Een gezamenlijke inspanning is van essentieel belang om alle belanghebbende partijen en het Europese publiek in het algemeen bij dit proces te betrekken en dit aldus opener en beter controleerbaar te maken.

De aanpassing en de vernieuwing van de "communautaire methode " (zie memo/02/102) staat zowel in het kader van de werkzaamheden van de Conventie over de toekomst van Unie als in het kader van de verbetering van de Europese "governance" centraal. De Conventie bereidt nieuwe structuren voor die ervoor moeten zorgen dat een verruimde EU doeltreffend en democratisch functioneert. Zij zal belangrijke wijzigingen van de Europese Verdragen voorbereiden. Tegelijkertijd moeten alle EU-instellingen opnieuw de wijze onderzoeken waarop zij thans werken en onmiddellijk met de uitvoering van het hervormingsprogramma beginnen. Dat is de situatie waarin de beslissingen van vandaag moeten worden genomen.

Interinstitutioneel akkoord

Om de kwaliteit van de regelgeving te verbeteren, is het nodig dat door het Europees Parlement en de Raad, de twee wetgevende organen van de EU, belangrijke wijzigingen worden aangebracht. De Commissie verzoekt de genoemde organen een interinstitutioneel akkoord inzake een betere regelgeving te sluiten. Dit sluit aan bij de conclusies van de Europese Raad van Lissabon in 2000, tijdens welke de instellingen en de lidstaten werd verzocht een gecoördineerde strategie ter vereenvoudiging en verbetering van de regelgeving vast te stellen.

Dit akkoord zou de inhoud van richtlijnen moeten beperken tot hetgeen werkelijk op Europees niveau moet worden geregeld; het zou de beoordeling van de gevolgen van de amendementen die door het Parlement en de Raad worden voorgesteld moeten bevorderen en het zou ertoe moeten leiden dat de wetgeving sneller wordt aangenomen.

Het akkoord zou een werkprogramma voor de verschillende instellingen moeten omvatten teneinde de huidige geldende EU-wetgeving tegen januari 2005 met ten minste 25% te kunnen reduceren. Het Parlement en de Raad zouden maatregelen moeten nemen om dit doel te bereiken. Er zou moeten worden gezorgd voor een permanente interinstitutionele samenwerking om toe te zien op de tenuitvoerlegging van het actieplan. De Commissie zal in haar jaarlijks verslag over de toepassing van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel verslag uitbrengen over de geboekte vooruitgang.

De Commissie zal in ieder geval in ruimere mate gebruik maken van de mogelijkheid wetgevingsvoorstellen in te trekken op grond van nauwkeurige criteria, in het bijzonder wanneer het Parlement en de Raad onaanvaardbare wijzigingen voorstellen, die in strijd zijn met het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel.

Actieplan

In het Actieplan voor een betere regelgeving is aangegeven welke verbeteringen in de verschillende fasen van het wetgevingsproces, van het eerste ontwerp tot de tenuitvoerlegging, zouden kunnen worden aangebracht. De EU-wetgeving zou in een minder complexe stijl moeten worden opgesteld, waardoor het de autoriteiten van de lidstaten gemakkelijker zou worden gemaakt deze ten uitvoer te leggen. De Europese wetgeving zou ook gemakkelijker te begrijpen moeten zijn voor het grote publiek.

Vanaf 2003 zal geleidelijk een systeem worden ingevoerd waardoor elk belangrijk beleidsinitiatief de volgende onderdelen zal omvatten: een overzicht van het overleg met de belanghebbenden; de resultaten van het overleg; een analyse van de verwachte gevolgen van de maatregel en de motivering van de juridische noodzaak van de maatregel op EU-niveau overeenkomstig het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel.

De Commissie zal in duidelijke bewoordingen uiteenzetten waarom het initiatief op Europees niveau vereist is.

Er zal in steeds ruimere mate gebruik worden gemaakt van gezamenlijke regelgeving, waarbij personen en organisaties zich ertoe verplichten door de EU-wetgevers vastgestelde doelstellingen te bereiken.

Bepaalde rechtsvoorschriften dienen te worden aangepast teneinde rekening te houden met de snelle wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen. Voortaan zal in bepaalde maatregelen een herzieningsclausule worden opgenomen teneinde te garanderen dat deze actueel blijven.

Opener en eerlijker overleg

Een hervorming van de "governance" impliceert een krachtiger cultuur van raadpleging en dialoog tussen het publiek en de instellingen van de EU. Met het oog op het vervullen van haar eigen taken stelt de Commissie minimumnormen voor de raadpleging voor. Deze zullen in een vroeg stadium van de beleidsvorming op een groot aantal voorstellen worden toegepast, voordat beslissingen worden genomen.

De toepassing van de normen zal bij de uitwerking van nieuwe beleidsmaatregelen duidelijk maken "wie zich tot wie richt". Al diegenen die belangstelling hebben voor een beleidsvoorstel zullen hierdoor beter en doeltreffender bij het regelgevingsproces worden betrokken. Dit zal ertoe leiden dat beter verantwoording wordt afgelegd, omdat de resultaten van het overleg en de opgedane ervaringen in de mate van het mogelijke openbaar zullen worden gemaakt.

De Commissie zal kortom op bondige wijze alle nodige informatie verschaffen om het de belanghebbenden gemakkelijker te maken hun standpunt te bepalen, zij zal daaraan een ruime verspreiding geven teneinde alle doelgroepen te bereiken en daartoe gebruik maken van gemeenschappelijke toegangspunten tot internet, zij zal voldoende tijd geven om te reageren, zij zal de ontvangst van bijdragen bevestigen, de resultaten van openbare raadplegingen op internet publiceren en alle betrokken partijen de mogelijkheid geven hun standpunt uiteen te zetten. De Commissie nodigt alle betrokken partijen uit hun mening te geven over de door haar voorgestelde normen.

Teneinde in de verschillende fasen van het regelgevingsproces de algemene toegang van de burgers tot de informatie te vergemakkelijken, zal de Commissie, samen met de andere instellingen, de internetdienst "Eur Lex" verbeteren (deze is beschikbaar op de volgende website: http://europa.eu.int/eur-lex/en/index.html).

Informatie over de verschillende thans geraadpleegde organen zal worden verstrekt via een database, zodat het publiek zich een beter beeld kan vormen van de wijze waarop de raadpleging van de civiele samenleving kan worden gestructureerd. Deze database bevat ook informatie over organisaties uit de civiele samenleving en kan via de website Europa worden geraadpleegd op het volgende adres:

http://europa.eu.int/comm/civil_society/coneccs/index_en.htm

Beoordeling van de gevolgen

De gevolgen op sociaal, economisch en milieugebied van belangrijke initiatieven zullen worden beoordeeld op het ogenblik dat de beleidsmaatregelen worden ontwikkeld. Dit nieuwe mechanisme betekent een belangrijke vooruitgang ter verbetering van de kwaliteit van regelgevings- en beleidsvoorstellen, aangezien de verschillende thans door de Commissie gebruikte effectbeoordelingsprocedures tot een geheel worden samengevoegd en worden verruimd. De resultaten van elke evaluatie zullen openbaar worden gemaakt. De tenuitvoerlegging van de Europese strategie voor duurzame ontwikkeling zal hierdoor worden bevorderd, terwijl het nieuwe systeem tevens een belangrijk hulpmiddel zal vormen bij de vaststelling van politieke standpunten, zonder evenwel in de plaats daarvan te treden. Het nieuwe systeem zal geleidelijk worden toegepast vanaf 2003.

Een dergelijke effectbeoordeling zal er ook toe bijdragen dat wordt gegarandeerd dat de Europese Unie zich niet bezighoudt met alle aangelegenheden die beter en doeltreffender op nationaal niveau kunnen worden geregeld.

Andere vervolgmaatregelen inzake "governance" zullen na de zomer worden voorgesteld. De 259 reacties op het Witboek inzake Europese "governance" kunnen worden geraadpleegd op de website: http://europa.eu.int/comm/governance/index_en.htm. Deze website zal ook informatie bevatten over het raadplegingsproces inzake de minimumnormen voor raadpleging.

Deel: ' Moderniseringsprogramma voor doorzichtigere Europese wetgeving '




Lees ook