Erasmus Universiteit Rotterdam

5 oktober 2001

Oratie mw. prof.dr. D.N. den Hartog, hoogleraar Bedrijfspsychologie

Leiderschap als inspiratiebron

Leiderschap staat al sinds jaar en dag hoog op de agenda van sociaal wetenschappers en praktijkbeoefenaren. Vooral het belang van effectief leiderschap voor het functioneren van individuen en organisaties wordt in de media en in wetenschappelijke publicaties uitgebreid besproken. De laatste jaren lijkt er vooral een sterke vraag naar coachend, visionair of inspirerend leiderschap te bestaan. Berichten over de noodzaak van visie en heroïsch leiderschap verschijnen in de krant en in advertenties voor managementfuncties worden vooral charismatische people managers opgeroepen om te solliciteren. De groeiende aandacht voor inspirerend leiderschap roept een aantal vragen op die in de inaugurele rede van prof.dr. Deanne den Hartog op 5 oktober 2001 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam aan de orde komen.

Zo staat zij ten eerste aan de hand van onderzoek en voorbeelden stil bij de aard van inspirerend leiderschap. Met andere woorden, welke eigenschappen en gedrag laat een inspirerend leider zien?

Aangezien veel theorievorming over inspirerend leiderschap uit de Verenigde Staten komt, is het ten tweede interessant om na te gaan of inspirerend leiderschap ook in andere culturen past. Welke kenmerken vinden Nederlanders belangrijk voor goede leiders en managers? Is een voortreffelijke leider in Nederland een flamboyante, charismatische durfal? Is hij of zij vooral een inspirerende coach? Of willen Nederlanders een meer bescheiden en democratische aanpak van hun leiders? Er worden enige resultaten gepresenteerd uit een internationaal onderzoek uitgevoerd in 60 landen, dat aantoont dat veel kenmerken van inspirerend leiderschap in vele verschillende culturen positief gewaardeerd worden.

Waar inspirerend leiderschap positief wordt gewaardeerd, is de vraag interessant of deze stijl van leidinggeven ook tot meer succes leidt. Derhalve is een derde onderwerp in de oratie, de effecten van inspirerend leiderschap op medewerkers en organisaties. Leveren inspirerende leiders en hun medewerkers betere prestaties? Zijn de medewerkers van sterk inspirerende leiders meer gemotiveerd en betrokken bij de organisatie dan die van minder inspirerende leiders?

Hoewel blijkt dat inspirerend leiderschap inderdaad tot positieve effecten kan leiden, geven veel mensen in organisaties echter aan dat hun leidinggevenden zich verre van inspirerend gedragen. In sommige gevallen blijkt het gedrag van leiders zelfs destructief te zijn en tot negatieve effecten te leiden. Als vierde worden enige voorbeelden hiervan gegeven en wordt een model van dergelijk destructief leiderschap en de effecten daarvan op emoties en prestaties van medewerkers gepresenteerd.

Hoe zit het met de toekomst van (inspirerend) leiderschap in organisaties. Organisaties worden steeds flexibeler, teams worden belangrijker en de ook inhoud van werk is aan het veranderen. Is inspirerend leiderschap in de organisatie van de toekomst nog wel van belang?

Deel: ' Oratie Rotterdam Leiderschap als inspiratiebron '




Lees ook