LOGO UNETO UNETO ALGEMEEN SECTIES OPLEIDEN NIEUWS LEDENLIJST PROJECTEN E-MAIL

Onderzoek EIM naar verwijderingsbijdrage Manco in kostenstructuur milieuregeling (Besluit Verwijdering Wit- en Bruingoed)

Zoetermeer, 16 november 1999

Sinds begin dit jaar betaalt de consument een verwijderingsbijdrage (VWB) bij de aanschaf van wit- en bruingoed (koelkasten, wasmachines, televisies etc.). De detailhandel zorgt voor de inname van een oud, gelijkwaardig apparaat in de winkel of bij de consument. Via samenwerkingsafspraken binnen de bedrijfskolom wordt de afgedankte apparatuur op een verantwoorde manier verwerkt. De verwijderingsbijdrage is bedoeld om de kosten van de milieuregeling te dekken. Door een manco in de regeling heeft de detailhandel op jaarbasis te maken met 20 miljoen aan kosten die niet door de verwijderingsbijdrage worden gedekt. Deze kosten komen terecht in een grijs gebied tussen consument en leverancier.

Dit blijkt uit onderzoek van het Economisch Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf (EIM). Het onderzoek is verricht in opdracht van Uneto, de brancheorganisatie voor elektrotechnische ondernemers.

De milieuregeling is, na intensief overleg met betrokken partijen, door het Ministerie van VROM vastgelegd in het Besluit Verwijdering Wit- en Bruingoed. Het is een unieke milieumaatregel, die veel verder gaat dan de Europese regelgeving die op dit gebied in de maak is. De regeling stoelt op het principe van "Producentenverantwoordelijkheid": de fabrikanten/importeurs dienen zorg te dragen voor de verwerking van hun oude producten. Een ander uitgangspunt in het overheidsbeleid is dat de marktpartijen in de keten zelf verantwoordelijkheid dragen voor het onderhouden van een inzamelsysteem.

De detailhandel vervult een belangrijke rol in de uitvoering van de regeling. Zij zorgt voor de voorlichting aan de consument, voor de inning en afdracht van de verwijderingsbijdrage en voor de logistiek van het ophalen (of innemen) en tijdelijk verzamelen van oude apparaten.

Een opmerkelijk gegeven is dat de detailhandel, als enige marktpartij, voor deze uitvoeringskosten geen direct beroep kan doen op de fondsen die worden opgebouwd met de verwijderingsbijdrage. Weliswaar zijn twee vergoedingsregelingen voor de detailhandel ingesteld (één voor inpassing van de VWB in de administratie en één voor de aanpassing/uitbreiding van opslagcapaciteit), maar deze zouden eerst na afloop van het boekjaar 1999 geëffectueerd worden en lijken zeer onvoldoende. Het EIM-onderzoek toont aan dat de kosten op jaarbasis 20 miljoen gulden bedragen en veel méér dan de genoemde twee onkostenposten omvatten. Gemiddeld is dit 15 procent van het bedrijfsresultaat van de elektrotechnische detailhandel. Daarbij moet worden aangetekend dat het onderzoek is beperkt tot de grote apparaten. Bovendien is niet meegenomen dat de detailhandel de verwijderingsbijdrage moet voorfinancieren. De werkelijke kosten vallen dus hoger uit.

Dit betekent dat de financiële structuur van de milieuregeling een wezenlijke onzuiverheid bevat. Het principe van de regeling is dat de sector zelf zorgt voor de uitvoering en dat de kosten via een heldere en zichtbare bijdrage bij de consument in rekening worden gebracht. Het feit dat belangrijke kostenposten bij de detailhandel buiten de regeling vallen, betekent dat er een grijs gebied ontstaat waarin extra kosten 'rondzweven'. Deze extra milieukosten komen op een onzichtbare manier voor rekening van de detaillist en/of de consument.

Uneto staat op het standpunt dat àlle kosten op een transparante manier moeten worden teruggevoerd tot de verwijderingsbijdrage. De organisatie heeft al voor de invoering van de regeling gewezen op deze 'weeffout'. Bij de invoering heeft het Ministerie van VROM aangekondigd de regeling na een jaar te evalueren. De verwachting is echter dat de evaluatie niet eerder dan medio 2000 beschikbaar zal zijn. Uneto heeft het initiatief genomen tot een eerder, onafhankelijk onderzoek, omdat de signalen uit de markt duidden op uitvoeringskosten - met name voor de logistiek - die veel hoger zijn dan partijen bij het overleg over de milieuregeling hebben ingeschat. Het EIM-onderzoek bevestigt dat vermoeden. Uneto zal naar aanleiding van het onderzoek overleg voeren met de andere partijen die bij het besluit betrokken zijn..

Deel: ' Onderzoek EIM naar verwijderingsbijdrage '




Lees ook