Universiteit Twente


Continu verbeteren in teams, de (mis)fit tussen verbeter- en operationele taken van verbeterteams

Promotie mw. ir. D.J. de Lange-Ros, faculteit Technologie & Management, Continuous improvement in teams. The mis(fit) between improvement and operational activities of improvement teams.

Er zijn twee verschillende vormen van organisatieverbetering: revolutionair veranderen (periode met grote veranderingen) en evolutionair (kleine stapsgewijze veranderingen). Kleine incrementele veranderingen kunnen echter ook in belangrijke mate bijdragen aan de concurrentiekracht van ondernemingen. Verbeterteams zijn een veel gebruikte manier om aan verbeteringen te werken, teams die naast hun eigen operationele taak tevens een verbetertaak hebben.

Gebaseerd op de contingentietheorie en het procesmodel wordt een organisatie gezien als een doelgericht geheel van mensen die processen uitvoeren die gericht zijn op het realiseren van een gewenste functie. Volgens de contingentietheorie moet er een fit bestaan tussen medewerkers, de processen, de middelen en de functie. Eenvoudig gezegd: mensen moeten bijvoorbeeld passen bij het werk dat ze doen en de hulpmiddelen die ze gebruiken. Leden van verbeterteams moeten dus passen bij zowel de operationele als de verbeterconfiguratie. Dit zou problemen kunnen opleveren. Men kan zich afvragen wat de gevolgen zijn van overeenkomsten en verschillen tussen de operationele processen en verbeterprocessen. De onderzoeksvraag luidt dan ook:

"In welke mate verklaren overeenkomsten en verschillen tussen de operationele processen en de verbeterprocessen de problemen die optreden, of niet optreden, in de verbeterprocessen van de verbeterteams?".

Het onderzoek liet zien dat de meeste verbetertaken die correspondeerden met de operationele taken niet problematisch waren. Als er al problemen zijn, zijn die van algemene aard. De problematische verbetertaken kunnen worden verklaard door het verschil met de operationele taken. Ook kunnen deze worden verklaard door de overeenkomst met problematische operationele taken.

Wanneer verbetertaken geen problemen opleveren, hoeft dat niet te komen doordat de verbetertaken overeenkomen met de operationele taken. Het was een verrassende uitkomst van het onderzoek dat verbetertaken die verschillen van de operationele taken juist heel vaak niet problematisch verlopen. Een reden hiervoor was dat de coach in deze gevallen specifieke hulp biedt. Daarnaast was het in de onderzochte organisaties zo dat de leden van de verbeterteams zelf konden kiezen aan welk verbeterproces zij willen werken en welke elementen zij verbeterd willen zien.

Speling, hulp van de coach en het gebruik van verbeterhulpmiddelen zijn belangrijk om problemen te voorkomen. De verbeterteams vormen een goed mechanisme om de speling in capaciteiten van medewerkers beter te benutten. Omdat de teams werden geacht om de verbetertaak uit te voeren zonder de hulp van derden, pasten zij de opdracht aan aan hun bestaande kennis en vaardigheden. Gevolg hiervan is dat de verbetertaken minder problemen opleveren.

De coaches zijn vooral belangrijk bij het voorkomen van problemen met verbetertaken die verschillen van de operationele taken. De beschikbaarheid van coaches bepaalt in dit geval het maximale aantal verbeterteams.

Verbeterhulpmiddelen kunnen een verbeterproces faciliteren, maar ook hinderen. Dat gebeurt vooral wanneer de verbeterhulpmiddelen nieuwe capaciteiten eisen van de teamleden.

Hoewel er in de praktijk steeds meer aandacht komt voor continu verbeteren, is er momenteel nog een gebrek aan goede theorie over verbeteren. Veel bestaande literatuur promoot waarom verbeteren belangrijk is. Er is echter nog een gebrek aan literatuur die beschrijft wat er in de praktijk gaande is, en literatuur die poogt theorie te bouwen op basis van dergelijke beschrijvingen.

promotor prof. dr. ir. J.J. Krabbendam
copromotor dr. ir. H. Boer

informatie mw. W. de Koning, telefoon (053) 489 4363 e-mail w.dekoning@veb.utwente.nl

© Universiteit Twente 1999

Laatst gewijzigd op 07-06-99.

Deel: ' Promotie; Continu verbeteren in teams '




Lees ook