Rijksuniversiteit Groningen


Nummer 90

23 juni 1999

Groothandels leveren belangrijke bijdrage aan Nederlandse economie

GROOTHANDEL IS ONMISBAAR

Vaak wordt beweerd dat groothandels geen functie meer hebben in het economisch proces of zelfs dat zij niet meer bestaan. Dit is te wijten aan onbekendheid en een negatief imago, zegt drs. Charlotje Riemers. Groothandels zouden duur, ouderwets en een duister wereldje zijn van ‘ons-kent-ons’. Uit haar onderzoek blijkt dat groothandels juist een wezenlijke bijdrage leveren aan de Nederlandse economie. Zij vormen een onmisbare schakel tussen producent en consument vanwege hun extra dienstverlening. Riemers promoveert op 28 juni 1999 aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Groothandels nemen 45 procent van de Nederlandse import voor hun rekening en 35 procent van de export. Ondanks de vele fusies binnen de groothandelsbranche blijft het aantal vestigingen en ook de fijnmazige distributiestructuur gelijk; de meeste groothandels zijn en blijven gevestigd in de buurt van hun afnemers.

Extra dienstverlening

Wanneer het economisch slechter gaat of wanneer ondernemingen goedkoper willen leveren lijkt het een logische stap om de groothandel over te slaan. Uit het onderzoek van Riemers blijkt dat dit niet zo snel zal gebeuren. De groothandel voegt weliswaar niets toe aan het product, maar levert wel belangrijke diensten. Groothandels zorgen voor goede informatie over de verschillende producten en maken een eerste selectie uit het totale aanbod. Daarnaast verzorgen zij de distributie en geven zij extra service bij betaling. Zo kunnen afnemers bijvoorbeeld vaak achteraf betalen.

Zelf regelen

Wanneer bedrijven besluiten om zonder groothandel te gaan werken, hebben zij voor die taken extra mensen nodig. Dit kost vaak meer dan het inschakelen van een groothandel. Je ziet ook dat, zelfs in tijden van economische neergang, groothandels blijven bestaan. Dit geldt in mindere mate voor bedrijfstakken met grote winkelketens, zoals bijvoorbeeld de consumentenelektronica. Grote winkelketens blijken wel in staat te zijn om inkoop en informatievoorziening, distributie en financiering zelf te regelen en te bekostigen.

Schaalvergroting

De organisatie binnen groothandels verandert wel in de loop der jaren. Zoals ook elders in het bedrijfsleven is er een tendens om te fuseren. Toch is dit nauwelijks te merken in het aantal vestigingen. Er komt vaak wel een nieuw centraal kantoor en een nieuw centraal magazijn, maar de lokale distributiecentra blijven ook na de fusie bestaan. Zo blijft de groothandel dichtbij de klant. Dit gaat evenwel niet op voor de dunner bevolkte gebieden zoals Noord-Nederland. Hier is Zuidwest-Drenthe als ideale centrale locatie in trek, omdat van daaruit zowel het noorden als Overijssel bestreken kunnen worden. In het midden en westen zoeken groothandels wel naar vestigingsplaatsen dicht bij de afnemer. De locatie moet goed bereikbaar zijn en over uitbreidingsmogelijkheden beschikken.

Grote verschillen

De Nederlandse markt kent verschillende soorten groothandels, bijvoorbeeld op het gebied van farmacie, bloemen, levensmiddelen en elektronica. Deze ondernemingen vertonen grote verschillen. Zo bestaan er binnen de farmaceutische wereld slechts een paar grote groothandels, terwijl de textielmarkt uit veel verschillende kleinere ondernemingen bestaat. Wat de groothandels gemeenschappelijk hebben is de rol die zij spelen: zij brengen goederen van de producent, veelal via de detailhandel, naar de consument.

Cijfers

Dat groothandels binnen het bedrijfsleven een belangrijke plaats innemen, blijkt wel uit een paar belangrijke cijfers. In 1997 waren er 53.000 groothandelsondernemingen (10 procent van het totale aantal ondernemingen) met 425.000 werknemers (6 procent van de totale werkgelegenheid), 373 miljard gulden omzet (26 procent van de totale omzet) en een bruto toegevoegde waarde van 45 miljard gulden. Dat er desondanks weinig aandacht is voor groothandels ligt voor een deel ook aan de groothandels zelf. Volgens Riemers zouden zij er goed aan doen om meer te doen aan research en development. Vooral op het gebied van logistiek (transport) en marketing (informatieoverdracht) zijn er voor de groothandel belangrijke taken weggelegd.

Curriculum vitae

Charlotje Riemers (Voorhout, 1969) studeerde economische geografie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij verrichtte haar promotie-onderzoek bij de vakgroep Geografie. Riemers promoveert tot doctor in de ruimtelijke wetenschappen bij prof.dr. P.H. Pellenbarg. De titel van haar proefschrift luidt: Functionele en ruimtelijke dynamiek in de groothandel.

Deel: ' Promotie Groothandel is onmisbaar '




Lees ook