LEI

persbericht / nr. 1687

16-mei-2002

Nederlandse boeren en tuinders werken wereldwijd

Per jaar vestigen zich zo'n 250 tot 350 Nederlandse boeren en tuinders in het buitenland, de meeste in West-Europa of Noord-Amerika. De overige trekken naar alle windstreken. Tuinders richten zich vooral op Spanje, de Verenigde Staten en Kenia. Akkerbouwers kiezen meest voor Oost-Europa, en ook de meeste melkveehouders blijven dichtbij, met het accent op Denemarken. Varkenshouders hebben een voorkeur voor Duitsland. Dat blijkt uit een inventarisatie die het LEI heeft uitgevoerd in opdracht van het ministerie van LNV, LTO-Nederland en de Christelijke en Katholieke emigratiecentrales.

De emigranten komen niet uit één bepaalde sector, maar zij vertegenwoordigen alle takken van land- en tuinbouw. Het zijn in het algemeen goede ondernemers en zo staan ze in het buitenland ook bekend. Ervaring en voldoende startkapitaal zijn belangrijke factoren om te slagen. Betere mogelijkheden voor bedrijfsontwikkeling door lagere kosten voor grond, productierechten en soms arbeid vormen vaak het motief voor emigratie. Daarnaast vindt een aantal emigranten Nederland steeds 'boeronvriendelijker'. In het algemeen integreren de Nederlanders vrij gemakkelijk in het buitenland, maar zij houden vaak nog lang nauwe banden met Nederland of met andere Nederlanders in hun omgeving. Dat geldt vooral in landen met een sterk afwijkende cultuur.

Een deel van de ondernemers die een bedrijf in het buitenland starten, houdt ook een vestiging in Nederland aan; vandaar de benaming semigranten. Ook van de echte emigranten houdt een deel zakelijke contacten met Nederlandse bedrijven. Soms gebeurt dit binnen productie- en afzetketens die vanuit Nederland worden geregisseerd. Voorbeelden daarvan zijn te vinden in de bloementeelt in Kenia of de aardappelteelt in Polen. De relaties met Nederlandse leveranciers of afnemers worden overigens alleen aangehouden als dat zakelijke voordelen biedt. Als het land van vestiging even goede of betere voorwaarden biedt, gaat de keus al gauw in die richting. In veel productietakken blijven de geëmigreerde boeren en tuinders korter of langer gebruik maken van het Nederlandse kennisnetwerk, bijvoorbeeld door middel van vaktijdschriften.

Emigratie zal zich de komende jaren blijven voordoen, maar het is niet duidelijk of ze zal toenemen. Er zijn wel factoren die in die richting werken, zoals de steeds schaarser wordende ruimte in Nederland, de uitbreiding van de EU die tot meer zekerheid leidt voor vestiging in de toetredende landen, en in het algemeen de verdere internationalisering van de agrosector. Ondanks die internationalisering blijken in veel landen in de praktijk grote barrières te bestaan voor het verwerven van grond, gebouwen en productierechten. Onbekendheid met fiscale wetgeving en levensomstandigheden leidt ook nogal eens tot teleurstellingen. Het onderzoek concludeert dan ook dat ondernemers die emigratie overwegen, belang hebben bij goede juridische, economische en sociale voorlichting.

---

'Boeren' op vreemde bodem; Over emigratie en semigratie. Bekijk het rapport: 2.02.06.

Deel: ' Nederlandse boeren en tuinders werken wereldwijd '




Lees ook