Nederland verbouwt en consumeert te weinig biologische producten

Nederland loopt achter bij andere EU-landen op het gebied van de biologische landbouw en de consumptie van biologische producten. Hoewel de biologische productie jaarlijks groeit, is deze groei mager vergeleken met de situatie in Mediterrane landen, Denemarken, Finland en Noorwegen. In landen waar de overheid biologische landbouw al langer steunt, is het aandeel van biologische producten beduidend hoger. In Nederland heeft het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij de omschakelingspremies begin dit jaar verhoogd omdat te weinig boeren de overstap durfden maken. Dit blijkt uit het rapport 'Green supply chain initiatives in the European food and retailing industry' dat door het Instituut van Milieuvraagstukken (IVM) in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM) werd uitgevoerd.

De onderzoekers van het IVM hebben voor de meeste EU landen, alsmede Noorwegen en Zwitserland, onderzocht hoe groot het aandeel is van de biologische landbouw en haar producten, hoe groot haar groei is, in hoeverre biologische landbouw door de overheid wordt gesteund en in welke mate supermarkten en voedingsmiddelenproducenten initiatieven nemen om de afzet van biologische producten te vergroten. De uitkomst van het onderzoek is dat Nederland op elk van deze terreinen achter loopt in vergelijking met veel andere landen.

Betrokkenheid van grootschalige afzetkanalen (supermarkten) en 'branding' (voedingsmiddelenindustrie) zijn voorwaarden voor de rijping tot een volwassen marktsegment. In Nederland is de afzet van biologische landbouwproducten via supermarktketens relatief laat op gang gekomen. Dankzij de wegbereiding door Konmar en de popularisering door Albert Heijn is de echte doorbraak in Nederland eind vorig jaar eindelijk op gang gekomen. In Oostenrijk, Zwitserland en Denemarken daarentegen hebben biologische producenten en traditionele distributiekanalen al in het begin van de jaren '90 de handen ineen geslagen om de consument op haar voorwaarden te voorzien van biologische producten.

Er zijn al met al drie voorwaarden voor de ontwikkeling van een sterk biologisch marktsegment:


1. De voedingsmiddelenindustrie ontwikkelt zelf biologische productlijnen of acquireert gespecialiseerde ondernemingen.

2. Supermarktketens scheppen ruimte in hun schappen voor biologische producten, eventueel ondersteund door een biologisch huismerk.
3. Gespecialiseerde toeleveranciers van biologische producten gaan allianties aan met de voedingsmiddelenindustrie en supermarktketens om via schaalvoordelen de kostprijs te kunnen verlagen.

Daarnaast zijn een actieve en voldoende overheidssteun aan boeren in conversie, en een betrouwbaar keurmerk voor biologische producten (het EKO-keurmerk van SKAL in Nederland) noodzakelijke voorwaarden voor de ontwikkeling van de biologische landbouw. Sinds kort voldoet Nederland aan al deze voorwaarden, zodat een verdere groei van biologische productie en consumptie in de lijn der verwachting ligt. Er is echter nog een lange weg te gaan om de reeds opgelopen achterstand in te halen.

Meer informatie:
N. van der Grijp en F. Hond, Green supply chain initiatives in the European food and retailing industry, IVM onderzoeksrapport R-99/07, uitgave door Instituut voor Milieuvraagstukken, Vrije Universiteit, Amsterdam, juli 1999, isbn 90-53-836-713.

Het rapport is ook op Internet te vinden: Green supply chain initiatives in the European food and retailing industry in PDF-formaat (258 kB). http://www.vu.nl/english/o_o/instituten/IVM/research/green_food.htm

Voor verdere informatie kunt u terecht bij Nicolien van der Grijp, IVM-VU, De Boelelaan 1115, 1081 HV Amsterdam, tel. (020) 444 9501, e-mail nicolien.van.der.grijp@ivm.vu.nl.

4 oktober 1999, Amsterdam
Instituut voor Milieuvraagstukken, Vrije Universiteit, Amsterdam

Sabine Wulfse
Institute for Environmental Studies
Vrije Universiteit
1081 HV Amsterdam
tel. +31 20 444 95 45
fax. +31 20 444 95 53
sabine.wulfse@ivm.vu.nl

Deel: ' Nederland verbouwt te weinig biologische producten '




Lees ook