Universiteit van Amsterdam


Industrialisatie landbouw veroorzaakt conflict om genetische informatie planten

Persbericht 10 juni 1999

De industrialisatie van de landbouw veroorzaakt scherpe conflicten over het gebruik van genetische informatie van planten. Dit concluderen de promovendi Robin Pistorius en Jeroen van Wijk in hun gezamenlijke proefschrift The Exploitation of Plant Genetic Information: Political Strategies in Crop Development. In ontwikkelingslanden nemen grote delen van de plattelandsbevolking niet deel aan het agro-industrialisatieproces. Gebrek aan land, kapitaal, infrastructuur en afzetmogelijkheden plaatst hen in toenemende mate buiten de markteconomie. De auteurs zien dit als de reden van het steeds gewelddadiger verzet tegen genetisch gemodificeerde rassen, plantenoctrooien en het verzamelen van inheemse planten door buitenlandse bedrijven. Woensdag 16 juni om 12.00 uur promoveren zij in de Aula van de Universiteit van Amsterdam, Singel 411.

Privatisering zaadmarkt
Vanaf het begin van deze eeuw heeft de overheid in grote lijnen de ontwikkelingen in de plantenveredeling bepaald. De commerciële vooruitzichten van de biotechnologie leiden er echter toe dat private investeringen nu de overhand krijgen. De zaadmarkt wordt in toenemende mate bepaald door een aantal multinationals, die zich toeleggen op het ontwikkelen van genetisch gemodificeerde gewassen. Gezien hun zeer hoge investeringen in DNA-onderzoek en de mogelijkheden om nieuwe kennis en rassen met octrooien af te schermen, verwachten de promovendi dat binnen afzienbare tijd niet meer dan zes industriële conglomeraten de internationale zaadmarkt zullen domineren.

Verzet
Over de hele wereld keren steeds meer milieu- en boerenorganisaties zich tegen de biotechnologiebedrijven. In Europa gaat het vooral om mogelijke schade voor het milieu en gezondheid; in ontwikkelingslanden voelen de kleine boeren zich in hun bestaan bedreigd. Door plantenoctrooien en de ontwikkeling van planten met steriele zaden kunnen zij zelf geen zaden meer produceren, waardoor ze verplicht zijn deze te kopen. Verder verzetten zij zich tegen de biotechnologiebedrijven die planten in hun leefgebieden verzamelen. Op grond van het Biodiversiteitsverdrag eisen ontwikkelingslanden een vergoeding voor het commerciële gebruik van genetische informatie uit inheemse planten.

Pleidooi voor acceptatie niet-industiële landbouw Pistorius en Van Wijk verwachten weinig van deze financiële compensatie. De oorzaak van het conflict is volgens hen de voortschrijdende industrialisatie van de landbouw. De promovendi pleiten voor meer acceptatie van het naast elkaar bestaan van industriële en niet-industriële vormen van landbouw, ook door de biotechnologie bedrijven. Verder doen zij een aantal voorstellen om te voorkomen dat de kleine boeren nadelen ondervinden van internationale regelgeving die voor de agro-industrie van belang is.

Deel: ' Promotie Conflict om genetische informatie van planten '




Lees ook