European Commission

IP/03/169

Brussel, 4 februari 2003

Onderzoekproject van de EU brengt de oppervlakte-effecten van aardbevingen aan het licht

Onderzoek van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (GCO) van de Europese Commissie heeft de effecten aan het licht gebracht van een zware aardbeving in een afgelegen gebied op het Indiase subcontinent. Dit heeft waardevol referentiemateriaal opgeleverd voor de analyse van andere aardbevingen in de toekomst. De resultaten van deze studie zullen vandaag worden gepubliceerd. Aan de hand van gegevens van de Multi-angle Imaging SpectroRadiometer (MISR), een instrument aan boord van de Terra-satelliet van de NASA, hebben wetenschappers van het GCO samen met Amerikaanse, Franse en Duitse wetenschappers de aardbeving geanalyseerd die op 26 januari 2001 de Indiase provincie Gujarat, vlak bij de Pakistaanse grens, trof. De studie laat zien dat grote gebieden rond het epicentrum werden getroffen, waaronder gebieden die niet door onderzoekteams konden worden bezocht.

"Dit is essentiële informatie, met name wanneer we denken aan de humanitaire en economische gevolgen van dergelijke rampen," aldus de Europese commissaris voor onderzoek Philippe Busquin. "Dankzij geavanceerde ruimtevaarttechnologie kunnen wij verschillende oppervlakte-effecten van aardbevingen nauwkeurig en efficiënt monitoren. De succesvolle samenwerking op EU- en internationaal niveau illustreert de voordelen die te verwachten zijn van gecoördineerde inspanningen in het kader van bijvoorbeeld het Global Monitoring for Environment and Security (GMES) initiatief. Europa is een belangrijke speler in de ruimtevaart. Momenteel werken wij samen met het Europees Ruimteagentschap en de nationale ruimteagentschappen een ruimtevaartbeleid voor de EU uit dat het mogelijk moet maken dankzij de ruimtevaart verkregen gegevens ten dienste van onze verschillende beleidsdoelstellingen te stellen.

Verwoestende seismische gebeurtenis

De wetenschappelijke kennis die met het onderzoek in Gujarat is verkregen, zal bijdragen tot de validering van aardbevingsmodellen en het documenteren van de relaties tussen de magnitude van de aardbevingen en de reikwijdte van de gevolgen.

De aardbeving in 2001 in Gujarat was verwoestend, met een magnitude van 7,7 op de schaal van Richter, bijna 20.000 doden, meer dan 600.000 daklozen en 16 miljoen mensen die op één of andere wijze zijn getroffen. Veel monumenten, landbouwgrond en infrastructuur werden beschadigd.

Als gevolg van de aardbeving kwamen ook plotseling over grote gebieden grondwater en sedimenten vrij, waardoor oude rivierbeddingen werden gereactiveerd en ondiepe meren ontstonden. Dit
"ontwateringsverschijnsel" ging gepaard met liquefactie - een proces waarin sedimenten zich tijdens zware schokken meer als vloeistof dan als vaste stof gaan gedragen en waardoor ernstige schade aan gebouwen kan ontstaan.

Een nieuwe manier om naar de aarde te kijken

In dit gezamenlijke onderzoek wordt gebruik gemaakt van metingen met het MISR-instrument aan boord van de Terra-satelliet van de NASA die in december 1999 is gelanceerd. De unieke mogelijkheid om met de MISR het door de zon verlichte deel van de aarde onder negen verschillende hoeken in vier spectrale banden waar te nemen, werd volledig benut in een nieuwe methode om het plotselinge verschijnen van oppervlaktewater in een groot gebied rond het epicentrum van de aardbeving te detecteren en te monitoren.

Toen de MISR oorspronkelijk werd ontworpen, werd nog niet aan dergelijke toepassingen gedacht. Naar aanleiding van verkennend onderzoek waarin de geavanceerde mogelijkheden van het MISR-instrument werden benut, werden echter nieuwe manieren voorgesteld om processen aan het aardoppervlak te bestuderen.

Samenwerking tussen het GCO en de NASA

De belangstelling van de Commissie voor de MISR vloeit voort uit de unieke combinatie van waarnemingen onder verschillende hoeken en multispectrale waarnemingen die een uitgebreide analyse van landoppervlakken en de daarboven gelegen atmosfeer van pool tot pool mogelijk maakt. De Commissie is met name betrokken geweest bij het gebruik van MISR-gegevens om aërosolen in de atmosfeer boven land te detecteren en te karakteriseren en om belangrijke eigenschappen van het landoppervlak af te leiden uit hun spectrale en directionele signatuur.

EU-onderzoekers die deelnemen aan de activiteiten van het MISR Science Team, werken aan de ontwikkeling van nieuwe algoritmes om nieuwe informatie te verkrijgen over de situatie van landoppervlakken. Samen met het NASA-team hebben zij geavanceerd onderzoek verricht om gezamenlijk de eigenschappen van aërosolen boven land en de eigenschappen van landoppervlakken te achterhalen, hetgeen een bijzonder moeilijk probleem is.

EU-wetenschappers die aan het project deelnemen hebben in 2001 de NASA Group Achievement Award ontvangen voor hun bijdrage tot het succes van het MISR-initiatief. De ervaring die is opgedaan met het meewerken in het MISR Science Team, heeft nuttige feedback opgeleverd voor de Europese ruimteagentschappen en zal verder worden benut in het kader van het GMES-initiatief.

De studie zal vandaag worden gepubliceerd in het tijdschrift van de Amerikaanse Geophysical Union, "EOS Transactions".

Deel: ' Onderzoekproject van de EU brengt de oppervlakte-effecten van aardbe.. '




Lees ook