MUSEUM HET REMBRANDTHUIS

Museum het Rembrandthuis presenteert nieuwe Rembrandt

PERSBERICHT

Museum het Rembrandthuis presenteert recent ontdekte Rembrandt
Rembrandts verborgen zelfportretten: 30 januari t/m 16 maart 2003

Op donderdag 30 januari om 12.30 wordt in Museum het Rembrandthuis een recent ontdekt zelfportret van Rembrandt gepresenteerd door Professor Ernst van de Wetering, hoofd van het Rembrandt Research Project en 'ontdekker' van het schilderij. Rondom deze ontdekking heeft Museum het Rembrandthuis de tentoonstelling Rembrandts verborgen zelfportretten georganiseerd, die t/m 16 maart te zien is.

In 1994 en 1995 onderzocht het Rembrandt Research Project een schilderij dat eruit zag als een zelfportret van Rembrandt, maar vanwege verscheidene ongebruikelijke en kwalitatief zwakke passages niet als eigenhandig kon worden geaccepteerd. Oude foto's maakten duidelijk dat het schilderij een reeks dramatische gedaanteveranderingen had ondergaan.
Uit een opname van omstreeks 1935 blijkt dat de kop toen nog was voorzien van lang haar en een opgedraaide snor. Bovendien droeg de man een bontmantel en een hoge muts waaraan een grote kwast hing. De figuur leek een Russische bojaar voor te stellen. De toenmalige eigenaar moet hebben gezien dat de muts een latere toevoeging was en hem daarom hebben verwijderd. Op een foto uit omstreeks 1950 is te zien hoe hierdoor een baret is blootgelegd. Vervolgens heeft de volgende eigenaar, een schilderijenrestaurator, ook delen van de snor en het haar verwijderd, zoals een opname van omstreeks 1980 laat zien. De verwijderde delen waren terecht als toevoegingen aan het oorspronkelijke zelfportret herkend. Maar er resteerden nog resten van de oude overschildering. Tijdens onderzoek van het schilderij in deze toestand door het Rembrandt Research Project werd een aantal verrassende ontdekkingen gedaan. Zo leek een nooit overschilderd gedeelte van het gezicht door Rembrandt zelf te zijn geschilderd. Hetzelfde gold voor de gehele achtergrond. De signatuur bleek door Rembrandt zelf in de natte verf te zijn aangebracht.
Toen onderzoek uitwees dat ook onder de nog resterende overschilderingen eigenhandige passages leken schuil te gaan, werd besloten ook deze overschilderingen te verwijderen. Na een langdurige, en wetenschappelijk begeleide, restauratie ziet het zelfportret er nu weer uit zoals het in 1634 door Rembrandt werd geschilderd.

De vermoedelijke verklaring voor de vreemde nu ongedaan gemaakte transformatie van het schilderij was een even opwindende ontdekking als die van het 'nieuwe zelfportret' zelf. Rembrandt moet vooral in zijn vroege Amsterdamse periode ten behoeve van de verkoop aan kunstliefhebbers en verzamelaars een of meer geschilderde zelfportretten in voorraad hebben gehad. Een aantal daarvan bleef onverkocht en vertoonde na verloop van tijd kennelijk geen goede gelijkenis meer met de schilder. Om die reden werden deze 'winkeldochters' als het ware gerecycled, door Rembrandt zelf of door een van zijn leerlingen.

De achtergronden van deze ontdekkingen worden uitvoerig beschreven in een speciale editie van de Kroniek van het Rembrandthuis. Het boekje bevat drie artikelen van de hand van Ernst van de Wetering. De twee laatste (een catalogustekst en een essay) zijn overgenomen uit het binnenkort te verschijnen vierde deel van A Corpus of Rembrandt Paintings. In het inleidende artikel worden deze teksten samengevat. Deze publicatie is verkrijgbaar in Museum het Rembrandthuis voor 7,50 euro.

Museum het Rembrandthuis
Jodenbreestraat 4
1011 NK Amsterdam
www.rembrandthuis.nl
Openingstijden
Ma t/m za 10.00 tot 17.00 uur
Zon- en feestdagen 13.00 tot 17.00 uur

Deel: ' Museum het Rembrandthuis presenteert nieuwe Rembrandt '




Lees ook