REGIOPLAN/ ERNST

OVERLAST DRUGSGEBRUIKERS ONVERMINDERD

EVALUATIE VAN VIJF JAAR OVERLASTBELEID:

.OVERLAST DRUGSGEBRUIKERS SINDS 1993 NAUWELIJKS VERMINDERD.

De overlast door harddrugsgebruikers is sinds 1993 nauwelijks verminderd, ondanks extra inspanningen van de overheid. Dat blijkt uit een evaluatie van het overlastbeleid door onderzoeksbureau Regioplan in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De geringe overlastvermindering komt door de verkeerde aanname dat meer zorg leidt tot minder overlast.

Onderzoeker Christian Bröer: 'In het .bed of bajes. beleid is repressie de stok achter de deur om meer mensen naar de verslavingszorg te krijgen. In de praktijk blijkt echter dat de probleemgroep al volop gebruik maakt van zorgvoorzieningen. Om overlast te verminderen, is dus een andere visie op het probleem én de oplossing nodig.'

In het onderzoek inventariseert en evalueert Regioplan de verschillende soorten projecten die in het kader van het overlastbeleid tot stand zijn gebracht. De kern van het in .93 ingezette beleid is dat de rijksoverheid gemeentelijke initiatieven ondersteunt, waarbij instellingen voor zorg samenwerken met organisaties als politie en justitie. In totaal doen 26 gemeenten mee aan het overlastbeleid en gaat het om meer dan honderd gesubsidieerde projecten en een extra budget van 212 miljoen gulden.

Harde hand
Een centrale aanname in het overlastbeleid was dat de harddrugsgebruikers die overlast veroorzaken, weinig gebruik maken van voorzieningen voor verslavingszorg. Wanneer deze groep door Justitie met .harde hand. in de richting van de zorg wordt gedrongen, zou dat leiden tot vermindering van de overlast. Dit zogenaamde .bajes of bed.-beleid kreeg in Amsterdam bijvoorbeeld concreet gestalte in het straatjunkenproject. In de praktijk resulteert de combinatie van zorg en repressie nauwelijks tot verandering, omdat de probleemgroep al volop gebruik maakt van zorgvoorzieningen. Alleen beschouwen zij deze voorzieningen eerder als een tijdelijk vangnet om op adem te komen dan als het begin van het einde van hun verslavingsprobleem. Overigens is ook binnen de zorgwereld een beter beeld ontstaan van deze groep, zodat men zich nu meer op aangepaste opvang richt en minder op de oplossing van het drugsgebruik.

Gebruiksruimte
Van alle overlastprojecten - van Intramurale Motivatie Centra tot gedoogzones - blijkt alleen dagopvang in combinatie met een gebruiksruimte effect te sorteren. Voor de politie is dan slechts de overigens belangrijke rol weggelegd om de openbare orde te handhaven.
Zij zijn ook steeds actiever in het verwijzen van .overlastige druggebruikers. naar opvang-mogelijkheden. In vier van de zes gemeenten waarin het overlastbeleid effectief is gebleken, was zo.n voorziening voor dagopvang en een gebruiksruimte aanwezig. Wel kan een dergelijke voorzieningen hevige protesten van de bevolking ontlokken en het gevoel van onveiligheid versterken. In de overige twintig gemeenten leidde het beleid nauwelijks tot vermindering van overlast of criminaliteit.

Vergrijzing
Het onderzoek maakt ook duidelijk dat een slechts een klein deel van de harddruggebruikers - een groep van zo.n 5.000 mensen - daadwerkelijk overlast veroorzaakt. Het meerendeel van de verslaafden vervalt niet tot crimineel of ander tot overlast leidend gedrag. Het overlastbeleid werkt dus een eenzijdige fixatie in de hand. 'Wanneer maatregelen op de harddrugsverslaafden geconcentreerd worden kan een mogelijk effect wegvallen omdat hinder en criminaliteit veel meer oorzaken en veroorzakers kennen... Overlast is niet op de eerste plaats een probleem van behandeling van verslaving maar veeleer van zichtbare verloedering, gezondheidsproblemen en het beheer van de (semi-)openbare ruimte', schrijft Bröer. Ook het uitgaanspubliek, alcoholisten en daklozen zijn belangrijke bronnen van overlast. Het beleid dient zich daarom op al deze groepen te richten, vindt Bröer, en niet alleen op de harddrugsverslaafden. Bovendien wijst hij erop dat de harde kern van de harddrugsgebruikers aan het vergrijzen is. Dat een kleine groep overblijft die overlast veroorzaakt, is volgens Bröer een gegeven dat de samenleving zal moeten accepteren.

Regioplan
Regioplan - onderdeel van adviesorganisatie Ernst & Young - verrichte het onderzoek in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In totaal is drie jaar aan het onder-zoek gewerkt. Voor het overlastbeleid is een Stuurgroep Vermindering Overlast geformeerd waarin, naast het Ministerie van VWS ook de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie vertegenwoordigd zijn. De rapportage van Regioplan is door de Minister van VWS inmiddels naar de Tweede Kamer gestuurd.

Einde bericht

Deel: ' Overlast drugsgebruikers onverminderd '




Lees ook