Gemeente Zwolle

Print pagina

Oudste kasteel Werkeren dateert uit ca. 1365


Datum uitgave: 10-12-2002

Onderwerp: kunst & cultuur; monumentenzorg

De Zwolse stadsarcheologen zijn een stap verder gekomen in hun onderzoek naar de datering van kasteel Werkeren. Vondsten die verband houden met de periode dat Kasteel de Voorst gesloopt werd en onderzoek naar de leeftijd van houtmonsters geven aan dat delen van het kasteel ouder zijn dan tot nu toe aangenomen werd.

Johan van Ittersum, burgemeester van Zwolle en steenrijk, werd altijd gezien als de bouwheer van kasteel Werkeren (ca 1425). De archeologen stelden op basis van de vondsten vast dat het kasteel veel ouder was en waarschijnlijk was gebouwd aan het begin van de verdeling van de Mastenbroekerpolder, vlak na 1363.

Aanwezigheid resten Kasteel de Voorst
Bouwmateriaal en vondsten uit een beerkelder wezen op een datering in het derde kwart van de 14de eeuw. De archeologen hadden het vermoeden dat een deel van het oudste bouwmateriaal afkomstig was van de sloop van kasteel de Voorst in Westenholte. Dit kasteel werd namelijk in 1363 na een belegering door de bisschop van Utrecht in samenwerking met de steden Zwolle, Kampen en Deventer, met de grond gelijk gemaakt. Door opgravingen is bekend dat het bouwmateriaal van dit kasteel bestond uit tufsteen en bakstenen van een formaat van 32 x 16 x 8 cm (de zogenaamde kloostermoppen). In de fundering en onderste lagen van de oudste zaalburcht van kasteel Werkeren was afbraakmateriaal verwerkt van tufsteen en kloostermoppen.

Dendrochronologisch onderzoek
Bij één van de bruggenhoofden over de omgrachtingen van het kasteel zijn houtmonsters genomen voor dendrochronologisch onderzoek. Deze dateringsmethode is erg betrouwbaar en kan houtwerk vaak op een exacte kapdatum dateren, mits er voldoende jaarringen in het houtmonster bewaard zijn gebleven. Van het bruggenhoofd dateert één paal uit najaar/winter 1366/67 en een andere paal uit 1370 +/- 5 (dus tussen 1365 en 1375). De houten brug is derhalve waarschijnlijk in 1367 gebouwd.
Het bruggenhoofd ziet uit op de Werkerallee. Dat zou kunnen betekenen dat de Werkerallee al uit deze periode dateert en de verbinding gevormd heeft tussen de bezittingen van de heren van Voorst in Westenholte en de havezathe Werkeren. Het zou ook kunnen betekenen dat de heren van Voorst met de bouw van de zaalburcht Werkeren hun invloed in de Mastenbroekerpolder konden bestendigen, nadat ze vrije aftocht hadden gekregen uit kasteel de Voorst. De Werkerenallee is nu nog in het landschap te zien als een prachtige bomenlaan, zij het dat er helaas delen zijn aangetast.

De archeologen zijn erg blij met de dendrodateringen, die volledige aansluiten bij de rest van het vondstmateriaal. Het roept nu natuurlijk nog meer vragen op of historisch ook is na te gaan of het echt de Van Voorsten zijn geweest die hier de oudste zaalburcht gebouwd hebben. Johan van Ittersum heeft dit goed vervolgens een halve eeuw later door aankoop dan wel vererving weten te verwerven. Meer dan een eeuw later is het goed door overerving in het bezit van de Bentincks gekomen die het tot ca 1800 hebben beheerd. Daarna is het gesloopt.

Bron: Communicatie
Datum van 10-12-2002 tot 16-12-2002

Deel: ' Oudste kasteel Werkeren gemeente Zwolle dateert uit ca 1365 '




Lees ook