Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn




Tijdschrift voor de Sociale Sector - Aprilnummer

Special solidariteit

plaatsingsdatum: 31 maart 2000

Het begrip solidariteit is terug van weggeweest: de WRR maakt zich druk om de solidariteit tussen de generaties en spreekt in dat kader de portemonnee van ouderen aan; politieke partijen van de linkervleugel tot aan het centrum herbezinnen zich op hun verhouding tot solidariteitsbeginselen; het ministerie van VWS geeft een drietal vooraanstaande onderzoekers de opdracht het begrip solidariteit nader te onderzoeken. In het aprilnummer van Tijdschrift voor de Sociale Sector draait het om de nieuwe gedaanten van solidariteit.

De verschillen tussen de solidariteit van de jaren zestig en zeventig en de nieuwe vormen die zich sinds de jaren negentig ontwikkelden zijn subtiel en toch veelzeggend. In de jaren zestig en zeventig stond de `verbondenheid met onderdrukten´ centraal. Solidariteit had een strijdbare bijklank. Er was dan ook altijd een vijand voorhanden, zoals het imperialisme, het grootkapitaal of het patriarchaat. Van collectief en politiek werd de basis voor solidariteit persoonlijk en emotioneel. Die basis is breder - wie doet er tegenwoordig niet mee met solidariteitsacties? - maar lijkt in sommige opzichten ook minder duurzaam. Mensen laten zich niet meer voorschrijven met wie ze op welke manier en hoe lang solidair moeten zijn, ze maken hun eigen keuzes wel. Solidariteit is gefragmenteerd geraakt, men zapt als een postmoderne burger van de ene naar de andere vorm.

Welke verschillende invullingen komen naar voren in de special over Solidariteit van TSS?

* Een vriend op bestelling: In buddy- en maatjesprojecten draait het om de combinatie van betrokkenheid bij de ander en zelfontplooiing. Van louter opoffering is geen sprake meer.
* `Solidariteit vergt tegenwoordig wederkerigheid´: De organisatie Humanitas houdt zich al sinds jaar en dag bezig met de verhouding tussen informele (vrijwillige) solidariteit en formele (professionele) arrangementen. Reden voor een interview met Humanitas-directeur Marius Ernsting.

* Zo lang mogelijk zelfstandig, maar ten koste van wie?: In het recente WRR-rapport Generatiebewust Beleid komt vooral de formele solidariteit tussen de generaties aan de orde. Als tegenwicht gaat het hier over de informele solidariteit tussen jong en oud. Aan het woord komen twee mensen die allebei tot de generatie behoren die geacht wordt zorg te ontvangen in plaats van te géven.
* Aantekeningen bij het jaar 2000: In 1887 verscheen het boek Looking Backward: 2000-1887. Het is een utopische fantasie over een perfecte solidaire gemeenschap in het jaar 2000. Hans Boutellier las het en ontdekte dat het boek een verrassend inzicht bood in de huidige perikelen in het jaar 2000.
* De zaak-Dutroux en de witte beweging: De zaak Dutroux leidde drie jaar geleden in België tot massale solidariteitsbetuigingen met de slachtoffers van deze zedendelinquent en moordenaar. Hoogtepunt waren de zogenoemde witte marsen waaraan duizenden mensen meededen. Stefaan Walgrave analyseerde waaruit hun solidariteit bestond en op welke identificaties zij was gebaseerd.
* Een kwestie van evenwicht: Als er iets duidelijk wordt uit deze special dan is het wel de grote variatie in verschijningsvormen en niveaus van solidariteit. Maar dat er toch ook terugkerende aspecten en duidelijk tendensen te ontwaren zijn, laat Aafke Komter in de slotbeschouwing zien.

Abonnement

Een abonnement op Tijdschrift voor de Sociale Sector kost f 112,50 voor particulieren,

f 172,50 voor instellingen en f 75,- voor studenten.

Deel: ' NIZW Tijdschrift voor de Sociale Sector '




Lees ook