Katholieke Universiteit Brabant

Oratie prof.dr. R.C.H. Lesaffer

MOET VREDE RECHTVAARDIG ZIJN?

Op vrijdag 12 november 1999 aanvaardt prof.dr. Randall Lesaffer (31) het ambt van hoogleraar Rechtsgeschiedenis aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Katholieke Universiteit Brabant met het houden van een inaugurale rede getiteld: "Moet vrede rechtvaardig zijn? Het vredesconcept in de historische ontwikkeling van het internationaal recht".

Aula KUB - 16.15 uur

Korte samenvatting:

De recente geschiedenis heeft geleerd dat vredesakkoorden slechts dan tot stabiele vredes leiden als zij door alle werkelijk worden aanvaard en als zij berusten op consensus over de waarden en principes die eraan ten grondslag liggen. Indien dit niet het geval is, zoals na de Eerste Wereldoorlog of meer recent na de oorlog om Koeweit (1990-1991), dan staat de overwinnaar - in dit laatste geval de internationale gemeenschap - voor de taak deze permanent af te dwingen, desnoods met nieuw geweld.

Door de geschiedenis heen is gebleken, dat het concept van de rechtvaardige vrede, waarbij een oordeel wordt geveld over de schuldvraag en er sancties worden opgelegd, steeds op discriminatoire wijze werd gehanteerd. Slechts één partij, in de praktijk de verliezende partij, werd gesanctioneerd. Conceptueel hield dit verband met de middeleeuwss-christelijke doctrine van de rechtvaardige oorlog, die stelde dat slechts een partij een rechtvaardige oorlog had gestreden en de andere als de onrechtvaardige partij moest worden beschouwd. Het herstel van het concept van de rechtvaardige vrede kan alleen tot een stabiele vrede leiden.

Het handhaven van het concept van de rechtvaardige vrede, kan maar tot stabiele vredes leiden als het oordeel en de sanctionering zijn gebaseerd op werkelijk objectieve en neutrale gronden. Dit kan het best worden bereikt door het in tempore non suspecto vaststellen van de rechtsregels en de mogelijke sancties, alsook door het voorzien in permanente internationale justitiële instellingen. Het gebeuren in Bosnië bewijst dat wanneer tijdens het vredesproces de vraag naar het al dan niet vervolgen van oorlogsmisdadigers moet worden opgeworpen, deze vraag zelf inzet van de strijd zou kunnen worden en zou kunnen leiden tot een verlenging van de oorlog, met nog meer oorlogsmisdaden tot gevolg.

Daarom zijn de codificatie van het recht inzake oorlogsmisdaden tijdens de voorbije eeuw en de zeer recente oprichting van een permanent internationaal strafgerecht essentiële stappen. Meteen is dit een pleidooi voor de codificatie van het
oorlogsaansprakelijkheidsrecht voor alle oorlogsschade, alsook voor de oprichting van een permanent internationaal orgaan dat hierover oordeelt. Enkel wanneer dat gebeurt zal de rechtvaardige vrede haar discriminatoir karakter werkelijk kunnen verliezen, en leiden tot een vrede die rechtvaardig is voor winnaars én verliezers. Dat zou zonder meer een historisch unicum zijn.

Curriculum vitae:

Randall Lesaffer (Brugge, 1968) is sinds maart 1999 hoogleraar Rechtsgeschiedenis (80 %) aan de Katholieke Universiteit Brabant in Tilburg.
Randall Lesaffer studeerde aan de universiteiten van Gent en Leuven. In 1991 behaalde hij het diploma van licentiaat in de rechten, in 1992 van licentiaat in de moderne geschiedenis. Verder is hij baccalaureus in de wijsbegeerte (Leuven, 1991) en in het canoniek recht (Leuven, 1998). Vanaf oktober 1991 was hij als voltijds assistent verbonden aan de afdeling Romeins Recht en Rechtsgeschiedenis van de Rechtenfaculteit van de K.U. Leuven. In maart 1998 promoveerde hij er tot doctor in de rechten op een onderzoek naar de bijdrage van vredes- en alliantieverdragen tot de ontwikkeling van het volkenrecht in Europa in de Nieuwe Tijd én in de periode na de Tweede Wereldoorlog.

Na zijn promotie werd hij in oktober 1998 benoemd tot deeltijds professor in de cultuurgeschiedenis aan de Leuvense rechtenfaculteit, en mandaat dat hij nog steeds behoudt. Hij bekwam tevens een voltijds postdoctoraal-onderzoeksmandaat bij het prestigieuze Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen, dat hij opgaf voor zijn aanstelling in Tilburg. Zijn onderzoek en wetenschappelijke publicaties situeren zich vooral op het gebied van de geschiedenis en de actuele evoluties in het internationaal recht, alsook van de internationale politieke geschiedenis van de zeventiende eeuw. Van 1991 tot 1995 was hij ook advocaat aan de balie te Brugge. Professor dr. Randall Lesaffer is op de KUB bereikbaar op tel. (013)
466 22 94.

Persvertegenwoordigers, die prijs stellen op toezending van de integrale tekst van de rede kunnen een exemplaar daarvan aanvragen bij Voorlichting en Externe Betrekkingen van de KUB, tel. (013) 466 20 00.


12-11-1999 KUB

Deel: ' Oratie prof. Lesaffer Moet vrede rechtvaardig zijn? '




Lees ook