Ingezonden persbericht

Utrecht, 23 februari 2003

Open brief/persbericht

Aan: Nederlandse Vereniging van Journalisten en
Amnesty International

Afzender: Baskenland Informatie Centrum
Postbus 2884 3500 GW Utrecht
E-mail: info@baskinfo.org
www.baskinfo.org

Betreft: Spaanse autoriteiten sluiten Baskisch dagblad.

Geachte heer/mevrouw,

Wij richten ons tot u om onze zorg uit te spreken over de aantasting van de vrijheid van meningsuiting in Spaans Baskenland.

Directe aanleiding van dit schrijven is de sluiting van het Baskischtalige dagblad Euskaldunon Egunkaria door de Spaanse autoriteiten. De Spaanse rechter Del Olmo heeft de kantoren van deze krant gesloten, haar bankrekeningen geblokkeerd en de krant bij voorlopige maatregel een verschijningsverbod opgelegd. De komende week zal Del Olmo beslissen of de krant bij wege van voorlopige maatregel voor de duur van maximaal vijf jaar verboden wordt. De reden voor deze maatregel is, volgens een door de rechtbank in samenwerking met het ministerie van binnenlandse zaken opgestelde persverklaring*, dat uit onderzoek zou blijken dat de gewapende organisatie ETA bij de oprichting, financiën en benoeming van redacteuren van de krant betrokken zou zijn.

Euskaldunon Egunkaria is van grote waarde voor de Baskische taal en cultuur en als zodanig een in Baskenland geliefd dagblad. Euskaldunon Egunkaria is voor Baskischtaligen het enige onafhankelijke dagblad dat geheel in hun taal geschreven is.

Uiteraard staat het de autoriteiten vrij banden tussen ETA en andere organisaties te onderzoeken, ook als deze organisaties kranten uitgeven. Het geeft in een democratische rechtstaat evenwel geen pas een krant bij voorlopige maatregel te sluiten tenzij daarvoor een zeer dringende reden bestaat. Een dergelijke reden is niet gegeven. De bewuste delicten vonden, zo blijkt uit de gezamenlijke verklaring, grotendeels plaats ten tijde van de oprichting van het dagblad. Onder deze omstandigheden past het niet een dagblad te sluiten zonder voorafgaande strafrechtelijke veroordelingen. Daarbij merken we nog op dat ook een strafrechtelijke veroordeling van enkele personeelsleden van een krant op zich geen reden vormt een krant te sluiten. De aantasting van de vrijheid van meningsuiting en de keerzijde daarvan de vrijheid van nieuwsgaring door Baskischtaligen staat in geen verhouding tot de beschuldigingen, zelfs als deze waar blijken te zijn.

We zouden graag op de rechtschapenheid van de Spaanse autoriteiten willen vertrouwen. We zouden graag willen denken dat, zoals de Spaanse minister van binnenlandse zaken Acebes het stelde, het enkele feit dat de invallen plaatsvonden voldoende bewijs van samenwerking met ETA is. Helaas leert de geschiedenis ons dat een dergelijk vertrouwen misplaatst is. De huidige situatie kent precedenten. Bijna vijf jaar geleden werd het Baskische dagblad Egin gesloten op last van de Spaanse rechter Garzón. Ook dit dagblad werd bij wijze van voorlopige maatregel gesloten, op grond van vrijwel exact dezelfde beschuldigingen. Na ruim een jaar werd de voorlopige maatregel opgeschort. Het dagblad was inmiddels failliet en is nooit meer in het straatbeeld teruggekeerd. De beschuldigingen tegen Egin zijn nooit in rechte getoetst. Twee jaar geleden werd het Baskische maandblad Ardi beltza verboden nadat het blad een video had uitgebracht waarop de Spaanse media van manipulatie en samenwerking met het Spaanse ministerie van binnenlandse zaken werd beschuldigd. Het Spaanse ministerie van binnenlandse zaken deed geen poging de beschuldigingen te weerleggen. De video's werden simpelweg in beslag genomen, het blad verboden en de makers gearresteerd om pas maanden later, wederom zonder proces, te worden vrijgelaten. Ook ditmaal was de beschuldiging hetzelfde, lidmaatschap van, of samenwerking met ETA. Ook ditmaal vindt geen proces plaats. Te vrezen valt dat Euskaldunon Egunkaria hetzelfde lot beschoren is.

De situatie met betrekking tot de persvrijheid in Baskenland trekt de laatste tijd internationaal de aandacht als gevolg van de aanslagen van ETA op Spaansgezinde journalisten met als dieptepunt de moordaanslag op Lopez de Lacalle. De aandacht voor de vrijheid van meningsuiting in Baskenland is een goede zaak. Het vaak geschetste beeld dat Spaansgezinde journalisten hevig bedreigd worden terwijl hun "nationalistische" vakbroeders ongestoord kunnen rondlopen is evenwel onjuist. Voormelde verboden zijn slechts enkele voorbeelden van strafrechtelijke vervolging, waarvan de sluiting van Euskaldunon Egunkaria het voorlopige dieptepunt is. Journalisten van "nationalistische" media worden niet alleen met grote regelmaat gearresteerd en voor langere tijd vastgehouden, ze worden ook met de dood bedreigd en soms zelfs vermoord (zoals Egin-journalist Xabier Galdeano in 1985 en de hoofdredacteur van Egin, Jose Muguruza in 1989).

De sluiting van Euskaldunon Egunkaria roept veel protesten op. De Baskische regering en diverse Spaanse en Baskische vakbonden en media roepen op tot het weer vrijgeven van Egunkaria. Wij vragen u eveneens bij de Spaanse regering en juridische autoriteiten te protesteren tegen deze schending van de vrijheid van meningsuiting.

Indien u naar aanleiding van het bovenstaande nog vragen of opmerkingen heeft kunt u uiteraard contact met ons opnemen. Wij zijn bereikbaar per e-mail, info@baskinfo.org.

U kunt ook onze website www.baskinfo.org bezoeken voor meer informatie over het politieke conflict in Baskenland.

Met vriendelijke groet,

Jeroen Bosch en Stan Vermeer,
medewerkers Baskenland Informatie Centrum


* De verklaring wordt in Spanje als hoogst uitzonderlijk beschouwd. Zij wekt op zijn minst de schijn dat het met de scheiding der machten niet zo nauw genomen wordt. De Baskische autonome regering heeft inmiddels een juridisch onderzoek verzocht naar de samenwerking tussen het ministerie en de rechtbank.

Baskenland Information Centre (BIC)
POBox 2884
3500 GW Utrecht
The Netherlands
E-mail: info@baskinfo.org
http://www.baskinfo.org/

Deel: ' Open brief ivm persvrijheid in Baskenland '




Lees ook