Universiteit van Utrecht


28 mei 1999:
Letteren, 16.15 uur
Drs. J. Vijselaar
(Utrecht)
De magnetische geest. Het dierlijk magnetisme 1770-1830

Mensen die lijden aan chronische pijn- en rugklachten doen wel een beroep op magnetiseurs of strijkers. Anderen vervoegen zich met eetstoornissen of verslaving bij een hypnotherapeut. Rond 1800 werden het strijken en de hypnose in combinatie als therapie benut in de vorm van het zogenaamde dierlijk magnetisme of Mesmerisme. Het dierlijk magnetisme is in tegenstelling tot wat men zou verwachten rond 1815 korte tijd een ware mode geweest in Nederland. Drs. Vijselaar brengt als eerste de geschiedenis van het dierlijk magnetisme in Nederland in kaart. Dat gebeurt tegen de achtergrond van een uitvoerige schets van de ontwikkelingen van het dierlijk magnetisme in Frankrijk, Duitsland en Engeland.
Allereerst wordt onderzocht wat het dierlijk magnetisme en het somnambulisme precies voor verschijnselen waren en in hoeverre het magnetisme kan worden beschouwd als een vroege vorm van psychotherapie zoals de gangbare geschiedschrijving het wil. Vijselaar toont aan dat die laatste interpretatie onjuist is en dat het magnetisme voortkwam uit achttiende-eeuwse opvattingen over elektriciteit en de zenuwen. De ontwikkeling van het dierlijk magnetisme verbindt onder andere de geschiedenis van natuurwetenschap, geneeskunde, psychiatrie, filosofie en literatuur en raakt aan vragen over lichaam en geest, verbeeldingskracht, zenuwziekte, kwakzalverij en de verhouding van de mens tot hogere sferen.
Promotores: prof. dr. W.W. Mijnhardt, Mw. prof. dr. C. Brinkgreve, prof. dr. P. Vandermeersch

Mediavoorlichters Universiteit Utrecht:
dr. Joop Kessels, woordvoerder College van Bestuur drs. Laurien Timmermans
Johan Vlasblom
Tel: (030) 253 3550 of 253 2572
(via nummer (030) 253 3550 kunnen journalisten voor urgente vragen ook na kantoortijd de voorlichters van de Universiteit Utrecht bereiken)

Deel: ' Promotie Het dierlijk magnetisme 1770-1830 '




Lees ook